ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    478.5
  • EUR -

    523.5
  • RUB -

    5.43
«تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر»- توقايەۆ ۇكىمەتتى سىنادى
رەداكتور 13 ماۋسىم 2024
«تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر»- توقايەۆ ۇكىمەتتى سىنادى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ توراعالىعىمەن ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەس ءوتتى، دەپ حابارلايدى اقوردا.

جيىنعا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ، پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ايبەك دادەباي، باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى ەرمەك ساعىمبايەۆ، ۇكىمەت مۇشەلەرى، استانانىڭ، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن وبلىستاردىڭ اكىمدەرى، ۇلتتىق كومپانيالار مەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جەتەكشىلەرى، تۋريزم سەكتورىنداعى بيزنەس قوعامداستىق وكىلدەرى قاتىستى.

مەملەكەت باسشىسى، ەڭ الدىمەن، تۋريزم الەمدىك ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامۋىنا ىقپال ەتىپ وتىرعان ءارى ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى سالا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– بۇگىندە الەمدىك جالپى ونىمدەگى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسى 9 پايىزدان استى. ياعني، پاندەمياعا دەيىنگى دەڭگەيگە قايتا كەلدى دەۋگە بولادى. دۇنيەجۇزىندەگى جۇمىس ورىندارىنىڭ شامامەن 10 پايىزى تۋريزمگە تيەسىلى. ءاربىر ءتورتىنشى جۇمىس ورنى وسى سالادا اشىلىپ جاتىر. كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر بويىنشا الەمدىك ەكسپورتتىڭ 30 پايىزى، ينۆەستيسيانىڭ 7 پايىزى جانە سالىق تۇسىمدەرىنىڭ 5 پايىزى تۋريزم ارقىلى تۇسەدى. قازاقستاندا ءتۋريزمنىڭ بارلىق ءتۇرىن دامىتۋعا مول مۇمكىندىك بار، ەكولوگيالىق تۋريزمنەن باستاپ بيزنەس تۋريزمىنە دەيىن دامىتۋعا بولادى، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق تۇرعىدان وڭتايلى ورنالاسقانىنا، الۋان ءتۇرلى تابيعاتىمىز، باي ءارى بىرەگەي تاريحي-مادەني مۇرامىز بار ەكەنىنە قاراماستان، تۋريزم سالاسىنداعى الەۋەتتىڭ تولىق پايدالانىلماي وتىرعانىن سىنعا الدى.

– ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالاسى سانالاتىن تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر. بۇل – ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەردىڭ جىبەرگەن كەمشىلىگى. سوڭعى ءتورت جىلدا ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسى 3،7 پايىزدان 3،2 پايىزعا دەيىن ازايىپ كەتتى. بۇل الەمدەگى ورتاشا كورسەتكىشتەن ءۇش ەسە تومەن. بۇعان قوسا، اتالعان كورسەتكىش بويىنشا ءبىز كليماتى مەن مادەنيەتى ۇقساس كورشى ەلدەرگە دە ەسە جىبەرىپ وتىرمىز. تۋريزم سالاسى قارقىندى تۇردە دامۋ ءۇشىن شۇعىل ءارى جۇيەلى شارالار قابىلداۋ قاجەت ەكەنى انىق، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

پرەزيدەنت ايرىقشا نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتىن بىرنەشە باسىم باعىتقا ارنايى توقتالدى. مەملەكەت باسشىسى، ەڭ الدىمەن، تۋريزم سالاسىنىڭ ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

– دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ باعالاۋى بويىنشا ەلىمىز تۋريزم سالاسىنداعى ىسكەرلىك ورتانى دامىتۋ دەڭگەيى تۇرعىسىنان 119 ەلدىڭ ىشىندە 70-ورىندا تۇر. بۇل ماقتاناتىن كورسەتكىش ەمەس. دەمەك، بۇل سالادا بيزنەس جۇرگىزۋگە قولايلى جاعداي جاسالماعان. سول سەبەپتى تۋريستەر ءنوپىرى ارتقانىنا قاراماستان، كۋرورتتىق ايماقتارداعى ورىن سانى وسپەك تۇرماق، كەرىسىنشە، ازايىپ بارادى. الاكول دەمالىس ايماعىنىڭ جەتىسۋ وبلىسى جاعى مەن الماتى تاۋ كلاستەرى كوش سوڭىندا كەلەدى. الاكولدەگى قوناقۇيلەر، وتەلدەر مەن تۋريستىك بازالاردىڭ سانى 24-كە، ال الماتىدا 16-عا قىسقارعان. سونىڭ سالدارىنان بيۋدجەت تۇراقتى سالىق تۇسىمىنەن، ال وڭىرلەر جۇمىس ورىندارىنان قاعىلىپ وتىر، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق پاركتەر مەن ورمان قورىنا تيەسىلى ايماقتاردا جەر تەلىمىن ءبولۋ ماسەلەسى زاڭ تۇرعىسىنان قيىنداعانىنا بايلانىستى بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان شاعىم ءتۇسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ال بۇل ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيسيا سالۋ، قارىزعا قارجى تارتۋ جانە تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ مۇمكىندىكتەرىن شەكتەيدى.

– مىسالى، تۋريزم سالاسىنداعى 17 سەرپىندى ينۆەستيسيالىق جوبانىڭ ىشىندە تەك ەكەۋى عانا ءىرى جوبا ەكەنى ءمالىم بولدى. ءبىراق ولارعا دا بيۋدجەتتەن قوماقتى قارجى قۇيۋ كەرەك. سوعان قاراعاندا، ۇكىمەت جوبالاردى ءوز قارجىسىمەن جۇزەگە اسىرۋعا دايىن ينۆەستورلارمەن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ءتيىمدى جۇمىس ىستەي الماي وتىر. ال ولارعا كەرەگى – تەك ينفراقۇرىلىم جاعىنان قولداۋ. تۋريزم سالاسىنا ينۆەستورلاردى تارتۋ ءۇشىن اشىق ءارى تۇراقتى جاعداي قاجەت. ۇكىمەت پەن وڭىرلەردىڭ اكىمدەرى كۋرورتتىق ايماقتار قۇرىلىسىنىڭ باس جوسپارىن سيفرلىق نۇسقاعا كوشىرۋگە كىرىسىپ، وعان اشىق قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتكەنى ءجون. الەۋەتتى ينۆەستوردىڭ بوس جەر تەلىمدەرى تۋرالى ماڭىزدى اقپارات الۋعا مۇمكىندىگى بولۋعا ءتيىس، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن شەتەلدىك IT-مامانداردى، ياعني «سيفرلىق كوشپەندىلەردى» تارتۋ ىسىنە ايرىقشا ءمان بەرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ۇكىمەتكە بيىل قازان ايىنان باستاپ ارنايى «Digital Nomad Visa» جانە «Digital Nomad Residency» باعدارلامالارىن ىسكە قوسۋدى تاپسىردى.

پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە، وتاندىق ءتۋريزمدى تەجەيتىن ەلەۋلى تۇيتكىلدىڭ ءبىرى – كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ ناشارلىعى. 

– ەلىمىزدەگى تەمىرجول سالاسى سىن كوتەرمەيدى. ۆاگونداردىڭ كوبى ابدەن ەسكىرگەن. كەيبىر ۆاگونداردا، ءتىپتى، كونديسيونەر دە جوق. ۇكىمەت الداعى بەس جىلدا ۆاگوندار پاركىن جاڭارتۋعا ءتيىس. بۇل جۇمىستى سوزباي، جەدەل اياقتاۋ قاجەت. سونداي-اق تەمىرجول ستانسالارىنىڭ اۋماعىن اباتتاندىرۋ كەرەك، بارلىعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋعا ءتيىس. جاز ايلارىندا جولاۋشىلار سانى كۇرت ارتاتىنى بەلگىلى. جۇرت ءجيى باراتىن جەرلەرگە جايلى ۆاگوندارى بار پويىزداردى كوبەيتۋ قاجەت. بۇل – وتە جەدەل اتقاراتىن مىندەت. اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ساپاسى دا ناشار. اسىرەسە، شالعايدا ورنالاسقان دەمالىس ايماقتارىنا كولىكپەن جەتۋ وڭاي ەمەس.  ءتىپتى، وتە قيىن. تاس جول جوق دەۋگە بولادى. «استانا – الماتى» باعىتىنداعى جولدى جوندەۋ جۇمىستارى 2021 جىلدان بەرى سوزىلىپ كەلەدى. بۇل – قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگى مەن ورتالىعىن بايلانىستىرىپ تۇرعان كۇرە جول. قۇرىلىسى اياقتالماي جاتقان تاعى بىرنەشە جوبا بار. بۇلار – اتىراۋ – استراحان، تالدىقورعان – وسكەمەن، مەركە – بۋرىلبايتال، اقتوبە – قاندىاعاش، كازتالوۆكا – جانىبەك باعىتتارى. ءبىر سوزبەن، مۇنداي احۋال ايماقتاردىڭ تۋريستىك الەۋەتىن تولىق اشۋعا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر. ونىڭ ۇستىنە، جول جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ سمەتالىق قۇنى جىل سايىن قىمباتتايدى. ۇكىمەت وسى قۇرىلىستاردى بيىل تولىق اياقتاۋى كەرەك. بارلىق باعىتتار بويىنشا جۇرتتىڭ كەدەرگىسىز قاتىناۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ. 

مەملەكەت باسشىسى دەمالىس ورىندارىمەن لوگيستيكالىق بايلانىستىڭ ناشارلىعى ىشكى تۋريزمگە عانا ەمەس، شەتەلدىك قوناقتاردىڭ دا كەلۋىنە اسەر ەتەتىنىن ايتتى.

– شەتەلدىك تۋريستەردىڭ 90 پايىزىنا جۋىعى كورشىلەس تمد ەلدەرىنە تيەسىلى. الىس شەتەلدەن كەلەتىن تۋريستەر ازىرگە از. حالىقارالىق زەرتتەۋلەرگە سايكەس، ساياحاتشىلاردىڭ 70 پايىزدان استامى ۇشاقپەن 4 ساعات اينالاسىندا جەتەتىن دەمالىس ورىندارىنا بارعاندى ءجون كورەدى. دەمەك جۇڭگو، ءۇندىستان، شىعىس ازيا، تاياۋ شىعىس ەلدەرىنەن كەلەتىن تۋريستەر ءۇشىن قازاقستان وتە تارتىمدى بولۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ ۇلتتىق مەنتاليتەتىمەن، ولاردىڭ مۇددەسىمەن جانە سۇرانىستارىمەن  ساناسىپ، وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرگەن ءجون. بۇكىل تۋريستكە ءبىر باعدارلاما ۇسىنۋعا بولمايدى. ول ءۇشىن جوعارى بىلىكتى ماماندار كەرەك جانە ساپالى جۇمىس ىستەۋ قاجەت.  الداعى بەس جىلدا ەلىمىزگە كەلەتىن تۋريستەر سانىن ەكى ەسە، ءتىپتى ءۇش ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىگىمىز بار. اۋە تاسىمالى سالاسىن دامىتۋ قاجەت. ەڭ الدىمەن، تانىمال اۋە باعىتتارىنداعى لوۋكوستەرلەردىڭ سانىن كوبەيتۋ كەرەك. ءقازىر قازاقستاننىڭ جولاۋشىلار تاسىمالى قۇرىلىمىنداعى لوۋكوستەرلەردىڭ ۇلەسى – نەبارى 21 پايىز. سالىستىرمالى تۇردە ايتقاندا، گرۋزيا مەن ازەربايجاندا بۇل كورسەتكىش 56 جانە 37 پايىزدى قۇرايدى. سونىمەن قاتار بيزنەس اۋە تاسىمالى نارىعىندا ۇدايى وزگەرىستەرگە تاپ بولىپ وتىر. ءتىپتى وعان بەيىمدەلىپ ۇلگەرمەيدى. «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا بيىل الاكول باعىتىنداعى اۋە رەيستەرى سۋبسيدياسىز قالدى. بۇل تۋرالى تۋريستىك وپەراتورلار ماۋسىم باستالار الدىندا عانا ءبىلدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقايەۆ بيىل قىتايداعى قازاقستان ءتۋريزمى جىلى دەپ جاريالانعانىن ەسكە سالىپ، كورشى ەلدەن تۋريستەردى كوبىرەك تارتۋ ءۇشىن مادەني الەۋەتىمىزدى پايدالانۋ، شەكارا ماڭىنداعى تۋريستىك ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ايرىقشا ءمان بەرۋ ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە ۇكىمەتكە شەكارالاس ايماقتاردىڭ اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ، ەلدى مەكەندەردى تۋريستەر قابىلداۋعا دايىنداۋ، باقتى جانە كولجات باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتتەرىندەگى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن تەزىرەك اياقتاۋ، سونداي-اق قازاقستانعا كەلگەن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ۇدايى باقىلاۋدا ۇستاۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى.

پرەزيدەنت تۋريستىك ايماقتاردى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە دە تۇيتكىلدەر كوپ ەكەنىنە توقتالدى. 

– تۋريستىك بازالاردا ەنەرگيا قۋاتىنىڭ ءوزى جەتىسپەيدى. سول سەبەپتى دەمالۋشىلار كوبىنە جارىقسىز قالادى. سونىڭ سالدارىنان ادامدارعا قاتەر تونەدى. سونداي-اق ءورت شىعۋ ءقاۋپى بار، تۇرمىستىق تەحنيكا جارامسىز بولىپ قالادى. كاسىپكەرلەر قۇرالداردىڭ ىستەن شىعۋىنا جانە ازىق-تۇلىكتىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى زور شىعىنعا باتادى. ۇكىمەت اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ، كۋرورت ايماقتارىن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىنە تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە ءتيىس. تۋريستىك ورىنداردى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن، سونىڭ ىشىندە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن، كارىز جۇيەسىمەن، تازارتۋ قۇرىلعىلارىمەن، اۋىزسۋمەن جانە كىرەبەرىس جولدارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى بيۋدجەتتىك باعدارلاما قاجەت، – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقايەۆ ۇكىمەتتىڭ بارلىق وڭىردە ءبىر مەزەتتە 20 تۋريستىك ايماقتى دامىتۋ جوسپارىن سىنعا الىپ، مۇنداي ءتاسىل ءتيىمسىز ەكەنىن، مەملەكەتتىڭ شەكتەۋلى رەسۋرسىن زايا كەتىرەتىنىن مالىمدەدى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە، قازاقستان ءتۋريزمىنىڭ جاھاندىق دەڭگەيدەگى ءتولقۇجاتىنا اينالۋعا لايىق اناعۇرلىم پەرسپەكتيۆتى نىسانداردى قىسقا مەرزىم ىشىندە رەتكە كەلتىرگەن ءجون.

– الماتى ءوڭىرىنىڭ تاۋ كلاستەرى، ماڭعىستاۋ جاعاجاي ءتۋريزمى جانە ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعى ەڭ قولايلى باعىتتار سانالادى. الماتى – قازاقستان ءتۋريزمىن دامىتۋدىڭ باستى ورتالىعى. جالپى تۋريستەر لەگىنىڭ تورتتەن ءبىرى، سونىڭ ىشىندە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ جارتىسى وسى قالاعا تيەسىلى. ءبىراق قالانىڭ تۋريستىك ينفراقۇرىلىمى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتقان نوپىرگە توتەپ بەرە المايدى. دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەرى شىمبۇلاققا كەلۋشىلەر سانى ونىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگىنەن 2،5 ەسە اسىپ كەتەدى. سوندىقتان تاۋ شاڭعىسى كلاستەرىن، ونىڭ ىشىندە الماتى وبلىسىنداعى تۇرگەن شاتقالىندا جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن تاۋ كۋرورتىن سالۋ ارقىلى ودان ءارى دامىتۋ وتە ماڭىزدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ۇكىمەتكە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن بىرگە كاسپيي جاعالاۋىنداعى تۋريزم ينفراقۇرىلىمىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوناق ءۇي جانە مەيمانحانا بيزنەسىنىڭ الەمدىك برەندتەرى مەن فرانشيزالارىن تارتۋمەن بەلسەندى اينالىسۋدى، جاعالاۋداعى كۋرورتتىق ايماقتاردى دامىتۋ جونىندەگى دۋباي مەن باكۋ قالالارىنىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ، اقتاۋ قالاسىنىڭ باس جوسپارىن قايتا قاراۋدى، اقتاۋعا الماتىدان، اقتوبەدەن، شىمكەنتتەن جانە اتىراۋدان قاتىنايتىن اۋە رەيستەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋدى، «جىلى جاعاجاي» اۋماعىنداعى جوبالاردى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋدى، سونداي-اق كەندىرلى دەمالىس ايماعىن دامىتۋ ءىسىن جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.

مەملەكەت باسشىسى ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىنداعى تۇمسا تابيعات، تاريحي جانە مادەني ەسكەرتكىشتەر ءبىزدىڭ بىرەگەي بايلىعىمىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– بۋراباي استانادان الىس ەمەس. سوندىقتان ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى بۇل جەرگە ءجيى بارادى. تۋريستەر سانى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلە جاتىر. دەگەنمەن وندا ينفراقۇرىلىم سالۋ جۇمىسى وتە باياۋ ءجۇرىپ جاتىر. سونىڭ سالدارىنان جەرگىلىكتى دەمالىس ورىندارىنداعى ەكولوگيالىق احۋال ءالى دە كۇردەلى. جەرگىلىكتى بيلىك ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ورىندالۋىن سوزبالاڭعا سالىپ وتىر. مىسالى، ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىن دامىتۋ جوسپارى تولىق جۇزەگە اسىرىلعان جوق. بۇل قۇجات سوناۋ 2012 جىلى قابىلدانعان. جوسپار بويىنشا 126 ميلليارد تەڭگە بولىنۋگە ءتيىس ەدى. ءىس جۇزىندە 35 ميلليارد تەڭگە بەرىلگەن. بۇل – كوزدەلگەن قارجىنىڭ نەبارى 28 پايىزى. ون جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. ءبىراق دەمالىس ورنىندا تازارتۋ قوندىرعىلارى ورناتىلعان جوق. سۋ جەلىلەرى مەن جىلۋ كوزدەرىنىڭ قۇرىلىسى دا تولىق بىتپەگەن. ۇكىمەت، پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى جانە وبلىس اكىمدىگى وسى جوبالاردى كوپكە سوزباي، قىسقا مەرزىمدە اياقتاۋعا ءتيىس، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

بۇدان بولەك، ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اكىمدىككە «بۋراباي» كۋرورتىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان «اقبۋرا»، جوكەي كولى، قاتاركول، تەكەكول جانە باسقا دا جاڭا تۋريستىك ايماقتاردى دامىتۋ، بۋراباي ايماعىنا استانا، قاراعاندى، پاۆلودار، وسكەمەن قالالارىنان جەدەل قاتىنايتىن پويىزداردى ىسكە قوسۋ، پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى ازىرلەپ جاتقان «Burabay Travel» ءبىرىڭعاي سيفرلىق پلاتفورماسىندا ماڭايداعى تۋريستىك ايماقتاردى تۇگەل قامتۋ مىندەتتەرى جۇكتەلدى.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ءتۋريزمىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن زاماناۋي قۇرالداردى بەلسەندى قولدانۋ قاجەت دەپ سانايدى. 

– ەلىمىز تۋرالى قىزىقتى مالىمەتتەردى عالامدىق اقپارات كەڭىستىگىندە كەڭىنەن تاراتقانىمىز ءجون. ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن قازاقستاندا وتەتىن اۋقىمدى حالىقارالىق شارالاردى تولىعىمەن پايدالانۋ كەرەك. بيىل ەلىمىزدە V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارى وتەدى. بۇل دودا ءتول ءداستۇرىمىزدىڭ، مادەنيەتىمىز بەن سپورتىمىزدىڭ ۇيلەسىم تاپقانىن كورسەتەدى. ءبىراق الەمدىك مەديا-كەڭىستىكتە بۇل تۋرالى اقپاراتتار وتە از دەۋگە بولادى. مۇنداي مۇمكىندىكتى جىبەرۋگە بولمايدى. شەتەلدەن تۋريستەر تارتۋ ءۇشىن ەلىمىزدى بارىنشا تانىتۋ كەرەك. حالىقارالىق ءىرى مەديا-كومپانيالارمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋ قاجەت. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە وسى شارۋانى پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە، ەكولوگيا ماسەلەسىنە ارنايى توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءتۋريزمدى دامىتامىز دەپ، تابيعاتقا زيان كەلتىرۋگە بولمايدى.

– قوعامدا ەكولوگيالىق مادەنيەت قالىپتاسىپ كەلەدى. ءبىراق وتكىر ماسەلەلەر دە از ەمەس. وكىنىشكە قاراي، وزەن-كولدىڭ جاعاسىن، ورمان ءىشىن قوقىسقا تولتىراتىندار ءالى دە ازايماي تۇر. تازالىقتى ساقتاۋ ءۇشىن ارنايى ەكولوگيالىق شارالار وتكىزۋگە ءماجبۇرمىز. ءقازىر ەلىمىزدە «تازا قازاقستان» اكسياسى ءجۇرىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر. بۇل جۇمىستىڭ ءتيىمدى بولۋى، ەڭ الدىمەن، جۇرتتىڭ سانا-سەزىمىنە بايلانىستى. ارينە، ازاماتتاردىڭ ەكولوگيالىق ساۋاتىن كوتەرۋ دە ماڭىزدى. وسىعان وراي مادەنيەت، ەكولوگيا، وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىكتەرى ناقتى شارالاردى قولعا الۋعا ءتيىس. بۇل باعىتتا اعارتۋشىلىق جۇمىستارمەن عانا شەكتەلۋگە بولمايدى. كەز كەلگەن ازامات تابيعاتتا ەمىن-ەركىن دەمالۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالۋى قاجەت. تۋريست قاي جەرگە تۇراقتاپ، قاي جەردە وت جاعۋعا رۇقسات ەتىلگەنىن ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان دەمالىس ورىندارىندا وسىنداي لايىقتى ينفراقۇرىلىم بولۋى قاجەت. بۇل ماسەلەمەن اكىمدىكتەر اينالىسۋعا ءتيىس، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

سونىمەن قاتار جيىندا تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەرمەك مارجىقپايەۆ، كولىك ءمينيسترى مارات قارابايەۆ، الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ەربولات دوسايەۆ، شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك كوشەربايەۆ، «Accor» قوناقۇيلەر جەلىسىنىڭ تمد بويىنشا باس ديرەكتورى الەكسيس دەلاروفف، «Orient Finance Group» كومپانياسىنىڭ اكسيونەرى رۋسلان شاەكين، «PANA Group» كومپانياسىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى نۇرجان نيازالييەۆ، «SkyWayTravel»  تۋريستىك كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى اسەم قوزباعاروۆا ءسوز سويلەدى.

RELATED NEWS
قارين قانداي باسشى بولدى؟
07 ءساۋىر 2019
قارين قانداي باسشى بولدى؟

بۇرناعى كۇنى ەلىمىزدەگى ىقپالدى تۇلعالاردىڭ ءبىرى ەرلان قارين قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالدى. بۇعان دەيىن ونىڭ «قازاقستان» رترك» اق باسقارما ءتوراعاسى بولعانىن جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى. ەكى جىل ەكى ايدا ەرلان تىنىمباي ۇلى نە ىستەدى، باعامداپ كورەيىك.

ول 2017 جىلدىڭ 9 اقپانى كۇنى ءۇش تەلەارنا مەن ءتورت راديونىڭ باسىن قوسىپ وتىرعان «قازاقستان» رترك» اق باسقارما ءتوراعاسى بولىپ تاعايىندالدى. تانىمال ساياساتتانۋشى رەتىندە تانىپ كەلگەن ەرلان ءقاريننىڭ ۇلتتىق مەديانىڭ ۇيىتقىسىنا اينالعان كورپوراسيانى باسقارۋعا كەلگەنىنە تاڭىرقاپ، ءارى ونىڭ مىقتى مەديا مەنەدجەرگە اينالارىنا كۇمانمەن قاراعاندار كوپ بولدى. ءبىراق، ەرلان تىنىمباي ۇلى ءا دەگەننەن-اق ۇلكەن رەفورمالار جاساپ، وتاندىق اقپارات سالاسىنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوستى.

ءاۋ باستان-اق كورپورسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋىنا جاعداي جاسايتىنىن، قولىنان كەلگەنشە قولدايتىنىن ءبىلدىردى. سوزىندە تۇردى. كورەرمەننىڭ تالعامىن كوتەرۋ جولىندا جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى، جاسادى. كورپوراسيا قۇرامىنداعى اقپارات قۇرالدارىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى. الەمدىك ستاندارتتاردى زەردەلەي وتىرىپ، كوپتەگەن جاڭاشىلدىقتار ەنگىزدى.

ەڭ باستىسى كوماندا اكەلمەدى. ەشكىمدى جۇمىستان شىعارىپ، قۋدالامادى. كەرىسىنشە، قولداپ ىشتەگى قىزمەتكەرلەردىڭ وسۋىنە مۇمكىندىك جاسادى. سونىمەن بىرگە، اعا بۋىندى قايتا جۇمىسقا الىپ، ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنىڭ ادەمى ۇلگىسىن كورسەتتى.

ەرلان قارين كەلگەن سوڭ حالىقتى ابدەن جاۋىر ەتكەن ءۇندى فيلمدەرىمەن بىرگە ەفيردەن نۇرلان قويانبايەۆ پەن ءلايلا سۇلتان قىزى دا كەتتى. وتاندىق تەلەسەريالداردىڭ سانى دا، ساپاسى دا ارتتىرىلدى. ال شەتەلدەن ساتىپ الىنتاىن كينولاردىڭ دا  ساپاسى جوعارىلادى.

ەرلان تىنىمباي ۇلىنىڭ تەلەارنا اتاۋلارىنا رەبرەندينگ جاساۋى شىن مانىندە تاريحي وقيعا بولدى. ماسەلەن، 2017 جىلدىڭ جاۋا ماۋسىمىندا قازاقستان كورپوراسياسىنا قاراستى تەلەارنالار اتاۋى تۇتاستاي كيريلل قارپىنەن لاتىنعا كوشتى. «قازاقستان» اتاۋى «QAZAQSTAN» بولىپ وزگەردى، وزگە ەكى ارنا  «Qazsport»، «balapan»عا اينالدى. ال ايماقتاعى فيليالدار بۇرىنعىداي «قازاقستان ماڭعىستاۋ»، «قازاقستان - اقتاۋ» ت.ب اتاۋلاردان ارىلىپ، جەرگىلىكتى بولمىس پەن اتاۋعا نەگىزدەلدى. ماسەلەن، «ALTAY»، «QYZYLJAR»، «ERTIS»، «MANGYSTAU»، «ONTUSTIK»، «SARYARQA»، «AQJAIYQ»، «ATYRAU» بولىپ وزگەردى. «قازاق» راديوسى بولسا، «QAZAQ radiolary»نا اينالدى. بۇل وزگەرىستەر ۇلتتىق سانا مەن تاريحي جادىنىڭ جاڭعىرۋىنا ۇلكەن سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.

ەرلان قارين «1-ستۋديا» (ءقازىر «Minber») ساياسي توك-شوۋىن اشقىزىپ، كوپتەگەن وتكىر ماسەلەلەردى تىكەلەي ەفيردە تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءتىپتى وپپازيسيا وكىلدەرىنىڭ دە ۇلتتىق ارنا ەفيرىنە شىعىپ، ءوز ويلارىن ايتۋى مەملەكەتتىك مەديانىڭ پروپاگاندالىق باعدار تونىن بۇزدى. «ماسەلە» سىندى وتكىر، «پاراسات مايدانى» سىندى ينتەللەكتۋالدىق باعدارلامالار كورەرمەندەرىن قۋانتتى.   

            ۇلتتىق ونەردىڭ ۇلتتىق ارنا تورىنە قايتا وزۋىنا جول اشىپ، «مەن قازاقپىن»، «Uly dala sazy» سىندى حالىقارالىق مۋزىكالىق مەگاجوبالار دۇنيەگە كەلدى. سونىمەن قاتار،  الاشوردانىڭ 100 جىلدىعىنا وراي «تار زامان» اتتى تەلەحيكايا ءتۇسىرىلىپ، «Qazaqstan» ۇلتتىق تەلەارناسىنان كورسەتىلدى.  «الاش تۋى استىندا»، «بەيمالىم الاش» دەرەكتى فيلمدەرى دە جۇرتشىلىقتىڭ تاريحي ساناسىن تولىقتىردى. سونىمەن قاتار، كەيبىر وتكىر تاقىرىپتارعا دا جالتاقتاماي بارىپ، وتارشىلدىققا قارسى كۇرەسكەن تاريحي تۇلعالارىمىز ءتۇسىرىلىپ، «كەيكى مەرگەن» تەلەحيكاياسى كورەرمەنگە جول تارتتى.

شەتەلدەگى قازاقتار تۋرالى «كوشپەندىلەر» اتتى دەرەكتى فيلمدەر توپتاماسى دا جاڭاشىلدىق بولدى. بۇدان وزگە دە قىزىقتى دەرەكتى فيلمدەر ءتۇسىرىلدى. كورپوراسيا قۇرامىنداعى مەديالاردىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى بەلسەندىلىگى ارتىپ، «Qazaqstan» ءموبيلدى قوسىمشاسى ىسكە قوسىلىپ، وعان جازىلعاندار سانى جارتى ميلليوننان استى. تەلەارنالار الەۋمەتتىك جەلىگە ارناپ جەكە كونتەنت دە جاساي باستادى. «Tamasha» اتتى جەكە ويىن-ساۋىق تەلەارناسى اشىلدى. وبلىستارداعى جابىلىپ قالعان تىلشىلىەر قوسىندارىن قايتا اشقىزدى. الەۋمەتتىك ماسەلەگە دە ايرىقشا ءمان بەردى. جالاقىنى بىلتىر ون پايىزعا ءوسىردى. 20-دان استام ادامنىڭ «7-20-25» باعدارلاماسى بويىنشا باسپانالى بولۋى ءۇشىن كورپوراسيا تاراپىنان العاشقى جارناسى تولەنەتىن بولدى. قىزمەتكەر پايىزسىز كومەكتى ون جىلدا قايتارادى. بۇل قازىرگى كەزدە ۇلكەن كومەك. قولداۋ جىلدا جاسالماق.

ەرلان قارين ناۋرىز مەيرامىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ وتۋىنە ەرەكشە ءمان بەردى. ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى كورپوراسيا قىزمەتكەرلەرى دە ەرەكشە دەممەن اتاپ ءوتتى. بۇل ەرلان تىنىمباي ۇلىنىڭ جاساعانى تۋرالى ءبىزدىڭ كورگەندەرىمىزدىڭ ءبىر پاراسى عانا. ەندىگى كەلەتىن ءتوراعا وسى يگىلىكتى ءىستى ارى قاراي جالعاستىرسا قۇبا-قۇپ. ال كورپوراسياعا قاراستى اقپارات قۇرالدارى جۋرناليستەرى دە الەۋمەتتىك جەلىگە پوستتار جازىپ، ءوز پىكىرلەرىن  ءبىلدىرىپ جاتىر. سولاردىڭ بىر-ەكەۋىن بەرۋدى ءجون كوردىك.          

   

 

مەيىرجان الىبەك ۇلى - اقپاراتتىق - ساراپتامالىق باعدارلامالار ديرەكسياسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى

ەلشىل تۇلعا ەرلان تىنىمباي ۇلىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن ەكى جىلدا "Qazaqstan" تەلەراديوكورپوراسياسىندا اتان تۇيەگە جۇك بولار اۋقىمدى ىستەر اتقارىلدى. ءالى دە جوسپار-جوبالارى كوپ ەدى. ءبىراق، مىقتى ءھام پاراساتتى پوليتتەحنولوگتاردىڭ اقىل-كەڭەسى اقورداعا دا قاجەت قوي.) مەملەكەت باسشىسى لايىقتى تاڭداۋ جاسادى. @erlankarin2019 ۇلتقا، قازاققا پايداڭىز تيە بەرسىن!

 

اينۇر ومار، «اpta» اقپاراتتىق-ساراپتامالىق باعدارلاماسىنىڭ شولۋشىسى

ءتوراعامىزدى ءوزىمىز دە قيماي وتىرمىز. ەرلان تىنىمباي ۇلىنىڭ از ۋاقىتتا اتقارعان جۇمىستارى كوپ. حالىقارالىق جوبالار، ۇلتتىق مۋزىكا، ۇلتتىق سپورت، ءىرى جوبالار مەن تاريحي فيلمدەر، «بالاپان» تەلەارناسىنا كورسەتكەن قامقورلىعى (بىرنەشە مۋلتفيلم)...دەپ تىزە بەرۋگە بولادى. ونى كورەرمەن كورىپ تە ءجۇر. ال قاراپايىم قىزمەتكەر رەتىندە ايتارىم، ءتوراعا جۋرناليستەردىڭ جۇمىسىن وڭتايلاندىراتىن كوپ وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىردى. جاڭالىقتار – كەز كەلگەن ارنانىڭ جۇرەگى عوي. جابىلىپ قالعان تىلشىلەر قوسىنىن قايتا اشتى. (ايماقتىق تىلشىلەرسىز كۇنىمىز قاراڭ). جۋرناليستەرگە گونورار جۇيەسىن قايتا ەنگىزدى. (بۇل دا وتە كەرەك) ايتسام ماقتاعانداي بولام، ەرلان قارين كورپوراسيادا قىزمەت ەتەتىن جاستاردىڭ باسپانا ماسەلەسىن شەشۋگە شىنداپ كىرىسىپ ەدى. كورپوراسيا قىزمەتكەرلەرىنە ءۇي الۋعا قاجەت العاشقى جارنانى (پەرۆوناچالنىي ۆزنوستى) پروسەنتسىز بەرەتىن شەشىم شىعاردى. ءۇي الام دەپ ءۇمىتىن ۇكىلەگەن ءبىراز ارىپتەسىم ءقازىر جۇگىرىپ قۇجات جيناپ ءجۇر. قالادا پاتەر جالداپ تۇراتىن ادام ءۇشىن «پەرۆوناچالنىي» 2-3 ميلليوندى جيناۋ دا وڭاي ەمەس. بۇل كورپوراسيا تاراپىنان ۇلكەن كومەك. قاراپايىمدىعى، ادامگەرشىلىگى، ازاماتتىعى ءبىر توبە. بەينە ءبىر قازاق حاندىعى سياقتى ءبىزدىڭ كورپوراسيانى باسقارعان تۇلعالار كوپ قوي. "دوسكەننىڭ كەزىندە"، "نۇرجان جالاۋوۆنانىڭ تۇسىندا" دەپ باستالاتىن جىلنامالار قاتارىنا "قارين باسقارعان ۋاقىتتا" دەگەن جىپ-جىلى ەستەلىكتەر قالاتىنى ءسوزسىز!!!

 

نارتاي ارالباي ۇلى، «ماسەلە» جانە «شاڭىراق» باعدارلاماسىنىڭ جۇرگىزۋشىسى

تەليەۆيزياعا تىڭنان كەلىپ، تالايدىڭ تاڭدايىن قاقتىرىپ، سىرەسكەن توڭنىڭ كوبەسىن سوككەن ەرلان تىنىمباي ۇلى تىنىمسىز ەتكەن ەڭبەگىڭىز ءۇشىن، بولام دەگەن تالانتتاردىڭ بەتىنەن قاقپاي بەلىن بۋعانىڭىز ءۇشىن، شىعارماشىلىق ادامعا ءتان ەركەلىكتەرىمىزدى كوتەرگەنىڭىز ءۇشىن راحمەت! كەلەسى بەلەستى دە ابىرويمەن ەڭسەرەتىنىڭىزگە سەنەمىن. ەتكەن ەڭبەكتە كەتكەن كەمشىلىك بولماسىن. ءتىلشى دەيتىن قالامنان باسقا قارۋى جوق قاۋىمعا جاساعان جاقسىلىقتارىڭىزدى ۇمىتپايمىز. تەك قانا العا، ساتتىلىك سەرىك بولسىن ەرلان تىنىمباي ۇلى!

 

سۋرەتتەر جۋرناليستەردىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالارى مەن ulys.kz، egemen.kz  سايتتارىنان الىندى

 

 

تۋريزم ەل ەكونوميكاسىنىڭ درايۆەرىنە اينالا الا ما؟
25 ناۋرىز 2024
تۋريزم ەل ەكونوميكاسىنىڭ درايۆەرىنە اينالا الا ما؟

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا العاشقى جولداۋىندا تۋريزم سالاسىنىڭ ەكونوميكاعا قوسار ۇلەسىنىڭ ۇشان-تەڭىز ەكەندىگىنە نازار اۋدارىپ، بۇل سالانى دامىتۋ قاجەتتىگىن ايرىقشا اتاپ وتكەن بولاتىن.

«ءتۋريزمدى، اسىرەسە ەكوتۋريزم مەن ەتنوتۋريزمدى دامىتۋعا ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالاسى رەتىندە باسا ءمان بەرۋ قاجەت. ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋدى، سونىڭ ىشىندە جول سالىپ، بىلىكتى ماماندار دايىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت»، - دەگەن ەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ بۇلاي ايتۋىنىڭ دا ناقتى سەبەپتەرى بار. ايتالىق، دۇنيەجۇزىلىك تۋريستىك ۇيىم ۇسىنعان دەرەكتەرگە قاراعاندا، قازىرگى ۋاقىتتا تۋريزم الەمدىك ەكونوميكانىڭ تابىسى جوعارى ءارى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان سالالارىنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. ءتىپتى، بۇل سالا تابىستىلىعى جاعىنان مۇناي ءوندىرۋ مەن مۇناي وڭدەۋدەن جانە اۆتوكولىك ەكسپورتىنان كەيىن ءۇشىنشى ورىنعا تۇراقتايدى ەكەن. تۋريزم الەمدىك جالپى ۇلتتىق ءونىمنىڭ شامامەن 6 پايىزىن، الەمدىك ينۆەستيسيالاردىڭ 7 پايىزىن، ءاربىر 16-شى جۇمىس ورنىن، الەمدىك تۇتىنۋ شىعىندارىنىڭ 11 پايىزىن جانە بارلىق سالىق  تۇسىمدەرىنىڭ 5  پايىزىن قۇراپ وتىر. دەمەك، تۋريزم سالاسىنىن دامىتۋعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ ارقىلى ونى ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ تولىققاندى قۋاتتى درايۆەرىنە اينالدىرۋعا بولادى دەگەن ءسوز. ال ەلىمىزدىڭ ءالۋان-تۇرلى تابيعاتىنىڭ، كوركەم جەرلەرىنىڭ وعان تولىقتاي مۇمكىندىگى بار.

وسى باعىتتا ەل ۇكىمەتى دە ناقتى جۇمىستاردى قولعا الدى. ماسەلەن، وتكەن جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۋريستىك سالاسىن دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى.قۇجات تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن، لوگيستيكانى قۇرۋ جانە دامىتۋ، قولايلى جاعدايلار جاساۋ، سەرۆيس ساپاسىن ارتتىرۋ جانە سيفرلاندىرۋدى دامىتۋ، ەلدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن وڭىرلىك جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە ىلگەرىلەتۋ سىندى ناقتى باعىتتاردى قامتيدى. ەگەر تۇجىرىمداما تولىققاندا جۇزەگە اسىرىلعان جاعدايدا 2029 جىلعا قاراي ىشكى تۋريستەر سانى 11 ملن ادامعا جەتىپ، كەلۋشى تۋريستەر سانى 4 ملن ادامعا دەيىن ارتاتىن بولادى. ال قوناق ۇيلەر «eQonaq» اقپاراتتىق جۇيەسىمەن 100 پايىز قامتىلادى.

جالپى، ەلىمىزدە سوڭعى 2-3 جىلدان بەرى تۋريزم ينفراقۇرىلىمىنىڭ دەڭگەيىن جانە سەرۆيس ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءبىرقاتار ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. 2022 جىلى ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە 28 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا بالقاش كۋرورتتىق ايماعىندا ينجەنەرلىك كوممۋنيكاسيالار سالۋ، اقتاۋ قالاسىنىڭ جىلى جاعاجايىنا دەيىن اۆتوموبيل جولىن سالۋ، ءۇشارال جانە ءۇرجار اۋەجايلارىن ىسكە قوسۋ سىندى ماڭىزدى جوبالار بار. وتكەن جىلى 85 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا بويىنشا جۇمىس جالعاستى. ولاردىڭ ەڭ ىرىلەرى رەتىندە يمانتاۋ-شالقار كۋرورتتىق ايماعىندا اۆتوموبيل جولداردى سالۋ جانە رەكونسترۋكسيالاۋ، الاكول كولىنىڭ جاعالاۋىندا جاعالاۋدى نىعايتۋ جۇمىستارى، بالقاش قالاسىنداعى بەرتىس شىعاناعىنىڭ جاعالاۋىن اباتتاندىرۋ، جاسىباي كولىنە كىرەبەرىستى ورتاشا جوندەۋ سىندى جوبالاردى اتاۋعا بولادى. مۇنان بولەك، 20 وڭىردە تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان توپ-20 دەستيناسيا بويىنشا جول كارتالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار، مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركتەردە جانە ەلدى مەكەندەردەن تىس ورنالاسقان تۋريستىك وبەكتىلەردە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم قۇرۋ بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا قۇزىرەت بەرۋگە قاتىستى قولدانىستاعى زاڭناماعا ءبىرقاتار تۇزەتۋ ازىرلەۋ ماسەلەسى پىسىقتالۋدا.

قازاقستان اۋماعىندا 14 مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پارك بار. ولاردىڭ اۋماعىندا تابيعاتقا زيانىن تيگىزبەيتىن ەكوتۋريزمدى، ال تابيعاتى كورىكتى جەرلەردە ورنالاسقان اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە اگروتۋريزمدى دامىتۋعا مۇمكىندىك جەتەرلىك. ءبىراق، بۇل جەرلەرگە جەتۋدىڭ ءوزى قيىن، جول ناشار. جەتكەن كۇننىڭ وزىندە جايلى قوناق ءۇي، ساپالى قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيى تىم تومەن. ياعني، ءتۋريزمدى دامىتۋعا قاجەتتى بارلىق تابيعي، تاريحي، مادەني رەسۋرستار بولعانمەن سول رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ينفراقۇرىلىم ءجوقۇ

سوندىقتان دا جاقىن ۋاقىتتىڭ ىشىندە ءتۋريزمدى دامىتۋعا مول مۇمكىندىگى بار جەرلەردە ينفراقۇرىلىم ماسەلەسىن كەشەندى تۇردە شەشىپ، قىزمەت ساپاسىن تۇبەگەيلى جاقسارتۋ قاجەت. مۇنان بولەك، ەلىن-جەرىن كوركەيتكىسى كەلەتىن، تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا بەل شەشە كىرىسۋگە، ينۆەستيسيا سالۋعا دايىن كاسىپكەرلەرگە دە مەملەكەت، جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر تاراپىنان دا قولداۋ بولعانى ءجون.

«تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر»- توقايەۆ ۇكىمەتتى سىنادى
13 ماۋسىم 2024
«تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر»- توقايەۆ ۇكىمەتتى سىنادى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ توراعالىعىمەن ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەس ءوتتى، دەپ حابارلايدى اقوردا.

جيىنعا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ، پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ايبەك دادەباي، باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى ەرمەك ساعىمبايەۆ، ۇكىمەت مۇشەلەرى، استانانىڭ، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن وبلىستاردىڭ اكىمدەرى، ۇلتتىق كومپانيالار مەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جەتەكشىلەرى، تۋريزم سەكتورىنداعى بيزنەس قوعامداستىق وكىلدەرى قاتىستى.

مەملەكەت باسشىسى، ەڭ الدىمەن، تۋريزم الەمدىك ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامۋىنا ىقپال ەتىپ وتىرعان ءارى ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى سالا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– بۇگىندە الەمدىك جالپى ونىمدەگى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسى 9 پايىزدان استى. ياعني، پاندەمياعا دەيىنگى دەڭگەيگە قايتا كەلدى دەۋگە بولادى. دۇنيەجۇزىندەگى جۇمىس ورىندارىنىڭ شامامەن 10 پايىزى تۋريزمگە تيەسىلى. ءاربىر ءتورتىنشى جۇمىس ورنى وسى سالادا اشىلىپ جاتىر. كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر بويىنشا الەمدىك ەكسپورتتىڭ 30 پايىزى، ينۆەستيسيانىڭ 7 پايىزى جانە سالىق تۇسىمدەرىنىڭ 5 پايىزى تۋريزم ارقىلى تۇسەدى. قازاقستاندا ءتۋريزمنىڭ بارلىق ءتۇرىن دامىتۋعا مول مۇمكىندىك بار، ەكولوگيالىق تۋريزمنەن باستاپ بيزنەس تۋريزمىنە دەيىن دامىتۋعا بولادى، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق تۇرعىدان وڭتايلى ورنالاسقانىنا، الۋان ءتۇرلى تابيعاتىمىز، باي ءارى بىرەگەي تاريحي-مادەني مۇرامىز بار ەكەنىنە قاراماستان، تۋريزم سالاسىنداعى الەۋەتتىڭ تولىق پايدالانىلماي وتىرعانىن سىنعا الدى.

– ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالاسى سانالاتىن تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر. بۇل – ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەردىڭ جىبەرگەن كەمشىلىگى. سوڭعى ءتورت جىلدا ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسى 3،7 پايىزدان 3،2 پايىزعا دەيىن ازايىپ كەتتى. بۇل الەمدەگى ورتاشا كورسەتكىشتەن ءۇش ەسە تومەن. بۇعان قوسا، اتالعان كورسەتكىش بويىنشا ءبىز كليماتى مەن مادەنيەتى ۇقساس كورشى ەلدەرگە دە ەسە جىبەرىپ وتىرمىز. تۋريزم سالاسى قارقىندى تۇردە دامۋ ءۇشىن شۇعىل ءارى جۇيەلى شارالار قابىلداۋ قاجەت ەكەنى انىق، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

پرەزيدەنت ايرىقشا نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتىن بىرنەشە باسىم باعىتقا ارنايى توقتالدى. مەملەكەت باسشىسى، ەڭ الدىمەن، تۋريزم سالاسىنىڭ ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

– دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ باعالاۋى بويىنشا ەلىمىز تۋريزم سالاسىنداعى ىسكەرلىك ورتانى دامىتۋ دەڭگەيى تۇرعىسىنان 119 ەلدىڭ ىشىندە 70-ورىندا تۇر. بۇل ماقتاناتىن كورسەتكىش ەمەس. دەمەك، بۇل سالادا بيزنەس جۇرگىزۋگە قولايلى جاعداي جاسالماعان. سول سەبەپتى تۋريستەر ءنوپىرى ارتقانىنا قاراماستان، كۋرورتتىق ايماقتارداعى ورىن سانى وسپەك تۇرماق، كەرىسىنشە، ازايىپ بارادى. الاكول دەمالىس ايماعىنىڭ جەتىسۋ وبلىسى جاعى مەن الماتى تاۋ كلاستەرى كوش سوڭىندا كەلەدى. الاكولدەگى قوناقۇيلەر، وتەلدەر مەن تۋريستىك بازالاردىڭ سانى 24-كە، ال الماتىدا 16-عا قىسقارعان. سونىڭ سالدارىنان بيۋدجەت تۇراقتى سالىق تۇسىمىنەن، ال وڭىرلەر جۇمىس ورىندارىنان قاعىلىپ وتىر، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق پاركتەر مەن ورمان قورىنا تيەسىلى ايماقتاردا جەر تەلىمىن ءبولۋ ماسەلەسى زاڭ تۇرعىسىنان قيىنداعانىنا بايلانىستى بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان شاعىم ءتۇسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ال بۇل ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيسيا سالۋ، قارىزعا قارجى تارتۋ جانە تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ مۇمكىندىكتەرىن شەكتەيدى.

– مىسالى، تۋريزم سالاسىنداعى 17 سەرپىندى ينۆەستيسيالىق جوبانىڭ ىشىندە تەك ەكەۋى عانا ءىرى جوبا ەكەنى ءمالىم بولدى. ءبىراق ولارعا دا بيۋدجەتتەن قوماقتى قارجى قۇيۋ كەرەك. سوعان قاراعاندا، ۇكىمەت جوبالاردى ءوز قارجىسىمەن جۇزەگە اسىرۋعا دايىن ينۆەستورلارمەن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ءتيىمدى جۇمىس ىستەي الماي وتىر. ال ولارعا كەرەگى – تەك ينفراقۇرىلىم جاعىنان قولداۋ. تۋريزم سالاسىنا ينۆەستورلاردى تارتۋ ءۇشىن اشىق ءارى تۇراقتى جاعداي قاجەت. ۇكىمەت پەن وڭىرلەردىڭ اكىمدەرى كۋرورتتىق ايماقتار قۇرىلىسىنىڭ باس جوسپارىن سيفرلىق نۇسقاعا كوشىرۋگە كىرىسىپ، وعان اشىق قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتكەنى ءجون. الەۋەتتى ينۆەستوردىڭ بوس جەر تەلىمدەرى تۋرالى ماڭىزدى اقپارات الۋعا مۇمكىندىگى بولۋعا ءتيىس، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن شەتەلدىك IT-مامانداردى، ياعني «سيفرلىق كوشپەندىلەردى» تارتۋ ىسىنە ايرىقشا ءمان بەرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ۇكىمەتكە بيىل قازان ايىنان باستاپ ارنايى «Digital Nomad Visa» جانە «Digital Nomad Residency» باعدارلامالارىن ىسكە قوسۋدى تاپسىردى.

پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە، وتاندىق ءتۋريزمدى تەجەيتىن ەلەۋلى تۇيتكىلدىڭ ءبىرى – كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ ناشارلىعى. 

– ەلىمىزدەگى تەمىرجول سالاسى سىن كوتەرمەيدى. ۆاگونداردىڭ كوبى ابدەن ەسكىرگەن. كەيبىر ۆاگونداردا، ءتىپتى، كونديسيونەر دە جوق. ۇكىمەت الداعى بەس جىلدا ۆاگوندار پاركىن جاڭارتۋعا ءتيىس. بۇل جۇمىستى سوزباي، جەدەل اياقتاۋ قاجەت. سونداي-اق تەمىرجول ستانسالارىنىڭ اۋماعىن اباتتاندىرۋ كەرەك، بارلىعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋعا ءتيىس. جاز ايلارىندا جولاۋشىلار سانى كۇرت ارتاتىنى بەلگىلى. جۇرت ءجيى باراتىن جەرلەرگە جايلى ۆاگوندارى بار پويىزداردى كوبەيتۋ قاجەت. بۇل – وتە جەدەل اتقاراتىن مىندەت. اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ساپاسى دا ناشار. اسىرەسە، شالعايدا ورنالاسقان دەمالىس ايماقتارىنا كولىكپەن جەتۋ وڭاي ەمەس.  ءتىپتى، وتە قيىن. تاس جول جوق دەۋگە بولادى. «استانا – الماتى» باعىتىنداعى جولدى جوندەۋ جۇمىستارى 2021 جىلدان بەرى سوزىلىپ كەلەدى. بۇل – قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگى مەن ورتالىعىن بايلانىستىرىپ تۇرعان كۇرە جول. قۇرىلىسى اياقتالماي جاتقان تاعى بىرنەشە جوبا بار. بۇلار – اتىراۋ – استراحان، تالدىقورعان – وسكەمەن، مەركە – بۋرىلبايتال، اقتوبە – قاندىاعاش، كازتالوۆكا – جانىبەك باعىتتارى. ءبىر سوزبەن، مۇنداي احۋال ايماقتاردىڭ تۋريستىك الەۋەتىن تولىق اشۋعا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر. ونىڭ ۇستىنە، جول جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ سمەتالىق قۇنى جىل سايىن قىمباتتايدى. ۇكىمەت وسى قۇرىلىستاردى بيىل تولىق اياقتاۋى كەرەك. بارلىق باعىتتار بويىنشا جۇرتتىڭ كەدەرگىسىز قاتىناۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ. 

مەملەكەت باسشىسى دەمالىس ورىندارىمەن لوگيستيكالىق بايلانىستىڭ ناشارلىعى ىشكى تۋريزمگە عانا ەمەس، شەتەلدىك قوناقتاردىڭ دا كەلۋىنە اسەر ەتەتىنىن ايتتى.

– شەتەلدىك تۋريستەردىڭ 90 پايىزىنا جۋىعى كورشىلەس تمد ەلدەرىنە تيەسىلى. الىس شەتەلدەن كەلەتىن تۋريستەر ازىرگە از. حالىقارالىق زەرتتەۋلەرگە سايكەس، ساياحاتشىلاردىڭ 70 پايىزدان استامى ۇشاقپەن 4 ساعات اينالاسىندا جەتەتىن دەمالىس ورىندارىنا بارعاندى ءجون كورەدى. دەمەك جۇڭگو، ءۇندىستان، شىعىس ازيا، تاياۋ شىعىس ەلدەرىنەن كەلەتىن تۋريستەر ءۇشىن قازاقستان وتە تارتىمدى بولۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ ۇلتتىق مەنتاليتەتىمەن، ولاردىڭ مۇددەسىمەن جانە سۇرانىستارىمەن  ساناسىپ، وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرگەن ءجون. بۇكىل تۋريستكە ءبىر باعدارلاما ۇسىنۋعا بولمايدى. ول ءۇشىن جوعارى بىلىكتى ماماندار كەرەك جانە ساپالى جۇمىس ىستەۋ قاجەت.  الداعى بەس جىلدا ەلىمىزگە كەلەتىن تۋريستەر سانىن ەكى ەسە، ءتىپتى ءۇش ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىگىمىز بار. اۋە تاسىمالى سالاسىن دامىتۋ قاجەت. ەڭ الدىمەن، تانىمال اۋە باعىتتارىنداعى لوۋكوستەرلەردىڭ سانىن كوبەيتۋ كەرەك. ءقازىر قازاقستاننىڭ جولاۋشىلار تاسىمالى قۇرىلىمىنداعى لوۋكوستەرلەردىڭ ۇلەسى – نەبارى 21 پايىز. سالىستىرمالى تۇردە ايتقاندا، گرۋزيا مەن ازەربايجاندا بۇل كورسەتكىش 56 جانە 37 پايىزدى قۇرايدى. سونىمەن قاتار بيزنەس اۋە تاسىمالى نارىعىندا ۇدايى وزگەرىستەرگە تاپ بولىپ وتىر. ءتىپتى وعان بەيىمدەلىپ ۇلگەرمەيدى. «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا بيىل الاكول باعىتىنداعى اۋە رەيستەرى سۋبسيدياسىز قالدى. بۇل تۋرالى تۋريستىك وپەراتورلار ماۋسىم باستالار الدىندا عانا ءبىلدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقايەۆ بيىل قىتايداعى قازاقستان ءتۋريزمى جىلى دەپ جاريالانعانىن ەسكە سالىپ، كورشى ەلدەن تۋريستەردى كوبىرەك تارتۋ ءۇشىن مادەني الەۋەتىمىزدى پايدالانۋ، شەكارا ماڭىنداعى تۋريستىك ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ايرىقشا ءمان بەرۋ ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە ۇكىمەتكە شەكارالاس ايماقتاردىڭ اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ، ەلدى مەكەندەردى تۋريستەر قابىلداۋعا دايىنداۋ، باقتى جانە كولجات باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتتەرىندەگى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن تەزىرەك اياقتاۋ، سونداي-اق قازاقستانعا كەلگەن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ۇدايى باقىلاۋدا ۇستاۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى.

پرەزيدەنت تۋريستىك ايماقتاردى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە دە تۇيتكىلدەر كوپ ەكەنىنە توقتالدى. 

– تۋريستىك بازالاردا ەنەرگيا قۋاتىنىڭ ءوزى جەتىسپەيدى. سول سەبەپتى دەمالۋشىلار كوبىنە جارىقسىز قالادى. سونىڭ سالدارىنان ادامدارعا قاتەر تونەدى. سونداي-اق ءورت شىعۋ ءقاۋپى بار، تۇرمىستىق تەحنيكا جارامسىز بولىپ قالادى. كاسىپكەرلەر قۇرالداردىڭ ىستەن شىعۋىنا جانە ازىق-تۇلىكتىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى زور شىعىنعا باتادى. ۇكىمەت اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ، كۋرورت ايماقتارىن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىنە تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە ءتيىس. تۋريستىك ورىنداردى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن، سونىڭ ىشىندە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن، كارىز جۇيەسىمەن، تازارتۋ قۇرىلعىلارىمەن، اۋىزسۋمەن جانە كىرەبەرىس جولدارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى بيۋدجەتتىك باعدارلاما قاجەت، – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقايەۆ ۇكىمەتتىڭ بارلىق وڭىردە ءبىر مەزەتتە 20 تۋريستىك ايماقتى دامىتۋ جوسپارىن سىنعا الىپ، مۇنداي ءتاسىل ءتيىمسىز ەكەنىن، مەملەكەتتىڭ شەكتەۋلى رەسۋرسىن زايا كەتىرەتىنىن مالىمدەدى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە، قازاقستان ءتۋريزمىنىڭ جاھاندىق دەڭگەيدەگى ءتولقۇجاتىنا اينالۋعا لايىق اناعۇرلىم پەرسپەكتيۆتى نىسانداردى قىسقا مەرزىم ىشىندە رەتكە كەلتىرگەن ءجون.

– الماتى ءوڭىرىنىڭ تاۋ كلاستەرى، ماڭعىستاۋ جاعاجاي ءتۋريزمى جانە ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعى ەڭ قولايلى باعىتتار سانالادى. الماتى – قازاقستان ءتۋريزمىن دامىتۋدىڭ باستى ورتالىعى. جالپى تۋريستەر لەگىنىڭ تورتتەن ءبىرى، سونىڭ ىشىندە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ جارتىسى وسى قالاعا تيەسىلى. ءبىراق قالانىڭ تۋريستىك ينفراقۇرىلىمى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتقان نوپىرگە توتەپ بەرە المايدى. دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەرى شىمبۇلاققا كەلۋشىلەر سانى ونىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگىنەن 2،5 ەسە اسىپ كەتەدى. سوندىقتان تاۋ شاڭعىسى كلاستەرىن، ونىڭ ىشىندە الماتى وبلىسىنداعى تۇرگەن شاتقالىندا جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن تاۋ كۋرورتىن سالۋ ارقىلى ودان ءارى دامىتۋ وتە ماڭىزدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ۇكىمەتكە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن بىرگە كاسپيي جاعالاۋىنداعى تۋريزم ينفراقۇرىلىمىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوناق ءۇي جانە مەيمانحانا بيزنەسىنىڭ الەمدىك برەندتەرى مەن فرانشيزالارىن تارتۋمەن بەلسەندى اينالىسۋدى، جاعالاۋداعى كۋرورتتىق ايماقتاردى دامىتۋ جونىندەگى دۋباي مەن باكۋ قالالارىنىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ، اقتاۋ قالاسىنىڭ باس جوسپارىن قايتا قاراۋدى، اقتاۋعا الماتىدان، اقتوبەدەن، شىمكەنتتەن جانە اتىراۋدان قاتىنايتىن اۋە رەيستەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋدى، «جىلى جاعاجاي» اۋماعىنداعى جوبالاردى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋدى، سونداي-اق كەندىرلى دەمالىس ايماعىن دامىتۋ ءىسىن جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.

مەملەكەت باسشىسى ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىنداعى تۇمسا تابيعات، تاريحي جانە مادەني ەسكەرتكىشتەر ءبىزدىڭ بىرەگەي بايلىعىمىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– بۋراباي استانادان الىس ەمەس. سوندىقتان ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى بۇل جەرگە ءجيى بارادى. تۋريستەر سانى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلە جاتىر. دەگەنمەن وندا ينفراقۇرىلىم سالۋ جۇمىسى وتە باياۋ ءجۇرىپ جاتىر. سونىڭ سالدارىنان جەرگىلىكتى دەمالىس ورىندارىنداعى ەكولوگيالىق احۋال ءالى دە كۇردەلى. جەرگىلىكتى بيلىك ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ورىندالۋىن سوزبالاڭعا سالىپ وتىر. مىسالى، ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىن دامىتۋ جوسپارى تولىق جۇزەگە اسىرىلعان جوق. بۇل قۇجات سوناۋ 2012 جىلى قابىلدانعان. جوسپار بويىنشا 126 ميلليارد تەڭگە بولىنۋگە ءتيىس ەدى. ءىس جۇزىندە 35 ميلليارد تەڭگە بەرىلگەن. بۇل – كوزدەلگەن قارجىنىڭ نەبارى 28 پايىزى. ون جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. ءبىراق دەمالىس ورنىندا تازارتۋ قوندىرعىلارى ورناتىلعان جوق. سۋ جەلىلەرى مەن جىلۋ كوزدەرىنىڭ قۇرىلىسى دا تولىق بىتپەگەن. ۇكىمەت، پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى جانە وبلىس اكىمدىگى وسى جوبالاردى كوپكە سوزباي، قىسقا مەرزىمدە اياقتاۋعا ءتيىس، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

بۇدان بولەك، ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اكىمدىككە «بۋراباي» كۋرورتىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان «اقبۋرا»، جوكەي كولى، قاتاركول، تەكەكول جانە باسقا دا جاڭا تۋريستىك ايماقتاردى دامىتۋ، بۋراباي ايماعىنا استانا، قاراعاندى، پاۆلودار، وسكەمەن قالالارىنان جەدەل قاتىنايتىن پويىزداردى ىسكە قوسۋ، پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى ازىرلەپ جاتقان «Burabay Travel» ءبىرىڭعاي سيفرلىق پلاتفورماسىندا ماڭايداعى تۋريستىك ايماقتاردى تۇگەل قامتۋ مىندەتتەرى جۇكتەلدى.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ءتۋريزمىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن زاماناۋي قۇرالداردى بەلسەندى قولدانۋ قاجەت دەپ سانايدى. 

– ەلىمىز تۋرالى قىزىقتى مالىمەتتەردى عالامدىق اقپارات كەڭىستىگىندە كەڭىنەن تاراتقانىمىز ءجون. ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن قازاقستاندا وتەتىن اۋقىمدى حالىقارالىق شارالاردى تولىعىمەن پايدالانۋ كەرەك. بيىل ەلىمىزدە V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارى وتەدى. بۇل دودا ءتول ءداستۇرىمىزدىڭ، مادەنيەتىمىز بەن سپورتىمىزدىڭ ۇيلەسىم تاپقانىن كورسەتەدى. ءبىراق الەمدىك مەديا-كەڭىستىكتە بۇل تۋرالى اقپاراتتار وتە از دەۋگە بولادى. مۇنداي مۇمكىندىكتى جىبەرۋگە بولمايدى. شەتەلدەن تۋريستەر تارتۋ ءۇشىن ەلىمىزدى بارىنشا تانىتۋ كەرەك. حالىقارالىق ءىرى مەديا-كومپانيالارمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋ قاجەت. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە وسى شارۋانى پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە، ەكولوگيا ماسەلەسىنە ارنايى توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءتۋريزمدى دامىتامىز دەپ، تابيعاتقا زيان كەلتىرۋگە بولمايدى.

– قوعامدا ەكولوگيالىق مادەنيەت قالىپتاسىپ كەلەدى. ءبىراق وتكىر ماسەلەلەر دە از ەمەس. وكىنىشكە قاراي، وزەن-كولدىڭ جاعاسىن، ورمان ءىشىن قوقىسقا تولتىراتىندار ءالى دە ازايماي تۇر. تازالىقتى ساقتاۋ ءۇشىن ارنايى ەكولوگيالىق شارالار وتكىزۋگە ءماجبۇرمىز. ءقازىر ەلىمىزدە «تازا قازاقستان» اكسياسى ءجۇرىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر. بۇل جۇمىستىڭ ءتيىمدى بولۋى، ەڭ الدىمەن، جۇرتتىڭ سانا-سەزىمىنە بايلانىستى. ارينە، ازاماتتاردىڭ ەكولوگيالىق ساۋاتىن كوتەرۋ دە ماڭىزدى. وسىعان وراي مادەنيەت، ەكولوگيا، وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىكتەرى ناقتى شارالاردى قولعا الۋعا ءتيىس. بۇل باعىتتا اعارتۋشىلىق جۇمىستارمەن عانا شەكتەلۋگە بولمايدى. كەز كەلگەن ازامات تابيعاتتا ەمىن-ەركىن دەمالۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالۋى قاجەت. تۋريست قاي جەرگە تۇراقتاپ، قاي جەردە وت جاعۋعا رۇقسات ەتىلگەنىن ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان دەمالىس ورىندارىندا وسىنداي لايىقتى ينفراقۇرىلىم بولۋى قاجەت. بۇل ماسەلەمەن اكىمدىكتەر اينالىسۋعا ءتيىس، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

سونىمەن قاتار جيىندا تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەرمەك مارجىقپايەۆ، كولىك ءمينيسترى مارات قارابايەۆ، الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ەربولات دوسايەۆ، شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك كوشەربايەۆ، «Accor» قوناقۇيلەر جەلىسىنىڭ تمد بويىنشا باس ديرەكتورى الەكسيس دەلاروفف، «Orient Finance Group» كومپانياسىنىڭ اكسيونەرى رۋسلان شاەكين، «PANA Group» كومپانياسىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى نۇرجان نيازالييەۆ، «SkyWayTravel»  تۋريستىك كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى اسەم قوزباعاروۆا ءسوز سويلەدى.

ءبىز تۋرالى
ulys.kz — اقپاراتتىق، ساراپتامالىق جانە تانىمدىق باعىتتاعى ماتەريالداردى بەرەدى.
 
مۋلتيمەديالىق جوبا زامان تالابىنا ساي جاسالعان. قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق نارىعىن ساپالى
كونتەنتپەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەس قوسۋعا باعىتتالعان. مۇنداعى ساراپتامالىق، تانىمدىق
ماقالالار سان سالانى قامتيدى. گەوستراتەگيا، گەوەكونوميكا، گەوساياسات، حالىقارالىق
قاتىناستار مەن ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتى، ەكونوميكا، جاھاندا بولىپ جاتقان تەكتونيكالىق
وزگەرىستەر مەن ترەند تاقىرىپتار ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىنان تەرەڭ تالدانىپ قازاق
وقىرماندارىنا جەتكىزىلەدى. ورتالىق ازيا مەن تۇركى الەمىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.