ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    539.7
  • EUR -

    630.5
  • RUB -

    6.71
ماڭگىلىك بيىكتە قالعان اكە بەينەسى
فوتو: اۆتوردىكى 16 مامىر 2025
ماڭگىلىك بيىكتە قالعان اكە بەينەسى

بيىل ءبىزدىڭ اسىل اكەمىز، ارداقتى اتامىز، سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى ورىن يسابەكۇلى 100 جاسقا تولار ەدى. ءومىرى ونەگەگە، ەڭبەگى ەرلىككە تولى اياۋلى جاننىڭ عيبراتتى عۇمىرىن ەسكە الۋ – ءبىزدىڭ پەرزەنتتىك پارىزىمىز.

ورىن يسابەكۇلى 1925 جىلى 6 اقپاندا جامبىل وبلىسى جۋالى اۋدانىنىڭ بەسجىلدىق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدى.             7 كلاستىق ءبىلىم الىپ، جاستايىنان ەڭبەككە ارالاسقان. ەلىنە تونگەن اۋىر كۇندەردە، 1942 جىلى 18 قاڭتاردا نەبارى 17 جاسىندا كەڭەس ارمياسىنىڭ قاتارىنا شاقىرىلىپ، 12 ناۋرىزدا وتانعا ادال قىزمەت ەتۋگە انت بەردى.

سوعىس جىلدارى 55ء-شى اتقىشتار پولكىندە كۋرسانت، كەيىن ءبولىم كومانديرى بولىپ قىزمەت اتقاردى. 1944 جىلدىڭ كوكتەمىنەن باستاپ 820 جانە 380ء-شى اتقىشتار پولكتەرىندە اعا كوماندير رەتىندە جاۋىنگەرلىك تاپسىرمالاردى ءمىنسىز ورىندادى.

1945 جىلدىڭ مامىرىنان 1946 جىلدىڭ قاراشاسىنا دەيىن اسكەري كومانديرلىك قىزمەت اتقارىپ، ۇلى وتان سوعىسىنىڭ سوڭىنا دەيىن جاۋىنگەرلىك ساپتا بولدى.

بەرلينگە دەيىن جەتىپ، براندەنبۋرگ قاقپاسىنىڭ تۇبىندە اۋىر جارالانىپ، گوسپيتالدا ەمدەلىپ، اقىرى ەلگە 1946 جىلى قاراشا ايىندا امان-ەسەن ورالدى. مايدانداعى ەرلىگى ءۇشىن «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن»، «ەرلىگى ءۇشىن»، «بەرليندى العانى ءۇشىن»، «گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن» مەدالدارىمەن جانە ءىى دارەجەلى «ۇلى وتان سوعىسى» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.

1947 جىلى ومىرلىك سەرىگى، انامىز سەيتراحمان قىزى تۇرعىنمەن وتباسىن قۇرىپ، ءبىر شاڭىراقتىڭ ۇيىتقىسى اتاندى. 1950 جىلى سەمەي قالاسىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكۋمىنا وقۋعا ءتۇسىپ، 1953 جىلى اگرونوم ماماندىعى بويىنشا ديپلوممەن ورالدى.

سوعىستان سوڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەككە ارالاسىپ، 1953–1954 جىلدارى بەساعاش اۋىلىندا كولحوز ءتوراعاسى بولدى. كەيىن جامبىل اتىنداعى «جەمىس-جءۇزىم» سوۆحوزىندا اگرونوم، بريگادير، باس قويماشى سەكىلدى سان ءتۇرلى قىزمەتتەر اتقارىپ، زەينەتكە شىققانعا دەيىن تىنىمسىز ەڭبەك ەتتى. كەڭ ويلى، تەرەڭ ءبىلىمدى، كوكىرەگى وياۋ ازامات رەتىندە اۋىل-ايماعىنا سىيلى، ءقادىرلى بولدى. 1952 جىلدان باستاپ كوممۋنيستىك پارتيا مۇشەسى بولدى.

اكەمىزدىڭ ەسىمى تاراز قالاسىنداعى «جەڭىس» ساياباعىنداعى سوعىس ارداگەرلەرىنە ارنالعان مەموريالدىق تاقتادا جانە ماسكەۋدەگى ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرىنىڭ مۇراجايىندا التىن ارىپپەن جازۋلى.

وكىنىشكە قاراي، مايدانداعى اۋىر جاراقاتتىڭ سالدارى دەنساۋلىعىنا اسەر ەتىپ، 46 جاسىندا ينسۋلت الىپ، سودان باستاپ سىرقاتقا بوي الدىردى. الايدا، ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعى مەن رۋحىنىڭ مىقتىلىعى ارقاسىندا ۇزاق جىلدار بويى كۇرەسىپ، 1986 جىلدىڭ 17 مامىرىندا 61 جاسىندا دۇنيەدەن ءوتتى. جان-تانىمەن ەلىن سۇيگەن ەردىڭ جارقىن بەينەسى جۇرەگىمىزدە ماڭگى ساقتالادى.

اكەمىز – ءبىز ءۇشىن اسقار تاۋ، جۇرەگى دارحان، ءسوزى مەن ءىسى ءبىر، ادامگەرشىلىگى بيىك تۇلعا ەدى. اينالاسىنا تەك جاقسىلىق دارىتقان، ۇلكەنگە ءىنى، كىشىگە اعا بولا بىلگەن جان بولاتىن. وتباسى ءۇشىن عانا ەمەس، بۇكىل اۋىل ءۇشىن «پاپا» بولعان جان. دوستارى ءار ۇلتتان، ورىس جانە نەمىس تىلدەرىن جەتىك مەڭگەرگەن كوزى اشىق، كوكىرەگى وياۋ ازامات بولاتىن. ەل-جۇرتىنا دەگەن جاناشىرلىعى ەرەكشە ەدى.

اسىل اكەمىز بەن اياۋلى انامىزدان 7 قىز، 1 ۇل تارادى. بۇگىندە ۇرپاقتارى – نەمەرەلەرى، شوبەرەلەرى، شوپشەكتەرى بۇكىل قازاقستانعا تاراپ، ءار سالادا ەڭبەك ەتىپ، وقىپ، وسىپ-وركەندەۋدە. ءبىر اۋلەتتىڭ عانا ەمەس، ءبىر قاۋىم ەلدىڭ تىرەگىندەي بولا بىلگەن اسىل ادامنىڭ عيبراتتى عۇمىرى ۇرپاققا ۇلگى.

ءاردايىم:

«ءارقاشاندا بيىك كورەتىن،

مەن باسقادان،

مەنىڭ اكەم، مەنىڭ اكەم

ەڭ جاقسى ادام...»

-دەگەن ولەڭ جولدارى ءبىزدىڭ اكەمىزدىڭ بەينەسىن ءدوپ باسىپ تۇرعانداي. ول – ءبىز ءۇشىن ماڭگىلىك اسقار تاۋ، جارىق جۇلدىز، ءومىرىمىزدىڭ تەمىرقازىعى بولىپ قالا بەرەدى.

بيىل اكەمىز 100 جاسقا تولار ەدى.

ءومىرى ونەگە، ءسوزى وسيەت، بەينەسى ماڭگى جادىمىزدا قالاتىن ارداقتى اكەمىزگە باس يەمىز.

ءسىز ءبىزدىڭ جۇرەگىمىزدە ماڭگى ءتىرىسىز.

يسابەكوۆتار اۋلەتى

RELATED NEWS
بەيىمبەت ءمايليننىڭ 130 جىلدىعى: ۇلى جازۋشىنىڭ مۇراسى
29 اقپان 2024
بەيىمبەت ءمايليننىڭ 130 جىلدىعى: ۇلى جازۋشىنىڭ مۇراسى

اتاقتى جازۋشى، اقىن، قازاق ادەبيەتىنىڭ قالىپتاسۋىنا زور ۇلەسىن قوسقان بەيىمبەت ءمايليننىڭ تۋعانىنا بيىل 130 جىل تولادى. ونىڭ شىعارماشىلىق جولى جارقىن وقيعالار، تەرەڭ الەۋمەتتىك يدەيالار جانە ءالى كۇنگە دەيىن وقىرماندار مەن زەرتتەۋشىلەردى شابىتتاندىراتىن ماڭگىلىك شىندىققا تولى.

جاستايىنان جەتىم قالعانىنا قاراماستان، بەيىمبەت مايلين ءوز ساۋاتىن اشىپ، ترويسك جانە ۋفا قالالارىندا ءبىلىم الدى. مەكتەپتە ءمۇعالىم رەتىندە ساباق بەرىپ، شىعارماشىلىق جولىن قازاق حالقىنىڭ ساۋاتسىزدىقپەن كۇرەسىنە ارنادى. «قازاق» گازەتىندە جانە «ساداق»، «ايقاپ» جۋرنالدارىندا ماقالا جازۋمەن اينالىسىپ، «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىندە قىزمەت ەتكەن. 

بەيىمبەت مايلين ءار ءتۇرلى ادەبي جانرلاردى جەتىك مەڭگەرىپ، ءوزىن امبەباپ جازۋشى رەتىندە كورسەتتى. وننان استام ولەڭدەردىڭ، كوپتەگەن اڭگىمەلەردىڭ، وچەركتەردىڭ، فەلەتونداردىڭ اۆتورى بولدى. ونىڭ شىعارمالارى وزەكتى الەۋمەتتىك باعىتتىلىعىمەن جانە تەرەڭ پسيحولوگيالىق تالداۋىمەن ەرەكشەلەندى.

«بەيىمبەت مايلين اڭگىمەلەرىندە تەرەڭ شىنشىلدىق بار، ادام بەينەسى، قارىم-قاتىناستارى ءاردايىم نانىمدى بولىپ شىعادى. بۇل شىعارمالاردىڭ ءتۇر ۇلگىسىندە دوڭگەلەك كەلگەن تۇتاستىق ايقىن اڭعارىلادى» – دەپ جازعان مۇقتار اۋەزوۆ. جازۋشى اڭگىمەلەرىندە ءوز زامانىنىڭ شىندىعىن مالىمدەپ، قوعام تىرشىلىگىنىڭ كورىنىسىن رەاليستىك تۇرعىدا كورسەتكەن دارا تۇلعا. شىعارمالارى مەن ولەڭدەرىنىڭ كەيىپكەرلەرى ارقىلى حالىقتىڭ مۇڭىن، ءومىرىن سۋرەتتەپ قانا قويماي، ءوز تەرەڭ ويلارى مەن ۇستانىمدارىن جەتكىزە العان.

مايلين قازاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىندا وشپەس ءىز قالدىردى. ونىڭ «شۇعانىڭ بەلگىسى» پوۆەسى، «ازامات ازاماتوۆيچ» رومانى، «بايدىڭ قىزى»، «مىرقىمباي» پوەمالارى سياقتى شىعارمالارى وقىرماندار مەن جازۋشىلاردىڭ جاڭا بۋىندارىن قۋانتىپ، شابىتتاندىرىپ كەلەدى.

وسىدان 130 جىل بۇرىن ەسىمى قازاق ادەبيەتى تاريحىنىڭ التىن بەتتەرىندە ماڭگىلىك قالاتىن جازۋشى دۇنيەگە كەلدى. بەيىمبەت مايلين – تەك جازۋشى عانا ەمەس، ادەبيەتتەگى شىندىق، ادىلدىك، ادامگەرشىلىك ءۇشىن كۇرەستىڭ سيمۆولى. ونىڭ ەڭبەگىن ۇرپاقتارىمىزعا دانالىق، ونەگە رەتىندە ۇلىقتاپ، قازاق ەلى ءۇشىن جاسالعان قۇربانىن باعالايىق.

اۆتور: اقبوتا قابدوللا

قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە جىل سايىن 1 ملن-نان استام ادام كەلىپ، زيارات ەتەدى
14 ناۋرىز 2024
قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە جىل سايىن 1 ملن-نان استام ادام كەلىپ، زيارات ەتەدى

قازاقستان پرەمەر-مينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ تۇركىستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە بارىپ، مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساۋلەت ونەرىنىڭ جارقىن ۇلگىسى ءارى يۋنەسكو-نىڭ الەمدىك مادەنيەتتىڭ بىرەگەي مۇراسىن ساقتاۋ ءىسى جونىندەگى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىمەن تانىستى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلادى.

قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى – تۇركىستاننىڭ ساۋلەت-تاريحي كەشەنىنىڭ ءبىرى، وعان جىل سايىن 1 ملن-نان استام ادام كەلىپ، زيارات ەتەدى. كەسەنەنىڭ ءتيىستى جاي-كۇيىن ساقتاۋ جونىندەگى جۇمىستار تابيعي جاعدايلاردىڭ اسەرىنە بايلانىستى جانە بىرەگەي ساۋلەت ەسكەرتكىشى مەن يۋنەسكو-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك مۇرا نىسانىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بۇگىندە كەسەنەدە سىرتقى ورتا مەن كليماتتىق فاكتورلاردىڭ اسەرىن ولشەيتىن داچيكتەر ورناتىلعان.

عىلىمي-رەستاۆراسيالىق جوندەۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.ۇكىمەت باسشىسى مادەني ەسكەرتكىشتى ساقتاۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى – تەك قازاق حالقىنىڭ ەمەس، بۇكىل ادامزاتتىڭ اسىل مۇراسى. مەملەكەت باسشىسى كەسەنەنىڭ تاريحي كەلبەتىن ساقتاۋعا قاتىستى تاپسىرما بەردى. بۇل – ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز. كەسەنەنىڭ جاي-كۇيىن ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت»، — دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.

پرەمەر-مينيستر ۇكىمەت تاراپىنان جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستارعا بارلىق قولداۋ شارالارى كورسەتىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.

استانادا بوتاي جىلقىسىنا ەسكەرتكىش ورناتۋ ۇسىنىلدى
13 ناۋرىز 2024
استانادا بوتاي جىلقىسىنا ەسكەرتكىش ورناتۋ ۇسىنىلدى

استانادا 13 ناۋرىز كۇنى رەسپۋبليكالىق «JORYQ» ات سپورتى فەدەراسياسى مەن استانا قالاسى ۇلتتىق جانە وليمپيادالىق ات سپورتى تۇرلەرى فەدەراسياسى اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.

قۇجاتقا رەسپۋبليكالىق «JORYQ» ات سپورتى فەدەراسياسىنىڭ پرەزيدەنتى باقىتجان تۇرلىبەكوۆ پەن استانا قالاسى ۇلتتىق جانە وليمپيادالىق ات سپورتى تۇرلەرى فەدەراسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ەرلان كاناليموۆ قول قويدى.

14 تارماقتان تۇراتىن مەموراندۋم ەكى فەدەراسيا اراسىنداعى ارىپتەستىكتى، ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدى جانە ات سپورتىن دامىتۋ مەن تانىمالدىعىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى.

اتاپ ايتقاندا، تاراپتار بىرلەسە وتىرىپ ات سپورتىن ءتيىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان باستامالارىنا قولداۋ كورسەتۋگە، قوستاناي جانە اداي جىلقىلارىنىڭ تۇقىمىن، جىلقى مالىنىڭ قولعا العاش ۇيرەتىلگەن بوتاي مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋ بارىسىندا بىرلەسكەن جۇمىس جۇرگىۋگە ۋاعدالاستى.

تاراپتار استانا قالاسىنىڭ شاعىن ساياباقتارىنىڭ بىرىندە بوتاي جىلقىسىنا ەسكەرتكىش ورناتۋ جانە قوعامدىق كەڭىستىكتى سول تاقىرىپتا اباتتاندىرۋ مەن استانا قالاسىندا اشىق اسپان استىندا بوتاي مادەنيەتىنىڭ مۇراجايىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا بىرلەسىپ جۇمىس اتقارۋدى دا جوسپارلاپ وتىر.

سونىمەن قاتار، ەكى فەدەراسيا ات سپورتىنا ۇلەس قوسقان ازاماتتاردى جىل سايىن قوشەمەتتەۋ جانە ماراپاتتاۋ سالتاناتتى شاراسىن ۇيىمداستىرىپ، جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسكەن شارالار وتكىزبەكشى.

بۇعان قوسا قازاق جىلقىسىن، ونىڭ قازاق تۇرمىسى مەن مادەنيەتىندەگى ورنىن  ناسيحاتتاۋ جولىندا استانا قالاسىنداعى تەاترلاردىڭ بىرىندە ارنايى قويىلىم كورسەتۋ بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىس تا قولعا الىنباق.

ءبىز تۋرالى
ulys.kz — اقپاراتتىق، ساراپتامالىق جانە تانىمدىق باعىتتاعى ماتەريالداردى بەرەدى.
 
مۋلتيمەديالىق جوبا زامان تالابىنا ساي جاسالعان. قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق نارىعىن ساپالى
كونتەنتپەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەس قوسۋعا باعىتتالعان. مۇنداعى ساراپتامالىق، تانىمدىق
ماقالالار سان سالانى قامتيدى. گەوستراتەگيا، گەوەكونوميكا، گەوساياسات، حالىقارالىق
قاتىناستار مەن ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتى، ەكونوميكا، جاھاندا بولىپ جاتقان تەكتونيكالىق
وزگەرىستەر مەن ترەند تاقىرىپتار ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىنان تەرەڭ تالدانىپ قازاق
وقىرماندارىنا جەتكىزىلەدى. ورتالىق ازيا مەن تۇركى الەمىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.