ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    451.7
  • EUR -

    488
  • RUB -

    5.07
تۇركىستانعا ەرەكشە مارتەبە بەرىلەدى
30 مامىر 2024
تۇركىستانعا ەرەكشە مارتەبە بەرىلەدى

ۇكىمەت پارلامەنتكە تۇركىستان قالاسىنا رۋحاني-مادەني جانە تاريحي ورتالىق رەتىندە دامىتۋ ءۇشىن ەرەكشە مارتەبە بەرۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ۇسىنادى، دەپ حابارلايدى Ulys.

ق ر پرەمەر-مينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ «تۇركىستان قالاسىنىڭ ەرەكشە مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزۋ تۋرالى قاۋلىعا قول قويدى.

زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تۇركىستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ازىرلەندى. 

قۇجات تۇركىستاننىڭ قازاقستاننىڭ رۋحاني-مادەني جانە تاريحي ورتالىعى رەتىندە قالىپتاسۋى مەن دامۋىنىڭ، سونداي-اق ونىڭ مەملەكەتتىك ماڭىزىن تانۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرىن بەلگىلەيدى.

زاڭنىڭ قابىلدانۋى قالانىڭ تاريحي-مادەني ماڭىزى بار ەسكەرتكىشتەرى مەن وبەكتىلەرىن، ونىڭ ىشىندە قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرا وبەكتىسى رەتىندەگى قورعاۋ اۋماعىندا ورنالاسقان ەسكەرتكىشتەردى، باسقارۋدىڭ، ساقتاۋدىڭ، ولاردىڭ تۇتاستىعىن قولداۋدىڭ وڭتايلى جۇيەسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇدان بولەك، كەسەنە اۋماعىندا عىلىمي ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ مەن عىلىمي-رەستاۆراسيا جۇمىستارىن جوسپارلاۋ مەن باسقارۋعا مۇمكىندىك جاسايدى. 

سونداي-اق زاڭ جوباسى مادەني مۇرانى ساقتاۋ جانە جاڭعىرتۋ، ءداستۇرلى قولونەردى دامىتۋدى، تۇركىستان قالاسىن رۋحاني-مادەني، تاريحي جانە تۋريستىك ورتالىق رەتىندە دامىتۋ جانە ىلگەرىلەتۋدى كوزدەيدى. 

قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ بىرەگەيلىگىن ساقتاۋ، ونىڭ اينالاسىندا بوتەن قۇرىلىس ەلەمەنتتەرىنە، كوشە جەلىلەرىن وزگەرتۋگە جول بەرمەۋ ماقساتىندا تاريحي ورتالىقتىڭ قۇرىلىسىن رەتتەۋ ايماعىندا بيىكتىگى 7 مەتردەن اساتىن، سونداي-اق تاريحي ەسكەرتكىشتەرمەن اۋقىمى، ءتۇسى جانە قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن ۇيلەسپەيتىن وبەكتىلەردىڭ قۇرىلىسىنا جول بەرىلمەيدى.

جالپى تۇركىستان قالاسىنىڭ تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن ساقتاۋ جانە قورعاۋ ءۇشىن ءاربىر وبەكتىگە تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى زاڭناماعا سايكەس ولاردىڭ قورعاۋ ايماقتارى بەلگىلەنەدى.

بۇدان بولەك، قالانىڭ باس جوسپارىنا ەنگىزىلەتىن تاريحي-ساۋلەت تىرەك جوسپارلارى مەن تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىنىڭ ءتيىستى جەرگىلىكتى جەردىڭ كارتا-سحەمالارى جاسالادى. 

بۇل رەتتە قالا اۋماعىندا تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىنە ءقاۋىپ توندىرەتىن قۇرىلىس، شارۋاشىلىق قىزمەتتى جۇرگىزۋگە تىيىم سالىنادى.

ارحەولوگيا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ تۇتاستىعىن، ءتۇپنۇسقالىعىن، قۇندىلىعىن بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ساقتاۋ ماقساتىندا تۇركىستان قالاسىنىڭ ارحەولوگيا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ رەزەرۆاتى قۇرىلادى.

ارحەولوگيا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ رەزەرۆاتىنا ەنگىزىلگەن ەسكەرتكىشتەرگە قاتىستى قورعاۋ ساياساتى ارحەولوگيا ەسكەرتكىشىن تۇراقتى ينسپەكسيالاۋ، ونى الدىن الا كۇتىم جاساۋ جانە ونى قولداۋ باعدارلامالارىن پايدالانۋعا نەگىزدەلەدى.

سونداي-اق ق ر پرەمەر-مينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ «ق ر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇركىستان قالاسىنا ەرەكشە مارتەبە بەرۋ ماسەلەسى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزۋ تۋرالى قاۋلىعا قول قويدى.

زاڭ جوباسى تۇركىستان قالاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رۋحاني-مادەني جانە تاريحي ورتالىعى رەتىندە دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتيىمدى ينستيتۋسيونالدىق ورتا قۇرۋ ءۇشىن ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ، سونداي-اق جەرگىلىكتى وكىلدى جانە اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇزىرەتتەرىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان.

زاڭ جوباسى شەڭبەرىندە جەر پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋ، تۋريستىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ، تۇركىستان قالاسىنىڭ ارحەولوگيا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ رەزەرۆاتىن قالىپتاستىرۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر بويىنشا قوسىمشا قۇزىرەتتەر بەرۋ ۇسىنىلادى. 

RELATED NEWS
«بريلليانت، التىن جۇزىك، شۋبا،  مالديۆتەگى قىمبات دەمالىس»: ايەلىن ۇردى دەگەن ديپلومات ءوزىنىڭ نۇسقاسىن ايتتى
03 ماۋسىم 2024
«بريلليانت، التىن جۇزىك، شۋبا،  مالديۆتەگى قىمبات دەمالىس»: ايەلىن ۇردى دەگەن ديپلومات ءوزىنىڭ نۇسقاسىن ايتتى

ايەلىن ۇردى دەپ ايىپتالعان ديپلومات، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بىرىككەن اراپ امىرلىكتەرىندەگى ەلشىسىنىڭ كومەكشىسى قىزمەتىن اتقارعان ساكەن ماماش الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى بۇكىل ءمان-جايدى ءتۇسىندىردى، دەپ حابارلايدى Ulys.

ايتا كەتسەك، ايەلىن ۇرىپ-سوقتى دەگەن قازاقستاندىق ديپلوماتقا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالعان بولاتىن. 

 1. ءومىربايان

سوڭعى كەزدە وتباسىمنىڭ ماسەلەسى ءدۇيىم جۇرتقا جايىلىپ جاتىر، قۇداي باسقا سالماسىن، مۇنداي جاعدايدى ەشكىم قالاماسا كەرەك.

ءالى كۇنگە دەيىن بالا-شاعامدى قورعاپ، جانۇيامدى ساقتاپ قالعىم كەلەدى، الايدا، وكىنىشكە بۇل ءۇمىتتىڭ شىراعى ەندىگىسى ءسونىپ بارا جاتقانداي.

وتباسى مەن ءۇشىن قاي كەزدە بولماسىن ءبىرىنشى ورىندا بولدى. جانۇيامدى اللانىڭ اماناتى دەپ قابىلداپ، ولاردىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە بارلىق جاۋاپكەرشىلىكتى تولىق سەزىنەمىن.

جۇبايىم كارينا قۇداي قوسقان جارىم، بالالارىمنىڭ اناسى.

كۇنى كەشەگە دەيىن جانۇياداعى ەكى ەرەسەك ادامدى وتاعاسى مەن اناسى دەپ ساناپ، وتباسىمىزدىڭ باقىتى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ، شۇكىر جاقسى ءومىر ءسۇرىپ، بولاشاققا جوسپارلار قۇرىپ كەلدىك.

سۇرىنبەيتىن تۇياق بولمايدى دەمەكشى، ءاربىر وتباسىدا ىدىس اياق سىلدىرلاماي تۇرماسا كەرەك. بۇنداي جاعدايدىڭ ورىن العانىنا قاتتى وكىنەمىن، جۇبايىما دا ايتتىم، كەز-كەلگەن كۇنى قايتا تاتۋلاسۋعا دايىنمىن، ۇلىم مەن قىزىمدى ساعىندىم.

قاتەلىكتەر ەكەۋمىزدە دە بولدى، ءقازىر تەرگەۋ ءجۇرىپ جاتىر، سوت كىنالى دەپ تاپسا، ەركەك توقتى قۇرباندىق دەگەندەي، جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشپايمىن.

ءوز باسىم بۇل جاعدايدى ومىردەگى سىناق دەپ قابىلداپ، بارىنشا ساباق الۋعا تىرىسىپ، تۇننەن كەيىن كۇن شىعار دەپ ۇمىتتەنەمىن.

حوش، اكەم قازاق، شەشەم قازاق، اۋىلىمدا جەتىنشى، كەنجە ۇل بولىپ دۇنيەگە كەلدىم. اكە-شەشەم قارا شارۋا، ءوز ەڭبەگىمەن ادال اسىن تاۋىپ، بالالارىن اسىرادى.

جاستايىمنان اسىق اتىپ، تاي شاپتىرىپ، اعايىنعا قىزمەت ەتىپ، اقساقالداردىڭ قولىنا سۋ قۇيىپ، قازاقي تاربيە كوردىم.

مەكتەپ تابالدىرىعىن اۋىلدا اتتاپ، ەسىمدە، دايىندىق سىنىپقا بارعاندا ەكى اپكەمنىڭ ارقاسىندا كوبەيتۋ كەستەسىن جاتقا ءبىلىپ باردىم، ساباق اراسىنداعى ۇزىلىستە ۇلكەن كلاستىڭ ۇل-قىزدارى مەنەن كوبەيتۋ كەستەسىن سۇراپ، تاڭداي قاعاتىن.

قۇداي بەرگەن قابىلەتتىڭ ارقاسىندا بىلىمگە جاقىن بولدىم، بەسىنشى كلاسقا قاراي اعام جازىلعان ورىسشا گازەت-جۋرنالداردى وقيتىنمىن. ۇيدەگى، مەكتەپتەگى كىتاپحانالارداعى قىزىق كىتاپتاردى بىرنەشە قايتارا وقىپ تاستايتىنمىن. ەڭ سۇيىكتى كىتابىم اتامىز بەردىبەك سوقپاقبايەۆتىڭ «بالالىق شاققا ساياحاتى» ەدى، ونى كەمىندە ءجۇز مارتە وقىعان شىعارمىن.

سونىمەن، جەتىنشى سىنىپتان سوڭ ءبىلىم قۋىپ الماتىداعى مەكتەپ-ينتەرنەتقا وقۋعا كەلدىم. ءبىر جىلدان انام مارقۇم «كەنجە بالامنىڭ قياندا جۇرگەنى اۋىر بولدى» دەگەن سوڭ شىمكەنتتەگى مەكتەپ-ينتەرناتقا اۋىسىپ كەلىپ، سوندا اتتەستات الدىم.

مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ قايتادان الماتىعا كەلىپ، راحمەتتىك زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاق ۇلتتىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ناعاشىباي شايكەنوۆتىڭ ادىلدىگى مەن پرينسيپشىلدىگىنىڭ ارقاسىندا ءوز كۇشىممەن زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىنە بيۋدجەتكە وقۋعا ءتۇسىپ، ۇزدىك ءبىتىردىم. سوسىن ەكى جىل ءال فارابي ۋنيۆەرسيتەتىندە ماگيستراتۋرادا ءبىلىمىمدى شىڭداپ، ۇزدىك ديپلوم الدىم.

ەكى ديپلومدى قولىما الىپ، ەلىمە قىزمەت ەتەيىن دەپ ارمان قۋىپ استاناعا كەلدىم. اۋەلى ءبىر مەكەمەدە كونتراكتپەن ىستەپ ءجۇرىپ، جارتى جىلدان سوڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە قۇجات تاپسىردىم. مينيسترلىكتىڭ باسشىلىعىنىڭ وبەكتيۆتى قاراستىرىپ، كاسىبي باعالاۋىنىڭ ارقاسىندا ديپلوماتيالىق قىزمەتكە قابىلداندىم.

قىزمەت ەتە ءجۇرىپ، ديپلوماتيا سالاسىنا وتە قاجەتتى بولادى دەگەن نيەتپەن وزگە تىلدەردى جەتىك مەڭگەرۋگە تىرىستىم. اتاپ ايتقاندا:

1. اعىلشىن ءتىلىن جەتىك بىلەمىن، ديپلوماتيالىق دەڭگەيدە ساۋاتتى جازىپ، سويلەي الامىن.

2. ورىس ءتىلىن دە جەتىك مەڭگەرگەنمىن. سويلەۋ، جازۋ، ديپلوماتيالىق قارىم-قانىتاس دەڭگەيىم دە جوعارى.

3. تۇرىك ءتىلىن دە جەتىك مەڭگەرگەنمىن. سويلەۋ، جازۋ، ديپلوماتيالىق قارىم-قانىتاس دەڭگەيىم جوعارى، ەركىن جۇمىس ىستەيمىن.

4. اراپ ءتىلىن دە جاقسى مەڭگەرگەنمىن. قاجەتتى ماتەريالداردىڭ بارىمەن جۇمىس ىستەي الامىن.

5. قازاق ءتىلى ءوزىمنىڭ انامنىڭ ءتىلى. ءقازىر سىزدەرگە جاعدايىمنىڭ ءبارىن قازاق تىلىندە جازىپ وتىرمىن.

سونىمەن جيىرما جىلداي مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇمىس ىستەپ، باسشىلىقتىڭ وڭ باعالاۋىنىڭ ارقاسىندا مينسكتە، بريۋسسەلدە جانە ابۋ-دابيدە ەلشىلىكتەردە قىزمەت اتقاردىم.

كورىپ وتىرعاندارىڭىزداي، قاراپايىم اۋىل وتباسىنان شىقتىم، ەشقانداي «جاكە-كوكەم» جوق، ءومىر جولىمدا قۇداي قولداپ، ءادىل ادامدار كوبىرەك جولىعىپ، ەلگە قىزمەت ەتىپ، وتباسىما ادال اسىن تاۋىپ كەلەمىن.

قىسقاشا ءومىربايانىم وسىنداي اعايىن، كەلەسى بەينە جازبالاردا باسقا دا تاقىرىپتاردىڭ بەتىن اشامىن.

2. وتباسىم تۋرالى

جۇبايىم كارينامەن ءسۇيىپ قوسىلدىم. اناسى جانارعا راحمەت، ءبىزدى قولداپ، قىزىن ءوز قولىمەن ۇزاتتى.

كارينا ەكەۋمىز دە اكەسىز جەتىم وسكەنبىز، ەكى جارتى ءبىر ءبۇتىن بولدىق.

وتباسى قۇرا سالىسىمەن كارينا قۇرساق كوتەرگەندە، قۇداي بىزگە جاق، بىردەن نارەستە بەردى، قولداعانى عوي دەپ قاتتى قۋاندىم.

اراعا ەكى جىل سالىپ، ۇلدىڭ ءىزىن الا قىزىمىز دۇنيەگە كەلدى، ءوزىمىزدى باقىتتى جانۇيا سەزىندىك.

وتباسى مەن ءۇشىن قاي كەزدە بولماسىن ءبىرىنشى ورىندا بولدى. جانۇيامدى اللانىڭ اماناتى دەپ قابىلداپ، ولاردىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە بارلىق جاۋاپكەرشىلىكتى تولىق سەزىنەمىن.

ۇلىم مەن قىزىم مەنىڭ ءومىرىمنىڭ ءمانى، جالعاسى، شەجىرەم ەمەس پە!؟ ولاردى قازاقي تاربيەمەن، يمانعا جاقىن، ادال، ءبىلىمدى، مەيىرىمدى ەتىپ تاربيەلەۋدى ارماندادىم.

الايدا، قازىرگى ءىس ناسىرعا شاۋىپ، وتباسىمنىڭ شاڭىراعى ورتاسىنا تۇسكەندە، بالالارىمنىڭ تاعدىرى نە بولادى دەگەن سۇراق ءتۇن ۇيقىدان ايىرىپ، جانىمدى جەگىدەي جەيدى.

اجىراسقان سوڭ، ولاردىڭ باسقا ەركەكتىڭ قاس قاباعىنا قاراپ جالتاقتاپ، ەڭسەسى ءتۇسىپ، ءمۇساپىر كۇي كەشەرىن كوزگە ەلەستەتسەم، جۇرەگىم قان جىلايدى.

ۇل مەن قىزىمدى استاناداعى ءۇش بولمەلى پاتەرىمە جايعاستىرىپ، مەكتەبىنە، كيىم كەشەگىنە قاراسىپ تۇرامىن.

اكەسىز وسكەن بالانىڭ تاعدىرى كەلەسى بىرنەشە ۇرپاققا تەرىس اسەر ەتپەسىنە كىم كەپىل؟

ۇلىمنان دوپروس الىپتى، ەندى ول ءوزىن ءومىر بويى كىنالى سەزىنىپ وتەتىنىن ويلاعان ادام بولار ما ەكەن؟

ۇلىم مەن قىزىمنىڭ ەسى كىرىپ قالدى، «ءبىز وتباسىدا ءتورت ادامبىز، بىرگە تۇرۋىمىز كەرەك» دەيدى، ولاردى كورمەگەلى كوپ بولدى، ساعىنىش وزەگىمدى ورتەيدى، ولار دا ساعىنادى اكەسىن، بۇل قالاي بولعانى، مەن ولاردىڭ اكەسى ەمەسپىن بە؟

3. جۇبايىم كارينا تۋرالى

جۇبايىم كارينا قۇداي قوسقان جارىم، بالالارىمنىڭ اناسى.

كۇنى كەشەگە دەيىن جانۇياداعى ەكى ەرەسەك ادامدى وتاعاسى مەن ماماسى دەپ ساناپ، وتباسىمىزدىڭ باقىتى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ، شۇكىر قۇدايعا، جاقسى ءومىر ءسۇرىپ، بولاشاققا جوسپارلار قۇرىپ كەلدىك.

العاش ۇيلەنگەن كەزدە، «كارينا، سەن ورىس اراسىندا ءوستىڭ، تۇسىنەمىن، ەندى قازاق ەلىنە كەلدىڭ، ءوزىڭ قازاقسىڭ، قازاقتىڭ ءتىلىن، ءسالت-داستۇرىن، مادەنيەتىن بىرتىندەپ ۇيرەنەيىك» دەدىم. ءبىراق قايدام، 10 جىلدا قازاقشا 10 ءسوز ۇيرەندى مە، جوق پا، ءدال ايتا المايمىن. كارينانىڭ قازاقشا ۇيرەنۋگە قۇلقى بولمادى. ايپەسە، 10 جىلدا تالاي نارسەنى ۇيرەنىپ الۋعا بولار ەدى. ۋاقىتى دا، جاعدايى دا جەتكىلىكتى بولدى. ءبىراق...

ءبىز مۇسىلمانبىز دەپ، شاحادات ايتۋ، ادال مەن ارام، قاناعات، وبال، عايبات، ىسىراپ، قايىر-ساداقا سياقتى قاعيدالاردى ۇيرەتىپ ءجۇردىم.

ەسىمدە، مەنىڭ ومىردە ءوز ەڭبەك، ءبىلىم، قابىلەتىممەن شۇكىر، ءساتتى كەلە جاتىرمىن، دەمەك ۇستانعان جولىم جامان ەمەس شىعار، سوندىقتان وتباسىمىزدا دا قازاقي سانا مەن اتا جولىمەن مۇسىلمانشىلىق ۇستانىپ، ءومىردىڭ اق پەن قاراسىن دۇرىس اجىراتايىق دەگەنمىن.

اباي اتامىز ايتپاقشى جان-جاعىمىزدىڭ «جاقسىسىن ۇيرەنىپ، جامانىنان جيرەنىپ»، ءوزىمىزدى جان-جاقتى دامىتىپ، وتباسىمىزدىڭ باق-بەرەكەسى ءۇشىن بارىمىزدى سالۋعا شاقىردىم.

كارينا وزىنە ۇقساماي قۇبىلىپ، باسقا ادامدارعا تەرىس پىكىرمەن قاراپ جۇرگەن كەزدە، شاكارىم اتامىز ايتپاقشى «وزگەنىڭ ءمىنىن تەرگەنشە، وزىڭمەن كۇرەس ولگەنشە» دەگەندەي، كارينا، باسقانى نە قىلاسىڭ، ءوزىڭدى دامىت، رۋحاني ءوس دەپ، شىڭدالۋعا شاقىردىم.

نەگە ەكەنىن بىلمەدىم، 2018 كارينانى 500 مىڭ تەڭگە ايلىقپەن بالالار ترەنەرى ەتىپ شاقىرعاندا، بارعىسى كەلمەدى.

كەلىن بولىپ باسىڭا ورامال تاق دەمەدىك، اۋىلعا بارعاندا شورتيمەن جۇرەتىن، مەن قاتتى ىڭعايسىزدانىپ قىسىلسام دا، اعايىندار سەندەر بىزگە قوناقسىڭدار عوي دەپ ەركەلەتىپ، بىرەۋى ءلام ميم دەمەيتىن. ايتپەسە، ءبىزدىڭ قارجان اۋىلى ناعىز قازاقىلىققا تۇنعان، ۇلتتىق بولمىسى بار، عۇرىپتى ۇستاناتىن ەل.

تەمەكى شەكپەشى، مەن شەكپەگەندە ساعان نە جورىق، اناۋ شاراپ-شامپانىڭدى ىشسەڭ مەيلى، تەمەكىنىڭ زيانى كوپ دەسەم، ونى دا تىڭدامادى.

سوڭعى جىلدارى، جۇبايىم ءتۇنقاتىپ ينستاگرامنان شىقپاستان، كوڭىلى سىرتتا بولىپ، ادەمى ومىرگە اۋەستىگى ارتقان سياقتى.

كارينا ادەمى قىز بولعان سوڭ مەندە قىزعانىش سەزىمى بولىپ، ءوزىمدى سابىرعا شاقىرىپ ۇستاپ ءجۇردىم، الايدا 2019 جىلى استانادا ءبىر جىگىتتى ءبىزدىڭ ۇيگە شاقىرىپ، پاتەردەن شىعا بەرگەندە ۇستالىپ قالعان سوڭ، قىزعانىش وتى وتتاي جانىپ، قايتا تۇتاندى. سوندا دا وتباسىمنىڭ شىرقى بۇزىلماسىنشى دەپ، ۇلىم مەن قىزىمدى ويلاپ، سابىر ساقتادىم. باسقا نە ىستەيمىن!؟

شىنىمدى ايتسام، سەزىمىم ءالى وشكەن جوق، ءبىراق كارينانىڭ مەنەن كۇن ساناپ الىستاپ بارا جاتقانىن ءتۇسىندىم.

4. ماتەريالدىق جاعداي تۋرالى

زايىبىم كارينا مەنى ەكونوميكالىق زورلىق جاسادى دەپ ايىپتادى، سوعان وراي ءبىرقاتار ءمان-جايلاردىڭ باسىن اشايىن.

ەكەۋمىز وتباسى قۇرعالى نە جەيمىن، نە ىشەمىن دەمەدى، قالاعان كيىمىن الىپ بەرىپ جۇرەمىن، شىنىن ايتقاندا مەنەن دە جاقسى ءومىر ءسۇردى. وتباسىمدا سەن، مەن، سەنىكى، مەنىكى دەمەدىم، وتباسىم، جان جارىم، ءبىز، بىزدىكى دەپ ءجۇردىم. سەبەبى ءبىز ءبىرمىز.

كارينا ۇزاتىلعاندا قارجان اۋىلىنداعى بىر-ەكى جەڭگەم «ءاي، قىزدىڭ جاساۋى، كيىمى دەگەن بولۋشى ەدى، ەڭ بولماسا ىدىس-اياق كەلمەدى ارتىنان» دەگەندە، (ايەل زاتىن تۇسىنەسىزدەر عوي) «مەن مال مۇلىك ەمەس، جان جارىمدى الىپ جاتىرمىن، بۇنداي اڭگىمەنى قويىڭىزدار» دەپ، توقتاۋ سالعان ەدىم.

2014 جىلى استانادان بريۋسسەلگە 4 جىلعا كەتەردە، ەكەۋمىز دە ءبىر قابات كيىممەن باردىق، سول جاقتا ەۋروپالىق كيىم-كەشەك الدىق.

ەۋروپانىڭ كارينا قالاعان كوپ جەرىن ارالاتتىم، كانارى، يسپانيا، يتاليا، گرەسيا، كيپردە اپتالاپ دەمالدىق، بەلگياعا جاقىن فرانسيا، پاريج، گەرمانيا، گوللاندياعا قىدىرۋ كورشى اۋىلعا بارىپ كەلگەندەي بولاتىن.

ەسىمدە، گرەسياعا شۋبا الۋعا بارعاندا، كاريناعا ءبىر شۋبا، ماعان ءبىر جاعالى پالتو الامىز دەپ جوسپارلاپ، كۇنى بويى ارالاپ، ءبىر قاراسام كاريناعا 6 مىڭ ەۆروعا ەكى شۋبا ساتىپ الىپپىز. مەن وزىمە ەشتەڭە دە المادىم. سوعان بولا بەرسىنشى، مەنىڭ جان جارىم عوي دەدىم. مۇنى ايتقانعا مەنى ايىپتاماڭىزدار، مايدالانىپ وتىر دەپ سوكپەڭىزدەر! كارينانىڭ ءوز جەكە باسىنا قاتىستى ەكونوميكالىق جاعدايدى كوتەرىپ وتىرعانىنا ايتىپ وتىرمىن. مەن ودان ەشتەڭەنى دە اياعان ەمەسپىن، ايامايمىن دا.

التىن بريلليانت دەگەندەردى كەمىندە ەكى ءۇش قاباتتان تاقتى.

قولىندا جاڭا ايفون، مەندە سامسۋنگ، كوپ جىگىتتەردە سونداي-اۋ وسى.

ابۋ-دابيدە جۇرگەندە كارينادا ءوزىنىڭ كرەديت كارتاسى بولدى، قاجەتىن ساتىپ الىپ جۇرەتىن. تىرناق ىستەتەتىن جانە ايەلدەر باراتىن باسقا دا سالوندارعا بارىپ ءجۇردى.

ءۇيدىڭ ءار بولمەسىندە كوسمەتيكانىڭ ءتۇر ءتۇرى ءۇيىلىپ جاتاتىن، ماكياج، ۆيزاج دەگەندەردى ۇناتادى، ءوز بەتىنە ءارتۇرلى سۋرەت سالىپ جۇرەتىن.

مۋزىكامەن اۋەستەنىپ، ولاردى جۇزدەگەن دوللارعا بىرنەشە رەت ساتىپ الىپ، ولەڭ جازىپ، ءان شىعاردى، داۋىس جازۋ مەن ارانجيروۆكا دا ارزان ەمەس.

استانادا جۇرگەندە اقىلى اكتەرلىق كۋرستارعا بارىپ، ءوزىن اكتريسا سەزىنىپ جۇرەتىن. اعىلشىن ءتىلىنىڭ جانە اۆتو جۇرگىزۋ كۋرستارىنا باردى.

اش قالعان ەمەس، كۇنى بويى كۋحنيا مەن حولوديلنيك ءوز قولىندا، ودان قالسا اپتاسىنا كەمىندە 2-3 رەت قالاعا شىعىپ، رەستورانداردا بىرگە تاماق ىشەمىز. ءوزى 50 كيلودان اسىپ كەتسە، سەمىرىپ كەتتىم دەپ، ديەتاعا وتىراتىن.

دۋبايعا قىدىرۋ، شوپينگ، پلياج، اكۆاپارك، وكەاناريۋم، تەحنوپاركتەر، زووپارك، سافاري پارك، مەيرام نەمەسە دەمالىس كۇندەرى قوناقۇيلەرگە بارۋ، رەستورانداردان، وتباسىمنان اقشانى ايامادىم.

ۇيدە ءتورت ادام بولساق، جۇبايىمنىڭ كيىم-كەشەگى قالعان ۇشەۋىمىز - مەن، ۇلىم، قىزىمدىكىن قوسقانداعىدان ەكى ەسە كوپ شىعار. وسى جولى ەلگە كوشىپ كەلەردە كيىم كەشەك، ويىنشىقتار، تەحنيكا ت.ب. ءبارى 15 قوراپپەن كەلدىك، سونىڭ 8-9 قورابى كارينانىڭ كيىم-كەشەگى.

زايىبىمنىڭ ءوزى ايتىپ جۇرگەندەي، ەۋروپادا ايلىق جوعارى، كەڭ جۇردىك، استانادا قاراجات مول ەمەس، كورپەمىزگە قاراي كوسىلدىك. ابۋ-دابيدە كۇن ىستىق، جۇرەك قىسىلادى، كوشەدە ەۋروپاداعىداي اشىق-شاشىق جۇرە المايسىڭ، ايىپپۇل سالادى. بالكىم بۇل ءمان-جايلار دا جۇبايىمنىڭ جانىنا باتقان بولار.

5. اقشا تۋرالى

جۇبايىم كارينا ءوز سوزىندە اقشا ماسەلەسىن كوتەرىپ ءوتتى عوي، سوندىقتان وعان دا تۇسىنىك بەرە كەتەيىن.

قولىم اۋزىما جەتكەلى جاقىندارىما كومەكتەسىپ، وعان قوسا قايىر-ساداقا دا بەرىپ كەلەمىن. ءبىر قولىڭ بەرگەندى ەكىنشى قولىڭ بىلمەسىن دەگەندەي، جاريالاماۋشى ەدىم. تۋىسقان مەنىكى بولعاندىقتان، باۋىرعا كومەكتەسەتىن ۋاقىتتار بولادى، كومەگىمدى بەرەمىن. الايدا، مەنىڭ تۋىسقاندارىمنىڭ ءبارى ماعان ماسەلەسىن ارتىپ، جەرگە قاراپ وتىرعان جايى جوق. كاسىپپەن دە، وزدەرىنىڭ شارۋالارىمەن دە تىڭعىلىقتى اينالىسىپ ءجۇر. قۇدايعا شۇكىر، ءبارىنىڭ دە جاعدايى جاقسى.

اۋەلى تۋعان اۋىلىمداعى جەتىم-جەسىر، مۇقتاجدارعا ازىق-تۇلىك تاراتىپ، 15-20 بالاعا مەكتەپكە سومكە مەن فورما، مەيرامداردا سىيلىق بەرىپ ءجۇردىم. بىرنەشە جىلدان بەرى وسىلاي كومەگىمدى كورسەتىپ كەلەمىن.

وسىدان ون جىلداي بۇرىن تانىس جىگىتتەر «شەكتەۋسىز ءۇمىت» دەپ اتالاتىن دسپ بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىن اشىپ، سول كەزدەن بەرى جىل سايىن اقشا اۋدارىپ كەلەمىن. جىلىنا 1000 دوللار بەرىپ تۇرامىن دەپ وزىمە پلانكا قويعانمىن.

اعايىن اعامنىڭ شيەتتەي مەكتەپ جاسىنداعى ءۇش بالامەن جەسىر قالعان 2ء-شى توپتاعى مۇگەدەك جەڭگەمىزدىڭ وتباسىنا دا قول ۇشىن سوزىپ تۇرامىن، الدىڭعى جىلى يپوتەكاسىنا 2 ميلليون تەڭگە قوستىم، وعان قوسا جىلىنا بىرنەشە رەت تاعى جىبەرىپ تۇرامىن. ول جەڭگەمە ايتۋشى ەدىم، مەنىڭ اقشا بەرگەنىمدى ەشكىمگە ايتپاڭىز، ءتىپتى بالالارىڭىز دا بىلمەسىن، وزدەرىن قارىزدار سەزىنىپ، جاسىق وسپەسىن دەپ ايتىپ كەتەمىن.

اعايىن-تۋعانعا وسىلايشا قولعابىس كورسەتەمىن. ءۇش رەت قايتارىمسىز كومەك بەرگەنىم ەسىمدە – انام راكپەن اۋىرعاندا، اپكەم وپەراسياعا تۇسكەندە، 7 بالالى قارىنداسىم ءۇي سالامىن دەگەندە اقشا بەردىم، ءبارىن قوسقاندا 4-5 ميلليون تەڭگە بولار.

«جۇبايىڭنىڭ اناسىنا ءوز اناڭداي قارا» دەگەن بار، قايىن جۇرتىما ۇيلەنگەلى جىل سايىن قاراجات بەرىپ كەلەمىن، ەسەپتەگەنىم جوق، دەگەنمەن ەڭ از دەگەندە 15-20 مىڭ دوللاردان كەم ەمەس. قايىن ەنەمنىڭ وپەراسياسىنا، قايىن اپكەمنىڭ وقۋىنا بەردىم، ءجاي جاردەم رەتىندە دە قولىنا ۇستاتتىم. قايىن ەنەم، ءوزى جالعىزباستى، راحمەت ايتقان كەزدە «ماعان قۇداي بەرەدى، بەرمەسە سىزگە بەرە الماس ەدىم»، سوندىقتان العىستى جوعارى جاققا ايتىڭىز دەدىم. قايىن ەنەمدى بەلگياعا دا، ءابۋ دابيگە دە بيلەتىن الىپ بەرىپ شاقىرىپ، قىدىرتقانىم بار.

حوش، سونىمەن سوڭعى 1-2 جىلدا جۇبايىم كارينا قايىر-ساداقاڭدى توقتات دەي باستادى. كاريناعا «بىزدە قۇدايعا شۇكىر جاعداي جاقسى، قايىر-ساداقا وتباسىمىزعا ساۋاپ، قورعان بولادى، ساعان دا، مارقۇم اكەڭە دە تيەدى» دەدىم.

قايىن ەنەم ماعان «مەسەنات» دەپ مازاق ات قويىپ، ول دا قىزىمەن بىرگە قىسىم جاساي باستادى. جالپى، قايىن ەنەم ءبىزدىڭ وتباسىنىڭ ىستەرىنە قاتتى ارالاستى. ول كىسى ءوزى رەسەيدە ۇيدە وتىرادى، ءبىراق ءبىزدىڭ ۇساق تۇيەكتەر ىستەرىمىزگە دەيىن ءوزىنىڭ اقىل-كەڭەسىن ايامايدى.

ولارعا قارجىلىق مۇمكىندىگىم بولعانىنا شۇكىر، قالتاما قاراپ قايىر بەرۋدى جالعاستىرا بەرەمىن دەدىم. ءبىر جاعىنان، وزىمنەن دە بار شىعار، قايىر، ساداقا، قاناعات دەگەندەردى ونىڭ جۇرەگىنە جەتكىزە المادىم-اۋ. مۇمكىن، مەنىڭ وسى ارەكەتتەرىم دە قاتەلىك بولعان شىعار...

6. وتباسىلىق كيكىلجىڭ تۋرالى

ارىدان باستاسام، ءوزىم ەندى ەستىپ جاتىرمىن، قايى نەنەم مەن جۇبايىم بىلتىر كوكتەمنەن بەرى اجىراسۋعا شەشىم قابىلداپ قويعان ەكەن. ونىسىن ماعان ايتپايدى، بىلدىرمەيدى، ويناپ كۇلىپ، دايىندالىپ، قولايلى ءساتتى كۇتىپ جۇرگەندەي.

كەيىن ويلاپ قويام، بۇلار بۇرىننان اجىراسۋعا شەشىم قابىلداپ، وسى ءساتتى ىڭعايلى دەپ شەشىپ، ارانداتۋشى ارنايى وپەراسيا جاساعان با دەپ. ويلاپ وتىرسام دەنەم تۇرشىگىپ، وردالى جىلانعا تاپ بولعانداي كۇي كەشەمىن. رەسەيلىكتەر سپەس-وپەراسيا جاساۋعا ماستەر ەمەس پە!؟

ءبىز ەركەك بايعۇس اڭعال كەلە مە، الدە مەن عانا اڭقاۋمىن با، جۇبايىمنىڭ ونداي كوڭىل كۇيىن ءتىپتى بايقاماپپىن. قالاي اڭعاراسىڭ، ايەلىڭ ەش شاعىمدانباستان، جانىڭدا ويناپ كۇلىپ جۇرسە.

بىلتىر جازدا ءوزى بارعىسى كەلگەن يتالياعا ون كۇنگە اپارىپ، كۇزدەگى تۋعان كۇنىنە بريلليانت جۇزىك پەن التىن سىرعا سىيلاپ، بيىلعى 8 مارتقا جەرگىلىكتى «مالديۆى» دەپ اتايتىن ارالداعى قىمبات ۆيللاعا اپاردىم. مەن اجىراسۋ تۋرالى ويلاسام، وسىنى جاسار ما ەدىم!؟

جۇبايىم كارينا رەسەيلىك ازاماتتىقتان ءالى شىقپاستان، وعان قوسا ۇل-قىزىمدى رەسەيگە اكەتۋگە شەشەسىنە قۇجات دايىنداپ قويعانىن ايتتى. بۇل ماعان وتە اۋىر ءتيدى.

7. قوسىمشا سۇراقتار

جۇبايىم كارينا ينتەرۆيۋدە كوتەرگەن جەكەلەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ قاجەت شىعار.

جىنىستىق زورلاۋ تۋرالى. بۇل سۇراق بويىنشا قىسقا قايىرعان ءجون بولار. ەشقانداي جىنىستىق زورلاۋ بولماعان. ەرلى-زايىپتى رەتىندە قالىپتى قارىم-قاتىناستار بولدى.

ەموسيونالدىق زورلىق تۋرالى. ماسەلەن، جىلدا 365 كۇن بولسا، سونىڭ ىشىندە 1-2 رەت كىشىگىرىم كيكىلجىڭ بولىپ تۇرعان شىعار، ءبىر بىرىمىزگە رەنجىپ، وكپەلەپ جۇرەتىندەي. كارينا ىشىندە كۇيزەلىس، قورقىنىش، ىزا، وكپە تولدى دەپ ماعان ءبىر ايتپاپتى.

بىرەسە 10 جىل قورلىق كوردىم دەيدى، بىرەسە 2018 جىلدان باستالدى دەيدى. ونىسىن قايدام، مەنەن جاقسى ءومىر ءسۇردى، جۇمىس ىستەمەيدى، نە جەيمىن، نە ىشەم دەمەيدى، ۇلدە مەن بۇلدەگە ورانىپ ءجۇردى.

«نەكۋدا بەجات» دەيدى. جىل سايىن قازاقستانعا كەلىپ تۇراتىنبىز، اناسى بىلتىر ابۋ-دابيگە كەلدى. شەتەلدە جۇرگەندە ەلشى بار، باسقا ارىپتەستەر بار، ەشكىمگە ارىزدانباعان. 2022 جانە 2023 جىلدارى جاز كەزىندە مەن ءابۋ دابيدە جۇمىستا، كارينا ءوزى استانادا مەنسىز ايلاپ تۇردى، قولىن ەشكىم بايلاعان جوق.

8. كوزگە ءشوپ سالۋ تۋرالى

جۇبايىمنىڭ كوزىنە ءشوپ سالماعانمىن. بۇل زيناقورلىق، ۇلكەن كۇنا. كارينا نەگىزسىز كىنالاعان بۋحگالتەر ارىپتەسىمنەن كەشىرىم سۇرايمىن، كارينا مەنى قىزعانعان سوڭ قاتە قورىتىندى شىعارىپ، ول كەلىنشەكتى بەكەر ايىپتادى. مۇنى ايەلگە ءتان قىزعانىش دەپ قويعانمىن.

مەنى ءبىر الكوگولگە جاقىن ادام ەتىپ سيپاتتاعانى ۇيات بولدى. مەندە ىشىمدىككە دەگەن ءبىر قاجەتتىك جوق، بىرنەشە جىلداپ تاتىپ الماعان كەزدەرىم بولدى. كەي-كەيدە ديپلوماتيالىق قابىلداۋلاردا، توي-تومالاقتا ءبىرلى جارىم شاراپ بوپ تۇرادى.

قىزعانىش تۋرالى. قىزعانىش سەزىمى جاقسى كورەتىن ەركەككە ءتان ەمەس پە، مەن ءبىر باس سالىپ قىزعانىپ، بولار-بولماسقا جۇبايىمدى قۋدالاعان ەمەسپىن.

مەنىڭ اكە شەشەمنەن باستاپ، اعايىندارىما دا عايبات ءتىل تيگىزدى، ونى ءبىر قۇداي ءوزى كەشىرسىن. اعايىندارىم دا الداعى ۋاقىتتا ءوز ۋاجدەرىن ايتاتىن بولادى. كۇتىڭىزدەر! ءالى كوپ نارسە ايتىلادى. سەبەبى، ءبارىن دە ايتۋعا تۋرا كەلدى.

8.تۇجىرىم

سۇرىنبەيتىن تۇياق بولمايدى، ءاربىر وتباسىدا ىدىس اياق سىلدىرلاماي تۇرمايدى. وتباسىن ساقتاۋ ءۇشىن ىدىس-اياقتىڭ سىلدىرىنا سابىر ساقتاپ قاراپ كەلگەن جانمىن.

ءوزىمدى سۋدان تازا سۇتتەن اق دەۋدەن اۋلاقپىن، دەگەنمەن، وتباسىدا ەكى ەرەسەك ادام بولسا، ءبىرى پەرىشتە، ەكىنشىسى 100 پايىز كىنالى بولاتىن جاعداي جوققا جاقىن شىعار.

ءقازىر تەرگەۋ ءجۇرىپ جاتىر، سوت كىنالى دەپ تاپسا، ەركەك توقتى قۇرباندىق دەگەندەي، جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشپايمىن.

ءوز باسىم بۇل جاعدايدى ومىردەگى سىناق دەپ قابىلداپ، بارىنشا ساباق الۋعا تىرىسىپ، تۇننەن كەيىن كۇن شىعار دەپ ۇمىتتەنەمىن.

سايىپ كەلگەندە، بۇنداي جاعدايلار قازىرگى قازاق قوعامى ءۇشىن وتە وزەكتى بولىپ تۇرعان سياقتى. وتباسىنىڭ كۇيرەۋى، بالا شاعانىڭ ءتىرى جەتىم قالۋى، ءبارى-بارى سالدارى وراسان بولۋى ىقتيمال كۇردەلى ماسەلە ەكەنىنە كەلىسەتىن شىعارسىزدار.

قازاق وتباسىنىڭ تاعدىرى ءدال ءقازىر ءبىر جولايرىقتا تۇرعانداي بولىپ كورىنەدى. باتىس ەۋروپالىق ۇلگىگە ۇمتىلامىز دەسەك، ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءارقايسىسىنىڭ بولەك بيۋدجەتى، جانۇيا قۇرۋ كريزيسى، بالا تۋۋ كورسەتكىشىنىڭ كۇرت كەمىپ، ەۋروپالىق دەڭگەيگە قۇلدىراۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل ءبىزدى ءتۇبى قۇردىمعا جىبەرەدى.

ورىسشا ايتقاندا «ۆ سۋحوم وستاتكە چتو يمەەم؟» دەمەكشى، بۇنداي ىستەردىڭ ءتۇپ ماقساتى وتباسىداعى تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر مەن كيكىلجىڭنەن ايەلدىڭ ىشىنە جينالعان ەموسيونالدىق كەگىن الىپ بەرۋ بولعانى ما؟

بۇل رەتتە، كوكەيىمدى بىرنەشە سۇراقتار مازالايدى:

• ءبىز نەگە وتباسى ماسەلەسىندە قازاقتىڭ ءداستۇرلى امالدارىن ۇمىتىپ كەتتىك، مىڭ جىلدىق قۇدالار، اقساقالدار، اعايىنگەرشىلىك، اعا-جەڭگە، دوس-جاران قايدا قالدى؟

• ءبىز نەگە بيلەر سوتى، قوعامدىق سوت، ۇجىمداعى ارىپتەستەر، مەدياسيالىق تاتۋلاستىرۋ سىندى قوعامدىق جۇمساق بيلىكتى قولدانبايمىز؟

• ءبىز نەگە وتباسىنىڭ ىشكى ماسەلەلەرىن جار جاھانعا جاريالاپ، ودان حايپ قۋىپ، ءتىپتى ءلاززات الۋدى ادەتكە اينالدىردىق؟

• ءبىز نەگە وتباسى ينستيتۋتىنىڭ ءمانىن تومەندەتىپ، قوعامنىڭ، حالىقتىڭ اسا ماڭىزدى قۇراۋشى بولىگى ءارى قۇندىلىعىن كەيىنگى ورىنعا قوياتىن بولدىق؟

• ءبىز نەگە ءاربىر جانۇيانى نىعايتۋدى، ورنىقتىرۋدى، قولداۋدى، جاراستىرۋدى ۇمىتىپ، ماسەلەنىڭ سەبەبىمەن ەمەس، سالدارىمەن كۇرەسىپ كەتتىك؟

• ءبىز نەگە بالالاردىڭ تاعدىرى، ءتىرى جەتىمدىك، ولاردىڭ پسيحولوگيالىق تراۆمالارى، جالپى بۇگىنى مەن ەرتەڭىن ءبىرىنشى كەزەكتە ويلامايمىز؟

• ءبىز نەگە ەكى ادام قاتىساتىن وتباسىلىق كيكىلجىڭدە ايەلدىڭ ءرولىن، ءتىلى، ءسوزى، قولى، تىرلىگى، وي-پيعىلى، ءتىپتى كەيدە پروۆوكاسياسى، باسقا دا ءىس-قيمىلدارىن ەسكەرمەيمىز؟

• ءبىز نەگە اكەنىڭ وتباسىداعى اسا ماڭىزدى رولدەرىن - وتاعاسى، قورعانى، اسقار تاۋى، بەرىك قامالى مارتەبەلەرىن ۇمىتىپ بارامىز؟

 

21 جاسقا تولماعاندارعا ەنەرگەتيكالىق سۋسىن ساتۋعا تىيىم سالىنادى
05 ماۋسىم 2024
21 جاسقا تولماعاندارعا ەنەرگەتيكالىق سۋسىن ساتۋعا تىيىم سالىنادى

قازاقستاندا 21 جاسقا تولماعان ادامدارعا ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى ساتۋعا تىيىم سالىنادى. بۇل نورما بۇگىن ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا قابىلدانعان لوتەرەيا قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭدا قامتىلدى، دەپ حابارلايدى Kazinform.

 ءماجىلىس دەپۋتاتى ەلنۇر بەيسەنبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، قۇمار ويىندارعا اۋەستەنگەن ازاماتتار ءتۇنى بويى سەرگەك ءجۇرىپ، قۇمار ويىن ويناۋ ءۇشىن ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى كوپتەپ الادى.

«قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگى مالىمەتىنە قاراعاندا، ءقازىر كامەلەتكە تولماعان 200 مىڭنان استام ادام تۇراقتى تۇردە قۇمار ويىن ويناعان. بۇل جاسوسپىرىمدەر دە ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى ءىشىپ وتىرىپ، ءباس تىگۋلەرى مۇمكىن. ەنەرگەتيكالىق سۋسىندار الكوگولدەن دە ءقاۋىپتى بولدى. ءقازىر 10 جاسار بالا دا ەنەرگەتيكالىق سۋسىندى وڭاي ساتىپ الادى. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا 21 جاسقا تولماعان ادامدارعا ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى ساتۋعا تىيىم سالىندى»، - دەدى دەپۋتات.

ايتا كەتەيىك، بۇگىن ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ويىن بيزنەسى، لوتەرەيالار جانە لوتەرەيا قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى ەكىنشى وقىلىمدا قارالىپ، قابىلداندى.

 «اڭساعان ءسابي»: 2 مىڭنان اسا بالا دۇنيەگە كەلدى
03 ماۋسىم 2024
«اڭساعان ءسابي»: 2 مىڭنان اسا بالا دۇنيەگە كەلدى

1 ماۋسىم استانا قالاسى، «ەكومەد» ورتالىعىندا «اڭساعان ءسابي» باعدارلاماسىنىڭ كومەگىمەن اتا-انا اتانعان وتباسىلار مەن 100-دەن استام كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەردىڭ قاتىسۋىمەن فەستيۆال ءوتتى، دەپ حابارلايدى Ulys.

فەستيۆالدىڭ نەگىزگى ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ءبىرى – «ەكومەد» ادام رەپرودۋكسياسى كلينيكالار توبى. «ەكومەد» ورتالىعى «اڭساعان ءسابي» كۆوتاسى بويىنشا ءۇش جىل ارالىعىندا جالپى سانى 6 554 كۆوتانى يگەردى. 3 540 (54%) پاسيەنت جۇكتىلىك بويىنشا ەسەپكە تۇردى. 2 487 (38%) ءسابي دۇنيەگە كەلدى.

ارنايى كۆوتانىڭ كومەگىمەن دۇنيەگە كەلگەن سابيلەردىڭ استانادا باس قوسۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. سەبەبى بولىنگەن كۆوتا بويىنشا جاقسى ناتيجە كورسەتكەن ورتالىقتاردىڭ كوشباسىندا «ەكومەد استانا» ۇجىمى تۇر. «ەكومەد استانا» ورتالىعى جالپى سانى 2 525 كۆوتانى يگەرىپ، 1 479 (57%) كەلىنشەكتى جۇكتىلىك بويىنشا ەسەپكە الدى. 1 063 (42%) cءابي دۇنيەگە كەلدى.

سونىمەن قاتار، «ەكومەد استانا» ورتالىعى تانىمال تەلەجۋرناليست ءلايلا سۇلتان قىزى قۇرىلتايشىسى بولعان «Mariyam» قايىرىمدىلىق قورىمەن تىعىز سەرىكتەستىك بايلانىستا. پرەزيدەنت تەلەراديوكەشەنىنە قاراستى «جىبەك جولى» تەلەارناسىنان كورەرمەنگە جول تارتقان «انا بولعىم كەلەدى» باعدارلاماسى اياسىندا 30-عا جۋىق وتباسىلىق جۇپقا تەگىن ەكۇ ەمشاراسى جاسالدى. بۇگىندە جوبا اياسىندا 9 cءابي دۇنيەگە كەلدى، 12 كەلىنشەكتىڭ اياعى اۋىر، 8 جۇپ كەزەكتى ەمبريون تاسىمالىنا دايىندىق ۇستىندە.

«Mariyam» قق نەگىزىنەن «اڭساعان ءسابي» كۆوتاسىنا بەلگىلى سەبەپتەرمەن ىلىنە الماعان (دياگنوزى اۋىر نەمەسە سيرەك كەزدەسەتىن گەنەتيكالىق اۋىتقۋى بار، جاس كاتەگورياسى ساي كەلمەيتىن جانە ت.ب.)، سىيلاستىعى مەن سەنىمى جاراسقان، بىرنەشە مارتە ءوز قاراجاتتارىنا ەكۇ جاساتقان، كوبىنە مۇلدەم بالاسى جوق وتباسىلىق جۇپتارعا كومەك قولىن سوزادى. نارىقتا ورتاشا ەسەپپەن 3-4 ملن تەڭگەنىڭ شاماسىنداعى ەكۇ باعدارلاماسىنىڭ شىعىنىن وتەي وتىرىپ، تاعى ءبىر جانۇيانىڭ ارمانىنا جەتىپ، ءسابيلى بولۋىنا سەبەپشى بولۋدا. وتباسىلىق جۇپتاردىڭ ءسابيلى بولۋعا جاساعان ءار قادامىن پرەزيدەنت تەلەراديو كەشەنىنە قاراستى «جىبەك جولى» ارناسىنان كورسەتىلەتىن «انا بولعىم كەلەدى» حابارىنان كورە الاسىزدار. اتالمىش فەستيۆالدى ۇيىمداستىرۋ تىكەلەي ەكۇ ءادىسىنىڭ كومەگىمەن اتا-انا اتانعان ەل ازاماتتارىنىڭ باستاماسى. ءبىز تەك يگى باستامانىڭ ۇيىمداستىرۋشىسىمىز. مەملەكەتتىڭ اتقارىپ جاتقان وڭ ىستەرىنىڭ جەمىسىن كورسەتۋدى ادەمى مەرەكەنىڭ قارساڭىندا ۇيىمداستىرۋدى ءجون سانادىق»، - دەدى ءلايلا سۇلتان قىزى.

ايتا كەتسەك، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ۇكىمەتكە 2021 جىلدان باستاپ «اڭساعان ءسابي» ارنايى باعدارلاماسىن ىسكە قوسۋدى تاپسىرعان بولاتىن. ناتيجەسىندە، ەكستراكورپورالدى ۇرىقتاندىرۋعا بولىنەتىن كۆوتانىڭ سانى 7 مىڭعا دەيىن ارتقان. وسىلايشا، مىڭداعان وتباسى بالا ءسۇيۋ باقىتىنا يە بولۋدا. ەلىمىزدىڭ دەموگرافيالىق احۋالىنىڭ دامۋىنا، وتباسىلىق ينستيتۋتتىڭ نىعايۋىنا «اڭساعان ءسابي» ارناۋلى باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزى زور.

ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا: مەملەكەتتىك كۆوتانىڭ كومەگىمەن 2021-2023 جىلدار ارالىعىندا 21 000 پاسيەنتكە ەكۇ جاسالىپ، ولاردىڭ 8 000 جۇكتىلىك بويىنشا ەسەپكە تۇردى، 7 000 ءسابي دۇنيەگە كەلدى.

ءبىز تۋرالى
ulys.kz — اقپاراتتىق، ساراپتامالىق جانە تانىمدىق باعىتتاعى ماتەريالداردى بەرەدى.
 
مۋلتيمەديالىق جوبا زامان تالابىنا ساي جاسالعان. قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق نارىعىن ساپالى
كونتەنتپەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەس قوسۋعا باعىتتالعان. مۇنداعى ساراپتامالىق، تانىمدىق
ماقالالار سان سالانى قامتيدى. گەوستراتەگيا، گەوەكونوميكا، گەوساياسات، حالىقارالىق
قاتىناستار مەن ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتى، ەكونوميكا، جاھاندا بولىپ جاتقان تەكتونيكالىق
وزگەرىستەر مەن ترەند تاقىرىپتار ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىنان تەرەڭ تالدانىپ قازاق
وقىرماندارىنا جەتكىزىلەدى. ورتالىق ازيا مەن تۇركى الەمىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.