Валюта бағамы
  • USD -

    454.5
  • EUR -

    488
  • RUB -

    5.03
Тоқаев Мәскеуде өткен ЖЕЭК  саммитіне қатысты
09 мамыр 2024
Тоқаев Мәскеуде өткен ЖЕЭК саммитіне қатысты

Президент Мәскеуде өткен Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің (ЖЕЭК) мерейтойлық саммитіне қатысты, деп хабарлайды Ақорда.

Мемлекет басшысы саммитті жоғары деңгейде ұйымдастырғаны және қонақжайлық танытқаны үшін Ресей тарапына ризашылығын білдірді. Сонымен қатар Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинді Ресей Федерациясының Президенті лауазымына ресми түрде кірісуімен құттықтады.

Қазақстан Президенті осыдан он жыл бұрын Астанада Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы тарихи шартқа қол қойылғанына назар аударды.

– Салыстырмалы түрде қысқа мерзім ішінде біздің Одақ халықаралық кеңістікте өзіндік орны бар маңызды әрі перспективті интеграциялық бірлестікке айналды. Ортақ күш-жігердің арқасында мыңнан астам түрлі нормативтік құжат қабылданды. Онжылдықтың макроэкономикалық қорытындысы бірлестігіміздің таңдаған даму бағыты дұрыс екенін көрсетті. Қазақстанның одаққа мүше елдермен сауда айналымы 1,7 есе артып, 28,5 миллиард долларға жетті. Ал экспорты 2 еседен астам өсті. Еуразиялық экономикалық одақ аясындағы ынтымақтастық Қазақстан экономикасының қарқынды дамуына ықпал етеді. Тек өткен жылдың қорытындысы бойынша еліміздің жалпы ішкі өнімі 5,1 пайызға артты. Біз мұны жақсы нәтиже деп санаймыз, – деді Қазақстан Президенті.

Мемлекет басшысының пікірінше, ірі инфрақұрылымдық жобаларды бірлесіп іске асыру, өнеркәсіптік кооперацияны ілгерілету және қызметтердің ортақ нарығын қалыптастыру арқылы жоғары деңгейдегі өзара интеграциялық ықпалдастық нығая түседі. Қасым-Жомарт Тоқаев жаһандық геосаяси тұрақсыздық жағдайында одан әрі орнықты даму үшін бірлестік неғұрлым икемді және тиімді болуға тиіс деп санайды. Сондай-ақ Президент Дүниежүзілік банктің есебін мысалға келтіріп, қазіргі онжылдықтың бірінші жартысындағы әлемдік жалпы ішкі өнімнің өсу қарқыны соңғы 30 жылдағы ең төменгі көрсеткіш болуы мүмкін екенін айтты.

– Егер халықаралық қауымдастық пәрменді шаралар қабылдамаса, аталған кезең «мүмкіндікті мүлт жіберген онжылдық» ретінде тарихқа енуі ықтимал. Бұл жаһандық экономиканың ажырамас бөлігі саналатын Еуразиялық экономикалық одақ үшін де зор сын-қатер болары сөзсіз. Біз барлық резервті пайдалана отырып, Одақты құру кезінде жүктелген міндеттерді шешуіміз керек. Ең алдымен, бұл жерде Экономикалық одақтың іргелі қағидатын, яғни тауарлар қозғалысының еркіндігін іске асыру туралы айтып отырмыз. Бізге шын мәнінде біртұтас әрі жүйелі жұмыс істейтін кедергісіз ішкі нарық құру қажет. Жасырын шектеулерді, «нақты жағдайға байланысты шешімдерді» және қолмен басқарудың кез келген түрін қолдану тәжірибесін толықтай жою маңызды. Бұл Еуразиялық экономикалық комиссия жұмысының сөзсіз басымдығы болуға тиіс, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы «сыртқы сауданы қайта құру» ісін тағы бір негізгі міндет ретінде атап өтті.

– Бірлестігіміздің жаһандық нарықтағы орнын нығайтуға мүмкіндік мол екені анық. Еуразиялық экономикалық комиссияға Одақтың сыртқы контурдағы әлеуетін нығайту мақсатында жүйелі шешімдер әзірлеуді тапсыруды ұсынамын. Еуразиялық өнімді шетелдік нарыққа неғұрлым белсенді шығару үшін тиісті жағдай жасау қажет. Тауарды үшінші елдерге кедергісіз тасымалдау ісін қамтамасыз ету өте маңызды. Әлемдік экономиканың трансформациясы аясында Еуразиялық экономикалық одақтың үшінші елдермен еркін сауда туралы келісімдер желісін кеңейтудің мәні зор. Бұл экспорттаушыларымыздың жаңа нарықтарға шығуын барынша жеңілдетуге, оларды өңірлік және жаһандық өндірістік тізбектерге қосуға мүмкіндік береді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысының мәлімдеуінше, Қазақстан Моңғолиямен уақытша сауда келісімін жасау жөніндегі келіссөздерді бастау туралы шешімді қолдайды. Оған қоса Азия, Африка және Таяу Шығыстағы жылдам дамып келе жатқан елдермен ынтымақтастықтың перспективасы зор.

– Әлемдік жалпы ішкі өнімнің қазіргі 60 пайыздық өсімі тек Азияға тиесілі болады деген болжамды ескерсек, Жаһандық Оңтүстікпен арадағы кооперация ерекше қызығушылық туғызады. Қазақстан сияқты Парсы шығанағының нарығына шығу үшін Экономикалық одаққа мүше мемлекеттерді Халықаралық көлік дәлізін құру жөніндегі Ашхабад келісіміне қосылуға шақырамыз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысының пайымдауынша, сыртқы нарықтармен байланыстыратын орнықты көлік жүйесінің болуы ұзақмерзімді интеграцияны жолға қоюдың негізгі шарты болып қала береді.

– Бүгінде Еуразияның көлік құрылымы Еуропа мен Азия, Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы тиімді сауда байланысын қамтамасыз етіп отыр. Алайда алдағы онжылдықтарда Еуразия аймағындағы инфрақұрылымның тозғаны анық сезіле бастайды әрі оны жаңарту қажеттілігі арта түседі. Сондықтан көлік және логистика инфрақұрылымдарын жаңғырту және кеңейту – маңызды мәселе. «Рельс төселген жерде жаңа мүмкіндіктерге жол ашылады» деп бекер айтылмаған. Сол себепті Қазақстан 2030 жылға дейін 11 мың шақырым теміржолға жөндеу жүргізіп, жаңадан 5 мың шақырымнан астам теміржол салуды жоспарлап отыр. «Бір белдеу, бір жол» жаһандық бастамасы аясында Қытайдың Сиань қаласында Қазақстанның терминалы бой көтерді. «Қытай – Еуропа» бағытында контейнер арқылы тасымалданатын жүктің 40 пайызына дейін сол жерде жинақталады. Сонымен қатар Ресей, Қытай, Өзбекстан, Қырғызстан шекараларында және Каспий теңізінде 5 трансшекаралық көлік-логистика хабын іске қосу жоспарланып отыр, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев еліміздің барлық аумағындағы халықаралық автомобиль өткізу пункттері жаппай жаңғыртыла бастағанын айтты. Осынау кешенді инфрақұрылымдық шешімдер Еуразия күре жолдарын одан әрі бір-бірімен ұштастыруға және мүмкіндіктерді кеңейтуге ықпал етеді.

– Қазақстанның теміржол саласын дамыту ісі бірыңғай цифрлық экожүйені құру арқылы тың серпін алады. Сондай-ақ келесі жылы теміржол тасымалы саласында жасанды интеллект элементтерін пайдалануды көздеп отырмыз. Озық технологияларды қолдану тасымал тиімділігін айтарлықтай арттырып, өзіміздің және серіктестеріміздің шығынын азайтуға мүмкіндік береді. Бұл тариф саясаты мен кеден рәсімдерін үйлестіру, сондай-ақ Еуразияның бірыңғай цифрлық дәлізін құру арқылы тұтас логистика желісін қамтамасыз ету үшін керек. Нақты шара ретінде тауармен бірге жіберілетін құжаттардың бәрін QR-кодтар арқылы қашықтан тексеру және цифрлық құжаттарды өзара тану механизмін енгізуді ұсынамыз, – деді Мемлекет басшысы.

Қазақстан Президенті өнеркәсіп саласындағы кооперацияны тереңдетуді келесі басым міндет ретінде атап өтті. Мемлекет басшысының айтуынша, бүгінде «Еуразиялық бестікке» кіретін елдер экспортының 90 пайызға жуығы аралық тауарлардан құралған.

– Жаһандық технологиялық прогресс жағдайында өндірілетін өнімнің «күрделілігіне» мән беру – өте өзекті мәселе. Сондықтан экономиканың нақты секторындағы технологиялық интеграцияны күшейту қажет. Өздеріңізге мәлім, биылдан бастап Еуразиялық экономикалық одақ бюджетінің қаражаты есебінен өнеркәсіп саласындағы кооперациялық жобаларға қаржылай қолдау көрсетіледі. Жоғары деңгейде өңделген тауар өндірісін жолға қойып жатқан озық технологиялық кәсіпорындарға қолдау көрсету керек. Әрине, қаржыландыру көздеріне бірдей қолжетімділікті қамтамасыз етудің ашық механизмін қалыптастыру – маңызды міндет. Қазақстан өз тарапынан Еуразия кеңістігіндегі өнеркәсіп кооперациясын дамытуға бағытталған дәйекті саясатын жүргізе береді. Қазіргі таңда Одаққа мүше елдер 150-ден астам индустриалдық жобаны жүзеге асырып жатыр, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев

Мемлекет басшысы мұнай-газ химиясы саласындағы ынтымақтастықтың перспективасы зор екеніне тоқталды. Бұл сала экономикалық өсімге тың серпін бере алады.

– Ресейлік серіктестердің қатысуымен полипропилен, полиэтилен және бутадиен шығаратын жоғары технологиялық зауыттар салып жатырмыз. Бастапқы шикізаттың бағасынан 20 есе асып түсетін, үшінші деңгейде өңделетін өнім шығару жолға қойылады, – деді Қазақстан Президенті.

Мемлекет басшысы азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуды ынтымақтастықтың тағы бір маңызды бағыты деп санайды.

– Еуразия құрлығы әлемдегі өндірістік-ресурстық және экспорттық әлеуеті өте мықты аймақтардың бірі екені баршаға мәлім. Әлемде халық саны өсіп, басқа макроөңірлерде ресурстар шектеулі болған жағдайда 600 миллионға жуық адамды азық-түлікпен қамтамасыз етуге мүмкіндігіміз бар. Бұл ретте Одақтың жаһандық азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету ісіндегі рөлі тек күшейе түседі. Біздің стратегиялық мақсатымыз – агроөнеркәсіп кешенін жоғары технологиялық салаға айналдыру. Ол үшін жасанды интеллект, роботты техника, биотехнология және аграрлық ғылым салаларына негізделген серпінді инновациялық технологияларды енгізу жөнінде келісілген шаралар қабылдау өте маңызды, – деді Қазақстан Президенті.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, бүгінде табысты цифрлық трансформация тек жекелеген елдердің ғана емес, бүкіл өңірдің экономикалық дамуы мен технологиялық дербестігін айқындайтын факторға айналып отыр.

– Бізге жаһандық деңгейдегі «цифрлық бәйгеде» лайықты орын алып, алдыңғы қатарда болу маңызды. Цифрландыру саласындағы ынтымақтастық интеграциялық бірлестікті орнықты дамытудың қозғаушы күші болуға тиіс. Сондықтан Қазақстан жаппай цифрландыру жағдайында Одақтың «төрт еркіндік» қағидатын дамыту жөніндегі Еуразиялық экономикалық комиссияның бастамасын қолдайды. Осы ретте біз жасанды интеллектіге баса мән бере отырып, аймақта барынша жылдам дамып келе жатқан цифрлық экономикалардың бірін құрамыз, – деді Мемлекет басшысы.

Қазақстан Президенті сөзінің соңында ЕАЭО құрылғаннан бері 10 жыл ішінде Одаққа мүше мемлекеттер барлық бағыт бойынша таңқаларлық нәтижеге қол жеткізгенін атап өтті. Сондай-ақ ұйымның әлеуеті зор екенін ескере отырып, әлі де көп жұмыс істеу қажеттігіне назар аударды. Оның пікірінше, Қазақстан тең құқықтық және өзара тиімді серіктестік қағидаттарына негізделген экономикалық интеграцияны қолдайды.

Қасым-Жомарт Тоқаев мүмкіндікті пайдалана отырып, жиынға қатысушыларды келе жатқан Ұлы Жеңіс күнімен құттықтады.

Қазақстан Президентімен қатар саммитке Армения Премьер-министрі – ЖЕЭК төрағасы Никол Пашинян, Беларусь Президенті Александр Лукашенко, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Ресей Президенті Владимир Путин, сондай-ақ бақылаушы мемлекеттердің басшылары – Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев, Куба Президенті Мигель Марио Диас-Канель Бермудес, сондай-ақ ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедев және Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының төрағасы Бақытжан Сағынтаев қатысты

Жиын қорытындысы бойынша бірқатар құжат қабылданды.

RELATED NEWS
ПРЕЗИДЕНТТІК ЖАСТАР КАДР РЕЗЕРВІНЕ ЕНГЕН 300 КІМДЕР?!
25 желтоқсан 2019
ПРЕЗИДЕНТТІК ЖАСТАР КАДР РЕЗЕРВІНЕ ЕНГЕН 300 КІМДЕР?!

Бүгін Президенттік жастар кадр резервіне іріктеу жобасы жеңімпаздарының есім жарияланды. Олардың орташа жасы — 31. Алдағы уақытта мемлекеттік қызметтің биік баспалдақтарынан көрініп, ел дамуына жаңаша серпін береріне сенім мол. Жеңімпаздардың алды бүгін жаңа қызметке тағайындалды. Атап айтқанда, Мемлекет басшысының Өкімімен Әркен Хамитұлы Өтенов Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің жауапты хатшысы қызметіне тағайындалды. Сонымен 7300-ден астам бақ сынаушы арасынан суырылып шығып, 5 кезеңнен сүрінбей өткен 300 мықтының тізімі төменде.

 

 

 

   

ІРІКТЕУДЕН ӨТКЕНДЕР:

1 Бектуров Ренат Нурмолдаевич

2 Рысмагамбетов Ернур Буркитбаевич

3 Шаяхметов Сакен Беймбетович

4 Суентаев Дамир Серкбаевич

5 Теренченко Илья Сергеевич

6 Нуртазин Ануар Абаевич

7 Zhanadil Yernar Beisenuly

8 Киманов Улыбек Булатович

9 Сағынаев Айбек Ролланұлы

10 Мақсатов Нұржан Сұлтанғалиұлы

11 Дюсембаев Медет Шарипханович

12 Абдибеков Азат Нурмухамбетович

13 Жумагулов Жусуп Рахатович

14 Ажгалиев Тимур Рапхатович

15 Оңласов Әсет Жақсыбекұлы

16 Споткай Максим Александрович

17 Оразбеков Саятбек Каирбекович

18 Данилов Александр Сергеевич

19 Шаменов Абдильда Атамуратович

20 Ахметов Серик Жетписпаевич

21 Чиналиев Марат Газизович

22 Нуриденулы Максат .

23 Бейсекин Аян Уахитович

24 Раимкулов Кайрат Мирбулатович

25 Абсаметов Нариман Малисулы

26 Ахматолла Алмат Маулетханұлы

27 Уапов Багдат Берикович

28 Тлеумуратов Нурхан Жасуланович

29 Хусаинов Алибек Жумабекович

30 Клышбеков Аскар Жаркеевич

31 Парсегова Анжелика Борисовна

32 Утюбаев Ержан Габдулрахимович

33 Адамбеков Тилектес Серикбаевич

34 Баялиев Алим Дауренович

35 Уразаков Султан Куанович

36 Оралов Асхат Раздыкович

37 Букейханов Нуралы Алимович

38 Альмухаметов Айбек Мейрамбекович

39 Омарбеков Бауыржан Бақытұлы

40 Батпенов Саят Нурланович

41 Алимкулов Бекжан Мухидинұлы

42 Коняшкин Ростислав Анатольевич

43 Нурпеисов Асат Булатович

44 Еликбаев Куаныш Нурланович

45 Акышов Алмат Талгатович

46 Альжанов Дастан Куандыкович

47 Жанахметов Алибек Жанахметович

48 Балыкбаев Руслан Алибекулы

49 Макажанова Жансулу Ермухановна

50 Оспанов Ильяс Есетович

51 Ерназар Шынасыл Женисулы

52 Кенжеханұлы Ермек -

53 Давлетов Олжас Булатович

54 Жолманов Азамат Сагатович

55 Тамабек Әбілхайыр Ғалымұлы

56 Жангозин Ануар Канатович

57 Бакшилов Бауыржан Бахытжанович

58 Абылханов Ержан Довулбаевич

59 Тюлюбаев Зекаил Маратович

60 Нуржанова Жанар Нуржановна

61 Махамбетов Асет Кенесбекович

62 Аксубаев Арман Серикович

63 Куантыров Алибек Сакенович

64 Утепов Ардак Тултаевич

65 Баймуканов Аскар Каиржанович

66 Каримов Станислав Александрович

67 Айтжанов Жантөре Жарылкасынұлы

68 Анисимов Алексей Сергеевич

69 Мусин Дамир Маратович

70 Кәрібек Дәулет Жамаубайұлы

71 Медетов Расул Махмудович

72 Нурахметов Ануар Ержанович

73 Оразбай Мұрат Асқарұлы

74 Сулейменов Марат Кавылвекович

75 Абдешов Олжас Жапарбекович

76 Тоганбаев Нурлан Бахытжанович

77 Смагамбетов Даулет Серикович

78 Сулейменов Ернар Нурканович

79 Шаймарданов Жандос Нурланович

80 Токтагулов Ержан Даулетович

81 Даданбаев Ерболат Серикович

82 Қармыс Ғазиза Сағындыққызы

83 Сакенов Олжас Берлесович

84 Абуов Болат Нурланович

85 Казжанов Арыстан Жасуланович

86 Куантыров Ермек Сакенович

87 Даниярова Дина Едилевна

88 Султанов Назар Орынбасарович

89 Ибрайкулов Олжас Аскарович

90 Калдыбеков Азамат Бескемпирович

91 Аманбаев Талгат Жолдымуратович

92 Ямалтдинов Рамиль Рашадович

93 Торегельдин Мурат Маратович

94 Асафов Михаил Викторович

95 Закиев Адилет Болатулы

96 Жумагулов Ануар Маратович

97 Игликова Назым Маргулановна

98 Утенов Аркен Хамитович

99 Аринова Айжан Бейбытовна

100 Бирназарова Асель Ниязовна

101 Джанзакова Гульжанат Жамшитовна

102 Алибаев Нариман Серикович

103 Жаксимбетов Нурлан Ибрагимович

104 Компаниец Сергей Евгеньевич

105 Куаншалиев Бауыржан Сейтжанович

106 Толешов Меирхан Бурханбекович

107 Кунанбаева Жулдуз Жусуповна

108 Ниеткалиев Анвар Берикович

109 Рахымхан Диас Ерланович

110 Шуженов Даниар Жумагулович

111 Токсеитова Галия Ерлановна

112 Елекеев Ержан Иракович

113 Искаков Азиз Ержанович

114 Тайганов Нурлан Болатович

115 Саттыбаев Айбек Берикович

116 Саенко Александр Игоревич

117 Тұрғаналы Рустам Мухтарұлы

118 Туякбаев Куат Ерсингазыулы

119 Баймаханов Миржан Рустемдостанович

120 Жакенов Мади Арланович

121 Ахметкалиев Махсат Бейсембекович

122 Алекпаров Арман Юсупович

123 Ерболганов Абзал Турысбекович

124 Күлжан Мұхтар Төлегенұлы

125 Сулейменова Зульфия Булатовна

126 Әділова Ләззат Әділқызы

127 Мусилимов Ерлик Ергалиевич

128 Сарсенбаева Асель Ерболовна

129 Сагындыков Нурсултан Ермекович

130 Сапанов Дархан Бакытжанович

131 Смаилов Нурсултан Сагындыкович

132 Сейдемет Камила Рүстемқызы

133 Демесинова Лаура Баглановна

134 Какишев Жанболат Жандарбекович

135 Елибаев Марат Талгатович

136 Ахмедьяров Алибек Газизович

137 Ибагаров Марат Канатбаевич

138 Молдабаев Жарас Умурбаевич

139 Абишева Айдана Максутовна

140 Габдулкалиев Маулен Сакенович

141 Байедилов Айдын Конысбекович

142 Мендебаев Тимур Алматович

143 Мурзатаев Ильяс Кемильханович

144 Тукибаев Сакен Галымович

145 Сакенов Алмас Берлесович

146 Акжаров Бахытжан Кожанбердыулы

147 Агабеков Олжас Пернеханович

148 Ахметов Данияр Бахтиярови

149 Бейсенбай Дархан Бауржанұлы

150 Алпысов Мейир Серикович

151 Байтленов Серик Абдыханович

152 Райымбеков Дінмұхамбет Бахытұлы

153 Корабаев Елжас Кайратович

154 Шаймарданов Абылайхан Нурланович

155 Туракбаев Куаныш Ергазыулы

156 Мухамадиев Ернат Архатович

157 Шыныбеков Куатжан Канатович

158 ОВЕЧКИНА ЮЛИЯ РУСЛАНОВНА

159 Тундукпаев Султан Саидович

160 Гусев Кирилл Игоревич

161 Каипов Ермек Талгатович

162 Досмухамбетов Болат Махамбетович

163 Избасканов Уалихан Батырович

164 Рахимжанов Даурен Галымович

165 Платов Владимир Анатольевич

166 Сейлханов Махмуд Буркитович

167 Омарбеков Талант Кенжебекович

168 Мутали Абуталип -

169 Нагым Салим Жанабайулы

170 Шералиев Мейіржан Нұртай ұлы

171 Хамбаров Руслан Геннадьевич

172 Пирметов Мақсутбек Сыздықұлы

173 Курманбаев Сакен Сарыбаевич

174 Манасов Берик Жамбулович

175 Атажан Ерлан Кайратұлы

176 Байтилесов Нурсултан Толенович

177 Абдухалиұлы Дидар -

178 Мухаметкалиев Бахтияр Абаевич

179 Уралов Болатбек Умербекович

180 Казантаев Даурен Ганибекович

181 Нургалиев Жанат Серикович

182 Аукешев Бекасыл Капбасович

183 Поддубный Дмитрий Владимирович

184 Акжалов Касымбек Бесембекович

185 Тажекенов Миржан Амангельдиевич

186 Бейсенбекұлы Абзал .

187 Нуриев Олжас Бердібайұлы

188 Уәли Бауыржан Құдайбергенұлы

189 Асанұлы Ғанижан -

190 Раева Аянай Мұхитқызы

191 Адахаев Асет Садыкулы

192 Нуртазаев Сакен Рустемович

193 Сагиев Еркебулан Газизович

194 Бекинов Нурсултан Берикович

195 Досхожаев Ильяс Алмасханович

196 Дюсенбинов Арман Есильбаевич

197 Кабдрашитов Азат Рашитович

198 Рамазанов Самат Маратович

199 Аслялиев Тахир Жастлекович

200 Есенбекова Гульнур Боранбаевна

201 Курмалаев Нурлан Саиынович

202 Абдикаримов Абзал Алиевич

203 Ахметов Маркен Кентаевич

204 Аманбаева Айгерим Акдапрбековна

205 Сальменбаев Эльдар Чингизханович

206 Қаскеев Сырымбет Ерденұлы

207 Бейспеков Азамат Омирзакович

208 Картов Алишер Ерланович

209 Әбдімәулен Диас Ғаниұлы

210 Жахин Арман Серикпаевич

211 Карабалаев Акылбек Жамалбекович

212 Ускенбаев Азамат Алшериевич

213 Ашимов Аскат Бейсенбаевич

214 Рыстина Индира Садыбековна

215 Белгибердин Тлеубек Белгибердыулы

216 Медетбеков Мейржан Муратбекович

217 Тургамбаев Арсен Ануарбекович

218 Сериков Нурбек Нуржанович

219 Муканов Сабит Сейткалиевич

220 Буранбаев Еркебулан Сагатович

221 Дубирова Жаннат Балгабаевна

222 Жазыкбаев Дияр Серикович

223 Рыспеков Дастан Адаевич

224 Кабаев Дидар Дауырович

225 Шинтаев Олжас Маратович

226 Жумагалиев Ардак Кайсарулы

227 Карибай Асия Сергеевна

228 Сарсенгалиев Асет Айтбаевич

229 Тезекбаев Арсен Буранбаевич

230 Жанадил Дина Жайлаубаевна

231 Кульметов Спандиярхан Маратович

232 Ыдырыс Әлібек -

233 Жумагулов Мейрам Темирболатович

234 Нуралиев Айдар Аллабергенович

235 Какпенов Данияр Сакенович

236 Конкаков Алибек Туленулы

237 Шанбаев Ильяс Сагындыкович

238 Имажанов Бахытжан Гылымбекович

239 Джангозин Казбек Мухитович

240 Абсаликов Жанибек Куттыбекович

241 Утешов Данияр Сандыбаевич

242 Асанов Азамат Канатович

243 Қадыр Әділқайыр Оразқайырұлы

244 Байсултанов Ринат Маратович

245 Сейтказинов Санжар Дюсембаевич

246 Кожахметов Мурат Маратович

247 Серікбай Нұрсұлтан Бейбітұлы

248 Көшкінов Бахтияр Ержанұлы

249 Бижан Ануар Димашұлы

250 Ахмедиев Дархан Мейрамович

251 Ширанов Акзан Рашидович

252 Мынжанов Ернар Сеитович

253 Уранхаев Нуржан Нурланович

254 Манаев Олжас Абуталипович

255 Мукажанова Асем Нурлановна

256 Турлубаев Максат Кайратович

257 Жанабеков Нурбол Мейрамович

258 Елеусинов Сабыржан Бауржанович

259 Шаяхметов Алишер Калантаевич

260 Ибраимов Руслан Камбарулы

261 Николаева Арина Николаевна

262 Қанашаев Даулет Есенбайұлы

263 Кузембаева Айнур Муташевна

264 Сыздыков Ерлан Амангельдыевич

265 Кашиев Азамат Совхозбаевич

266 Оспанов Айдаржан Мухамедкалиевич

267 Ниязов Ернар Дулатович

268 Турганбаев Адилет Ерболатович

269 Абдрахманова Айнагуль Жайнагановна

270 Мырзахметов Кайрат Жаксыкулович

271 Токжанов Дамир Жакенович

272 Шарипов Нурлан Сакенович

273 Манатбаев Асхат Койшыбекович

274 Нахбаева Гулисхан Сайфулинқызы

275 Уразова Арай Асылбековна

276 Уакбаев Бектур Маратович

277 Ауганов Гибрат Кайратович

278 Ахметова Роза Муратовна

279 Нығметов Еркін Талғатұлы

280 Курманова Бибигуль Бисенгалиевна

281 Черияздан Алибек -

282 Нурмуканов Елдар Айткалиевич

283 Абдуалиев Азамат Сагандыкович

284 Жазитов Тимур Айдарович

285 Калдыгужин Даулет Куатович

286 Нургалиев Нурым Нуржанович

287 Габбасов Руслан Оринбаевич

288 Алмахова Аяужан Ералыевна

289 Джатабаев Максат Муратович

290 Карабатыров Алтынбек Амырбекович

291 Балгабаев Бауржан Еркинович

292 Нуркимбаев Сагыныш Маратович

293 Есенаманов Адайбек Шакирович

294 Тынымкулова Дана Болатбаевна

295 Кайдарова Жанара Газизовна

296 Балыкбаев Нурлыбек Женисбекович

297 Мукитанов Данияр Ерланулы

298 Айдарбеков Алибек Габитович

299 Қосымбаев Тимур Ернатұлы

300 Кабдушев Даулен Данатович

 

ҚАЗАҚСТАН МЕН ТҮРКИЯНЫҢ ӘСКЕРИ ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ АРТАДЫ
01 қараша 2019
ҚАЗАҚСТАН МЕН ТҮРКИЯНЫҢ ӘСКЕРИ ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ АРТАДЫ

Мәжілісте Қазақстан мен Түркияның әскери ынтымақтастығын жаңа деңгейге шығаратын келісім ратификацияланды. Бұл құжатқа сай, бауырлас елдердің аталған саладағы байланысы тіпті күшейеді. НАТО ұйымы мүшесі әрі әскери техникасы аталған ұйымның стандарттарына сай келетін, сонымен қатар, бітімгерлік саласында және терроршылармен жылдар бойғы күресте тәжірибесі мол бауырлас елдің тәсіл-тәжірибесі біздің әскерлерге де пайдалы болары сөзсіз.    

 

Бұған дейін туыс екі ел арасындағы әскери салада екі келісім жасалған болатын. 1993 жылғы құжат «әскери білім беру саласындағы ынтымақтастық туралы» болса, 1994 жылы қабылданған келісім «әскери ғылым, техника және білім беру саласындағы ынтымақтастық» деп аталған еді. Ал Қазақстан мен Түркияның қорғаныс ведомстваларының көптеген маңызды саласын регламанттейтін 21 пункттен тұратын бұл жолғы құжаттың жөні бөлек. Заң жоба «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Түркия Республикасының үкіметі арасындағы әскери ынтымақтастық туралы келісімді ратификациялау туралы» деп аталады. Бұл жерде «әскери ынтымақтастық» деген сөзге баса мән берсеніз көп дүниені түсінесіз. Түркия Республикасы Қазақстанның қарулы күштерін қалыптастыруға алғашқылардың бір болып көмек қолын созып 1998 жылы 5 миллион АҚШ доллары көлемінде әскери жәрдем бергенін ұмытпаған абзал. Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында маңызды келісімді  Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрінің орынбасары Тимур Дәндібаев таныстырды. Оның сөзінше, келісімге 2018 жылдың 13 қыркүйегінде Анкара қаласында қол қойылған.  «Түркия Республикасы Қазақстан Республикасының маңызды да негізгі стратегиялық серіктестерінің бірі болып табылады. Және біздің мемлекеттің сыртқы саясатында ерекше орын алады. Осы уақытқа дейін екі мемлекет арасындағы әскери саладағы ынтымақтастық 1993 жылғы 8 тамыздағы әскери білім саласындағы, сондай-ақ 1994 жылғы 23 ақпандағы әскери ғылым, техника және білім саласындағы ынтымақтастық туралы келісімдер негізінде жүзеге асырылып келеді. Жоғарыда аталған халықаралық шарттардың кейбір ережелері екі мемлекеттің қолданыстағы заңнамасына сәйкес келмеуі және оларда іс-шараларды өткізу бойынша қаржылық шығыстармен қамтамасыз ету тәртібінің болмауына байланысты әскери ынтымақтастық саласында жаңа келісім жасасу туралы шешім қабылдаған болатын. Қарастырылып отырған келісімнің мақсаты — тараптар арасындағы тең құқықтық пен өзара тиімділік қағидаттары негізінде әскери ынтымақтастықты дамыту болып табылады. Келісім әскери даярлық пен оқытуды қоса алғанда, бұдан бұрын қамтылмаған бірлескен оқу-жаттығуларды өткізу, картография, гидрография, топогеодезиялық қамтамасыз ету, әуе кеңістігі арқылы әскери мүліктің транзиті, медициналық көмек көрсету, заң құзыреттілігі, сонымен қатар, басқа да мәселелерді көздейді. Осы келісімді іске асыру бойынша іс-шаралар тараптармен бірлесіп әзірленген жылдық ынтымақтастық жоспарына сәйкес жүзеге асырылатын болады. Келісімді іске асыру Қазақстанның әскери саладағы мүмкіндіктерін кеңейтуді қамтамасыз етеді және екі мемлекеттің арасындағы әскери ынтымақтастықтың дамуына оң әсер ететін болады. Заңды қабылдау республикалық бюджеттен қосымша қаражат бөлуді талап етпейді. Сондай-ақ кері әлеуметтік-экономикалық және құқықтық салдарға әкеп соқтырмайды»,-деді баяндамасында Тимур Тұрарұлы. Депутат Асылбек Смағұлов болса бірден, «мен бұл заң жобаны қолдаймын және әріптестерімді қолдауға шақырамын», - деді, сосын Қорғаныс министрінің орынбасарына сауалын қойды. «Құрметті Тимур Тұрарұлы, келісімнің 3-бабында әскери даярлық және білім беру, оқыту — екі ел арасындағы Қорғаныс ведомствалары арасындағы ынтымақтастық салаларының бірі ретінде көрсетілген. Яғни Түркия қарулы күштерінің жауынгерлерлік қабылет деңгейі жоғары әрі әскери дайындық оқу орындарының желісі жақсы дамыған. Бұл жерде біз олардан тәжірибе алатын жеріміз бар. Демек, бұл норма осы заң жобасының ең маңызды тұсы деп білемін. Дегенмен, тәуелсіздік жылдары елімізде әскери кадрларды дайындауда толыққанды оқу базасы қалыптасқанын да айта кеткен абзал. Осы орайда мынаны сұрайын дегем: осы келісім ратификацияланғаннан кейін елімізде дайындалмайтын әскери мамандықтар бойынша жіберетіндердің санын ұлғайту жоспарларыңызда бар ма?» Арнайы талдау нәтижесі бойынша Түркиядан білім алған әскери қызметшілердің білімдері де жоғары, практикалық біліктіліктерінің де күшті екені анықталғанына тоқталған Тимур Дәндібаев бауырлас елдің әскери оқу орындарында әскери теңіз күштеріне сәйкес, медициналық мамандықтар сынды тапшы мамандықтар бойынша жастарды оқытуды жоспарлап отырғандарын айтты. Өз кезегінде Мәжілістің халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі, депутат Бақтықожа Ізмұхамбетов қосымша баяндама жасады. «ҚР Түңғыш президенті, Елбасы Н.Назарабев өз сөздерінде біздің Түркия республикасымен ортақ әлеуметтік-мәдени факторларға негізделген ізгі қарым-қатынастарымыз туралы бірнеше рет айтты. Оған біздің халықтарымыздың тарихи, діни және мәдени жақындығы негіз болды. Сонымен қатар, Елбасы Түркияның жас мемлекетіміздің егемендігін бірінші болып мойындағанына ерекше мән берді. Қазақстан мен Түркия екі жақты ынтымақтастықтың аса мыңызды бағыттары бойынша өзара тиімді қатынастар мен ынтымақтастық орнатқан және оны ары қарай дамытып отыр. Мұнда тең құқықтық және өзара тиімді қағидаттар негізінде қорғаныс және қауіпсіздік саласында ынтымақтастық маңызды рөл атқарады. Түркияның қарулы күштері Қазақстанның қарулы күштерінің бастапқы қалыптасуы мен дамуы кезеңінде алғашқылардың бірі болып жан-жақты қолдау көрсетті. Бүгінгі күні екі елдің қорғаныс ведомствалары арасындағы әскери ынтымақтастық саласындағы ұзақ мерзімді өзара іс-қимал жолға қойылған. Қаралып отырған келісім тараптар арасындағы тең құқықтық және өзара тиімді қағидаттар негізінде әскери ынтымақтастық орнату және одан ары дамыту мәселелерін қамтиды. Келісімде қорғаныс өнеркәсібі саласы, әскери барлау, біліктілікті жетілдіруде өзара сапар, білім алмасу, әскери барлау, ақпаратты қорғау мен барлау ақпараттарын алмасу бойынша сондай-ақ екі мемлекеттің әуе кеңістігі арқылы әскери мүліктің транзиті, медициналық көмек көрсету, юрисдикция және өзге де мәселелер қарастырылған. Келісім екі ел арасындағы әскери ынтымақтастықты кеңейтетін болады. Мәжіліс комитеті келісімді оң бағалап, ратификацияға ұсынды», -деді Бақтықожа Салахатдинұлы. Заң жобаға Мәжілістің жалпы отырысына қатысқан 130 депутаттың бірі қалайм дауыс беріп, қаулы қабылданды. Құжат  Сенатқа жол тартты.  

 

Орта державалар, икемді, негізгі ойыншылар: Euronews ҚР Президентінің мақаласын жариялады
29 мамыр 2024
Орта державалар, икемді, негізгі ойыншылар: Euronews ҚР Президентінің мақаласын жариялады

Euronews-те Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың орта державалардың рөлі туралы мақаласы жарияланды, деп хабарлайды Ulys.

«Қазақстан сияқты елдер жаңа күшпен алға шығып, қатысушы ретінде ғана емес, сонымен қатар жаһандық аренадағы жауапты ойыншы ретіндегі өз рөлін көрсете білуі керек. Төтенше геосаяси турбуленттілік пен тұрақты қақтығыстарға толы бүгінгі әлемде көпжақты шешімдер өте маңызды. Еуропа, Таяу Шығыс және Африкадағы соғыстар жүздеген мың адамның өмірін қиып, климаттың өзгеруі миллиондаған адамды аш, жалаңаш және баспанасыз қалдырып жатыр. Бұл қақтығыстар шешілмейтіндей болып көрінеді.

Осы жаһандық алауыздық аясында дәстүрлі державалар – әлемнің экономикалық және саяси алпауыттарының бірігіп жұмыс істеу мүмкіндігі азайып барады.

Украинадағы қақтығыс дипломатиялық тығырыққа әкелді, Газадағы жалғасып жатқан жағдай үлкен гуманитарлық апатқа айналды. Ал Үнді-Тынық мұхиты аймағындағы шиеленіс конструктивті өзара әрекеттесу есебінен қауіпті әрекеттерге итермелейді.

Сонымен бірге Біріккен Ұлттар Ұйымы сияқты халықаралық консенсусты ілгерілету үшін құрылған құрылымдар да тығырыққа тіреліп жатыр.

Орта державалар, икемді, негізгі ойыншылар

БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тұрақты мүшелерінің вето құқығы үнемі тығырыққа тірейтін жағдайларға әкеледі. Жаһандық дағдарыс бойынша шешуші әрекеттер қабылдауға кедергі келтіре отырып, унилатерализм (біржақты әрекет) ұжымдық әрекет ету керек кезде сценарийлер қайталана береді.

Бұл мультилатерализм (көпжақты тәсіл) рухын одан әрі бұзады және халықаралық институттарға деген сенімді төмендетеді. Осыған орай, Қазақстан сияқты орта державалар өз өңірлерінде және одан тыс жерлерде тұрақтылықты, бейбітшілік пен дамуды қамтамасыз ету үшін өсіп келе жатқан мүмкіндіктерге ие негізгі ойыншы ретінде әрекет етеді. Алып державалар саясатының күрделілігіне қарамастан, біздің икемділігіміз күрделі дипломатиялық ландшафттарда сәтті бағыт тауып, ымыраға келу мен бітімге келуге жол ашуға мүмкіндік береді.

Әлемдік алпауыт державалар сияқты жаһандық ықпалға ие болмаса да, біз сияқты елдер азық-түлік және энергетикалық қауіпсіздік, ақпараттық технологиялар, сондай-ақ жеткізу тізбегінің тұрақтылығы бойынша жаһандық аренада айтарлықтай әсер ету үшін қажетті экономикалық күшке, әскери мүмкіндіктерге және саяси ерік пен дипломатиялық шеберлікке ие болуы мүмкін.

Сонымен қатар орта державалар көпжақты көзқарас идеясына берік. Өзін осы институттармен шектеулі сезінетін алпауыт державалардан айырмашылығы, біздің елдеріміз дауларды шешудің, аумақтық тұтастықты қорғаудың және климаттың өзгеруі мен пандемия сияқты жалпы мәселелерді шешудің осы маңызды жаһандық тетіктеріне тәуелді.

Қазақстан халықаралық диалог пен бірлескен іс-қимыл үшін үнемі жаңа платформалар іздей отырып, көпжақтылықты әрқашан жақтап келеді. Ядролық қарусыздану және таратпау саласындағы тұрақты жұмысымыздан басқа, біз жаһандық ауқымда жасанды пандемия мен биотерроризмнің жойқын салдарын болдырмау мақсатында биоқауіпсіздікке бағытталған жаңа көпжақты ведомство құруды белсенді түрде ілгерілетіп келеміз. Біз сондай-ақ биыл Франциямен бірге су тапшылығы мен шөлейттену проблемаларына тап болған әлем елдері мен қауымдастықтарын біріктіруге бағытталған бірінші «бір су» саммитінің тең төрағасы болғанымызды мақтан тұтамыз. Сонымен қатар біз климат өзгеруінің салдарымен күресу жөніндегі өңірлік күш-жігерді үйлестіру үшін Орталық Азия мен Ауғанстан бойынша тұрақты даму мақсаты (ТДМ) бойынша БҰҰ-ның жаңа Өңірлік орталығын өзімізге орналастыруды ұсындық.

Біз сондай-ақ ұзаққа созылған қақтығыстардың шешімін табуда өз көмегімізді ұсынудан қорықпаймыз. Мұны Әзербайжан мен Армения арасындағы бейбіт келіссөздер жүргізу жөніндегі біздің жақындағы міндеттемеміз қуаттайды, бұл біздің диалогты ілгерілету және бейбітшілікті ілгерілету үшін орта державалардың күшіне деген сенімімізді айғақтайды.

Келесі жылы Хельсинки қорытынды актісіне 50 жыл толады. Ол қырғи-қабақ соғыстан кейінгі әлемдегі ұлы державалар арасындағы алауыздықтардың қайта оралуы мен қайта жандануы туралы ойлануға құнды мүмкіндік береді. Алайда одан да маңыздысы – жаһандық бірлікке апаратын жол жеңілмейді. Олар бұған дейін де сәтті өткен. Әлем келіспеушіліктерді жеңіп үлгерді және оны дипломатия мен диалог арқылы қайтадан жасай алады. Барлығымыз өз әлемімізге жаңа тыныс алу үшін бірге жұмыс істеуіміз керек. Дегенмен ірі державалардың бұл үдеріске сенім артуға дайындығы барған сайын азайғанын және шағын елдердің жеткілікті ықпалының жоқтығын ескерсек, бұл қозғалысты басқару – орта державалардың міндеті.

Қазақстан сияқты елдер жаңа күшпен алға шығып, өзін қатысушы ретінде ғана емес, жаһандық аренадағы жауапты ойыншы ретінде де өз рөлін көрсетуі керек. Осы сын сағатта біз барлық халықаралық серіктестерімізді көпжақтылықты нығайтуға – көптеген жетістіктерге жеткен жаһандық жүйені жандандыруға және инвестициялауға бізге қосылуға шақырамыз.

Біздің ұжымдық іс-әрекеттеріміз бүгінгі бейбіт күнге ғана емес, сонымен бірге гүлденген және үйлесімді болашаққа деген ұмтылысымызды көрсетсін. Міндет қиын, бірақ табандылық, көшбасшылық және диалогқа деген берік ниетпен біз бүгінгі қиындықтарды ертеңгі жетістіктерге айналдыра аламыз. Көпжақты жаңару дәуіріне жол көрсетейік».

Біз туралы
ulys.kz — ақпараттық, сараптамалық және танымдық бағыттағы материалдарды береді.
 
Мультимедиялық жоба заман талабына сай жасалған. Қазақстанның ақпараттық нарығын сапалы
контентпен қамтамасыз етуге үлес қосуға бағытталған. Мұндағы сараптамалық, танымдық
мақалалар сан саланы қамтиды. Геостратегия, геоэкономика, геосаясат, халықаралық
қатынастар мен елдің ішкі-сыртқы саясаты, экономика, жаһанда болып жатқан тектоникалық
өзгерістер мен тренд тақырыптар ұлттық мүдде тұрғысынан терең талданып қазақ
оқырмандарына жеткізіледі. Орталық Азия мен Түркі әлеміне ерекше көңіл бөлінеді.