انكارادا تۇركى مادەنيەتى حالىقارالىق ۇيىمىندا (تۇركسوي) تۇركى حالىقتارىنىڭ رۋحاني-مادەني مۇراسىنداعى انا بەينەسىنە ارنالعان «تۇركى الەمىنىڭ انالارى: ءداستۇر جانە قازىرگى زامان» اتتى حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەل مەن «تۇركى الەمىنىڭ انالارى» اتتى حالىقارالىق كورمە ءوتتى.
شارانىڭ ماقساتى – تۇركى وركەنيەتىنە ءتان انا بولمىسىن، مەيىرىم مەن دانالىقتى، رۋحاني قايسارلىقتى جانە ۇرپاق ساباقتاستىعىن دارىپتەۋ. ءىس-شارا حالىقارالىق «تۇركى الەمىنىڭ انالارى» كورمەسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلىپ، انالار تۇلعاسى ارقىلى تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق مادەني كودىن تانىستىرۋعا باعىتتالدى.
دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا تۇركى حالىقتارىنداعى اناعا قۇرمەت كورسەتۋ ءداستۇرىنىڭ تاريحي-مادەني نەگىزدەرى، ايەلدىڭ قوعامداعى جانە وتباسىنداعى ورنى، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ تاجىريبەسى جان-جاقتى تالقىلاندى. قاتىسۋشىلار گۋمانيتارلىق، مادەني جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىندا ورتاق جوبالار ازىرلەۋگە نيەت ءبىلدىردى.
جيىنعا قازاقستان، تۇركيا، تۇرىكمەنستان ەلدەرىنەن مەملەكەتتىك، عىلىمي جانە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. اتاپ ايتقاندا: ءىس-شاراعا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ وتباسى جانە الەۋمەتتىك قىزمەتتەر ۆيسە-مينيسترى لەمان يەنيگۇن، تۇركسوي باس حاتشىسى سۇلتان رايەۆ، قازاقستاننىڭ تۇركسوي-داعى وكىلى نىشانگۇل قاراتايەۆا، تۇرىكمەنستاننىڭ تۇركسوي-داعى وكىلى لاچين وۆازگەلدييەۆا، تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت جانە دامۋ پارتياسىنىڭ تۇركى مەملەكەتتەرىمەن بايلانىستار جونىندەگى ءتوراعا ورىنباسارى دوكتور رەشيدە يۋكسەل، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى نازيپا شاناي، ق ر ۇلتتىق مۋزەيى ديرەكتورىنىڭ عىلىمي جۇمىس جونىندەگى ورىنباسارى اقمارال يبرايەۆا، يۋنەسكو قامقورلىعىنداعى «مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعى» مۋزەيى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سالتانات ءاشىموۆا، «مادەنيەتتەردىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋ ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇنالبايەۆا، « TURKTAV» قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى اسەل لاحايەۆا، سونداي-اق تۇركى الەمىنىڭ ايەل كوشباسشىلارى قاتىستى.
شارادا قۇتتىقتاۋ سوزدەر مەن تاقىرىپتىق باياندامالار ۇسىنىلىپ، تۇركى حالىقتارى اراسىنداعى رۋحاني ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ باعىتىنداعى پىكىرتالاستار ءوتتى. كورمە اياسىندا تۇركى مادەنيەتىندەگى انا بەينەسى مەن رۋحاني ساباقتاستىقتى بەينەلەيتىن جادىگەرلەر كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى.
تۇركسوي باس حاتشىسى سۇلتان رايەۆ تۇركى ايەلدەرىنىڭ رۋحاني كوشباسشىلىق رولىنە جوعارى باعا بەرىپ، مادەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋعا ۇلەس قوسقان ءبىرقاتار قاتىسۋشىلاردى العىس حاتتارمەن ماراپاتتادى.
لەمان يەنيگۇن تۇركى الەمىنىڭ مادەنيەتىندە انا تەك وتباسىنىڭ عانا ەمەس، بۇكىل ۇلتتىڭ وزەگى رەتىندە قابىلداناتىنىن، ورحون جازبالارىنان باستاپ قورقىت اتا كىتابىندا انا بەينەسى دانالىقتىڭ، ءتوزىمنىڭ، مەيىرىمدىلىك پەن ەرلىكتىڭ سيمۆولى رەتىندە عاسىرلار بويى ورتاق جادىمىزدا ساقتالىپ كەلەتىنىن ايتا كەلە، تۇركيانىڭ ايەلدەر مەن وتباسىنا قاتىستى الەۋمەتتىك ساياساتتاعى تاجىريبەسىمەن بولىسۋگە دايىن ەكەنىن، ورتاق ماسەلەلەردى تۇركى ەلدەرى بىرلەسە شەشۋى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى نازيپا شاناي تۇركسوي شاڭىراعىنىڭ استىندا انالارعا ارنالعان حالىقارالىق قوعامدىق ۇيىم قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرىپ، ونىڭ رۋحاني مۇرانى ساقتاۋ مەن گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ىسىندەگى ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. قولداۋ تاپقان جاعدايدا بۇل قۇرىلىم «تۇركى الەمىنىڭ انالارى» اتتى حالىقارالىق قوعامدىق ۇيىم رەتىندە جۇمىس ىستەي الاتىنىن جەتكىزدى.
جيىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ مەرەيتويلىق سامميتىندەگى ءسوزى ەسكە الىنىپ، ەلدىڭ ءسالت-داستۇر، رەفورمالار، ءبىلىم، عىلىم، سەنىم، ينۆەستيسيا جانە مەدياسيا باعىتتارىنداعى باستامالار تالقىلاندى. تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعاننىڭ 2025 جىلدى وتباسى جىلى دەپ جاريالاۋى جانە «تۇركى الەمىنىڭ كەلەشەگى – 2040» قۇجاتىنىڭ قابىلدانۋى انا مەن وتباسى قۇندىلىقتارىن نىعايتۋ جولىنداعى ورتاق ستراتەگيالىق ۇستانىمداردى ايقىندايتىنى اتاپ ءوتىلدى.
لاچين وۆازگەلدييەۆا تۇرىكمەنستانداعى وتباسى جانە انا ساياساتى بويىنشا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن تانىستىردى.
يۋنەسكو قولداۋىنداعى ورتالىق وكىلى سالتانات ءاشىموۆا اقىن، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ تۇركسوي-عا جولداعان العىس حاتىن وقىپ، مۇنداي شارالاردىڭ تۇركى الەمىنىڭ ءوزارا جاقىنداسۋىنا زور ۇلەس قوساتىنىن جەتكىزدى.
تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت جانە دامۋ پارتياسىنىڭ تۇركى مەملەكەتتەرىمەن بايلانىستار جونىندەگى ءتوراعا ورىنباسارى دوكتور رەشيدە يۋكسەل توميريس، دومالاق انا، ايعانىم حانىم، مانشۇك پەن ءاليا سىندى قازاقتىڭ ۇلى انالارىن، سونداي-اق انادولىنىڭ نەنە حاتۋن، فاتما سەحەر ەردەن جانە حاليمە چاۆۋش سىندى تاريحي تۇلعالارىن اتاپ ءوتىپ، ولاردىڭ ەرلىگى مەن رۋحاني قۋاتى تۇركى ايەلدەرىنىڭ ورتاق بەينەسىن قالىپتاستىراتىنىن ايتتى.
«تۇركى الەمىنىڭ انالارى: ءداستۇر جانە قازىرگى زامان» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل تۇركى حالىقتارى اراسىنداعى مادەني ديالوگتى تەرەڭدەتىپ، رۋحاني ساباقتاستىقتى انالاردىڭ بەينەسى ارقىلى دارىپتەۋدىڭ ماڭىزدى الاڭىنا اينالدى. شارا بارىسىندا انالار كەڭەستەرىنىڭ قوعامدىق الەۋەتى، گۋمانيتارلىق باستامالاردى قولداۋدىڭ ماڭىزى جانە وتباسى قۇندىلىقتارىن ساقتاۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى.
جيىن سوڭىندا تۇركى الەمىنىڭ ايەلدەر وداعىن قۇرۋ تۋرالى باستامالىق يدەيالار دا ورتاعا سالىندى.
