ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    540.1
  • EUR -

    630
  • RUB -

    6.71
ولجاس بەكتەنوۆ جۇمىس ساپارىمەن الماتىدا ءجۇر
فوتو: ۇكىمەت 11 شىلدە 2024
ولجاس بەكتەنوۆ جۇمىس ساپارىمەن الماتىدا ءجۇر

قازاقستان پرەمەر-مينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ جۇمىس ساپارىمەن الماتىعا باردى. نەگىزگى ماقسات – مەملەكەت باسشىسىنىڭ ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ، كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جانە يندۋستريالىق نەگىزدى نىعايتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ، دەپ حابارلايدى ق ر ۇكىمەتىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى. 

سورعى ستانساسىنىڭ اۋماعىندا ۇكىمەت باسشىسى مەگاپوليستىڭ جوعارعى اۋداندارىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ رەزەرۆتىك جۇيەسىن سالۋ جۇمىسىنىڭ قارقىنىن تەكسەردى. جوبانىڭ ماڭىزى جەر ءۇستى سۋلارىنا تاۋەلدىلىككە بايلانىستى. بۇعان دەيىن 2023 جىلعى 18 تامىزدا الماتى قالاسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەستە سەلدىڭ كوبەيۋى جانە وزەن سۋى لايلانۋىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى پرەزيدەنت قالانىڭ جوعارعى بولىگىنە اۋىز سۋ بەرۋدى شەكتەمەۋ ءۇشىن اتالعان ماسەلەنى شەشۋگە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. ماسەلەن، الماتى 6 نەگىزگى كوزدەن: ۇلكەن جانە كىشى الماتى، اقساي، قارعالى وزەندەرىنەن جانە الماتى مەن تالعار كەن ورىندارىنىڭ جەراستى سۋ جيناعىشى ارقىلى سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.

سۋ ستانساسى
فوتو: ۇكىمەت

قالا تۇرعىندارىن سۋمەن تۇراقتى ءارى ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تالعار جەراستى سۋ جيناعىشىنان تاۋلىگىنە 17 مىڭ م3 كولەمىندە قولدانىستاعى جەلىلەردى قوسىمشا تولىقتىرۋعا جاعداي جاسالدى. جوبا قۋاتتىلىعى 15 مىڭ م3 بولاتىن جاڭا 6 ۇڭعىما سالۋدى جانە قۋاتتىلىقتى 60%-عا ارتتىرا وتىرىپ، 6 سورعى ستانساسىنداعى 14 سورعىنى تولىق اۋىستىرۋدى كوزدەيدى. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسقار ءامرين پرەزيدەنتتىڭ رەزەرۆتىك جۇيە تۋرالى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالعانىن باياندادى.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيسترگە الماتى قالاسىنىڭ بارلىق تۇرعىنىن ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس بارىسى تۋرالى باياندالدى. وتكەن جىلى 117 شاقىرىم سۋ قۇبىرى سالىنىپ، 46 شاقىرىمى جاڭعىرتىلدى، بۇل الماتى تۇرعىندارىنىڭ 99،3%-ىن ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. الاتاۋ، بوستاندىق جانە ناۋرىزباي اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارىن سۋمەن قامتۋ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن 4 سۋ جيناعىش قۇرىلىسى مەن جوباسى جۇرگىزىلۋدە. بيىل 142 شاقىرىم ينجەنەرلىك كوممۋنيكاسيا سالۋ جانە 48 شاقىرىم جەلىنى جوندەۋ جوسپارلانعان. قابىلدانعان شارالار جىل سوڭىنا دەيىن تۇرعىنداردىڭ 99،6%-ىن ورتالىق سۋمەن قامتۋعا جانە جەلىلەردىڭ توزۋ دەڭگەيىن 53،8%-عا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

سۋ ستانساسى
فوتو: ۇكىمەت

ۇكىمەت باسشىسى حالىقتىڭ اۋىز سۋعا قول جەتكىزۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ، ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى ودان ءارى جاڭعىرتۋ جونىندە ءبىرقاتار تاپسىرما بەردى.

«سۋمەن قامتۋ – ستراتەگيالىق ماسەلە. قالانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەلەرىنىڭ جۇمىس ىستەۋى – اكىمدىكتىڭ باستى مىندەتى. وتكەن جازدا ماسەلە بار ەكەنى بايقالدى. سوندىقتان بارلىق باستالعان جوبالاردى اياقتاۋ ماڭىزدى. اكىمدىك ازىرلەپ جاتقان الماتى قالاسىن سۋمەن جابدىقتاۋ سحەماسىندا تۇرعىۆنداردى سۋمەن ءتۇرلى بالامالى كوزدەردەن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىندىگى ەسكەرىلۋى ءتيىس»، — دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
RELATED NEWS
جەل جانە سۋ ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق تيىمدىلىگى قانداي
08 ءساۋىر 2024
جەل جانە سۋ ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق تيىمدىلىگى قانداي

بۇگىندە ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جالپى قۋاتى 1 409 مۆت بولاتىن 59 جەل ەلەكتر ستانسياسى جۇمىس ىستەيدى. ولار ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىندە، اتاپ ايتقاندا الماتى، اقمولا، جامبىل، تۇركىستان، قوستاناي، اقتوبە، ماڭعىستاۋ جانە جەتىسۋ وبلىستارىندا ورنالاسقان. جەل ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ ءدال وسى وبلىستاردا ورنالاسۋى اتالعان ايماقتارداعى جەلدىڭ ۇلكەن الەۋەتىنىڭ بولۋىمەن بايلانىستى ەكەندىگى ءسوزسىز.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى دەپارتامەنتىنىڭ باس ساراپشىسى نۇرجان دجاكانوۆ رەسپۋبليكا اۋماعىندا سالىناتىن ءبىر جەل ەلەكتر ستانسياسىنىڭ قۇنى كوپتەگەن فاكتورعا بايلانىستى ەكەندىگىن ايتادى.

«جەس قۇرىلىسىنىڭ قۇنى ورنالاساتىن جەرى، ينفراقۇرىلىمعا قولجەتىمدىلىك، توپوگرافيا جانە گەولوگيا، لوگيستيكا سىندى كوپتەگەن فاكتورعا بايلانىستى ەكەندىگى تۇسىنىكتى. دەگەنمەن، الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنەر بولساق، قۋاتتىلىعى 1 مۆت بولاتىن ستانسانىڭ قۇنى ورتاشا ەسەپپەن 1 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايدى. 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ەلىمىزدەگى بارلىق جەل ەلەكتر ستانسياسى 3 824،99 ملن كۆت-ساع ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىردى. قازاقستانداعى جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا سەكتورى ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ جىل سايىنعى ءوسىمىن كورسەتىپ وتىر. جالپى، وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانىڭ ۇلەسىنە ەلىمىزدە وندىرىلگەن بارلىق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ شامامەن 6 پايىزى تيەسىلى بولعانىن اتاپ وتۋگە بولادى»، - دەدى ول.

مينيسترلىك باس ساراپشىسىنىڭ دەرەگىنشە، 2018 جىلدان باستاپ جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ىرىكتەۋ اۋكسيوندىق تەتىك بويىنشا وتەدى. سونىڭ ارقاسىندا جەك جوبالارىن ىرىكتەۋ پروسەسى اشىق ءارى تۇسىنىكتى بولا ءتۇستى. سونداي-اق سوڭعى تۇتىنۋشىلارعا تاريفتەردىڭ اسەرىن بارىنشا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. وسىلايشا 2023 جىلعى ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىسىندا جەك جوبالارى بويىنشا ەڭ تومەنگى باعا بەلگىلەندى. ياعني، 1 كۆت/ساعات ءۇشىن  10،38 تەڭگەنى قۇرادى.

«2027 جىلعا دەيىن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءبىرىڭعاي ساتىپ الۋشىمەن جاسالعان شارتتارعا سايكەس، ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرىندە قۋاتى 470 مۆت بولاتىن 12 جەل ەلەكتر ستانسياسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلاعان. بۇدان باسقا، وتكەن جىلعى اۋكسيوندىق ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىسى بويىنشا جالپى قۋاتى 410 مۆت بولاتىن تاعى 7 جەس جوباسى ىرىكتەلدى. ولاردىڭ ىشىندە قۋاتتىلىعى 1 گۆت بولاتىن ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرىن جەتىسۋ وبلىسىندا، جوڭعار قاقپاسىندا سالۋ كوزدەلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا ەلەكتر ستانسياسى سالىناتىن الاڭىندا جەل ولشەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قۇرىلىستىڭ باستالۋى 2025 جىلعا، ال 1-كەزەڭدى ىسكە قوسۋ 2029 جىلعا جوسپارلانعان. تولىق پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمى - 2030 جىل»، - دەدى نۇرجان دجاكانوۆ.

سونىمەن قاتار ول ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان سۋ ەلەكتر ستانسيالارىنا قاتىستى مالىمەتتەرمەن دە ءبولىستى.

«قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە جالپى قۋاتى 269،605 مۆت بولاتىن 39 شاعىن ەلەكتر ستانسياسى جۇمىس ىستەيدى. ولار نەگىزىنەن الماتى، تۇركىستان وبلىستارىندا جانە جەتىسۋ وبلىسىندا ورنالاسقان. 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اتالعان گيدروەلەكتروستانسيالار 993،87 ملن كۆت/ساعات ءوندىردى»، - دەدى باس ساراپشى.

ونىڭ ايتۋىنشا، 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا قۋاتتىلىعى 257 مۆت بولاتىن 26 گەس ىرىكتەلىپ الىندى. بۇل ستانسيالار 2028-2029 جىلدارى پايدالانۋعا بەرىلمەك. جالپى، ەلىمىزدە گيدروەلەكتروستانسيالار ءۇشىن شەكتى اۋكسيوندىق باعا 1 كۆت/ساعات ءۇشىن 41،23 تەڭگەنى قۇرايدى.

«جەل جانە سۋ ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ، جالپى جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا سەكتورىنىڭ ءبىرقاتار ارتىقشىلىعى بار. ونىڭ ىشىندە ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تا. ماسەلەن، جەك نەگىزىندەگى ەلەكتر ستانسيالارى پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن نەمەسە ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋمەن بايلانىستى باسقا لاستاۋشى زاتتاردى شىعارمايدى. بۇل ايتارلىقتاي ەكولوگيالىق اسەر بەرەدى. سونىمەن قاتار، قۇرىلىس پەن ورناتۋدان كەيىن ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ وپەراسيالىق شىعىندارى تومەن بولادى. جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. مۇنان بولەك، ور ورنالاسقان ايماقتارعا ينۆەستيسيا دا تارتادى»، - دەدى نۇرجان دجاكانوۆ.

فوتو: yandex.kz

كەسەلدىڭ كوبى كومىردەن كەلىپ جاتقانىن قاشان ءتۇسىنىپ، مويىندايمىز - دامير اسپان
29 قىركۇيەك 2024
كەسەلدىڭ كوبى كومىردەن كەلىپ جاتقانىن قاشان ءتۇسىنىپ، مويىندايمىز - دامير اسپان
فرانسيادا 56 اەس بار. بۇل تۋرالى بلوگەر دامير اسپان جەلىدەگى پاراقشاسىندا جازدى، دەپ حابارلايدى Ulys.
"استاناداعى قىزىلوردا وبلىسى ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسى قىزىپ تۇر-اۋ. ساپالى ونىمدەرى دە، الار جۇرت تا، اقىلداساتىن دۇنيە دە كوپ ەكەن. مىسالى، سىر ءوڭىرىنىڭ سوڭعى جىلدارى ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدىڭ ءوسۋى بايقالادى. ايماقتا تۇرعىن ۇيلەر، الەۋمەتتىك جانە ونەركاسىپتىك نىسانداردىڭ كوپتەپ اشىلۋىمەن بايلانىستى ارينە. ءبىراق، جەلىدەگى توك قۋاتىنىڭ شامامەن 20% تومەندەۋىنە اكەلگەنى دە بار. قولدانىستاعى جىلۋ-ەلەكتر ورتالىقتارىمەن (تەس) سالىستىرعاندا الدەقايدا ارتىق بولاتىن اتوم ەلەكتر ستانسياسى ماسەلەنى شەشە الار ەدى. ءبىراق، ءبىراز جۇرت ايقىن پىكىردى قابىلداعىسى كەلمەيدى عوي، مويىنداماي. اەس-تەن باس تارتقان گەرمانيانى العا تارتىپ جاعادان الادى)) وك، جاقسى دەلىك، ال باسقا ەلدەر شە؟ ءدال ءقازىر الەمنىڭ 40 ەلىندە 200-دەن استام اتوم رەاكتورى جۇمىس ىستەپ تۇر. ەنەرگيانى ۋراننان الاتىن اقش، فرانسيا، جۇڭگو، شۆەيساريا، بەلگيا اقىماق ەمەس شىعار؟ فرانسيا دەمەكشى، "جەرىمىز بايتاق، ءبىزدىڭ ەلگە 5 فرانسيا سىيادى" دەپ جايشىلىقتا كەۋدە سوعاتىندار دا وسى وزدەرىڭ ەمەس پە؟! تاعى ءبىر مىسال، وسكەمەن، تەمىرتاۋ قالالارىندا بولدىڭىزدار ما وسى؟ ۇيرەنىسكەن حالقى بولماسا، سىرتتان كەلگەن ادامعا اۋاسىمەن تىنىستاۋدىڭ ءوزى قيىن. ەلىمىزدە وسىنداي 10-عا جۋىق قالانىڭ اۋاسى لاس ەكەن، بۇل جاقتارداعى زاۋىت-فابريكالاردان شىعىپ جاتقان كۇكىرت وكسيدىنىڭ كونسەنتراسياسى وتە جوعارى. سونىڭ كەسىرىنەن جەرگىلىكتى جۇرت ءتۇرلى اۋرۋلارعا ۇشىرايدى. اتىراۋدا دا وسى جاعداي بايقالادى. جاس انالار شە، كەلەر ۇرپاققا بۇدان كەلەر ءقاۋىپ جوق دەپ ويلايسىز با؟ اەس ءالى سالىنبادى، وندا بۇل ماسەلەلەر قايدان كەلىپ جاتىر، كەسەلدىڭ كوبى كومىردەن كەلىپ جاتقانىن قاشان ءتۇسىنىپ، مويىندايمىز؟ بۇل جاعىن قاراستىردىڭىزدار ما؟ قىسقاسى، رەفەرەندۋمعا بارىپ دۇرىس تاڭداۋ جاساڭىز، ول 6 قازان كۇنى، ال وعان دەيىن كۇرىش الۋعا جارمەڭكەگە كەلىڭىز"، - دەيدى دامير اسپان.
اەس قۇرىلىسى:  جۇڭگو تاراپىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە
27 جەلتوقسان 2024
اەس قۇرىلىسى: جۇڭگو تاراپىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە

ق ر پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى – باسپا ءسوز حاتشىسى بەرىك ءۋالي Egemen Qazaqstan گازەتىندە جاريالانعان ماقالاسىندا  ەلىمىزدە سالىناتىن اەس قۇرىلىسى تۋرالى ايتتى، دەپ حابارلايدى Ulys.

پرەزيدەنت اەس قۇرىلىسىنا بايلانىستى «بۇل تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بۇكىل تاريحىنداعى ەڭ ءىرى جوباعا اينالادى. اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ – ۇزاقمەرزىمدى جوبا. اتالعان باستاما ەلىمىزدىڭ ورنىقتى دامۋىن ونجىلدىقتارعا ىلگەرىلەتەدى، سونداي-اق ينجەنەرلەر شوعىرى مەن ءارتۇرلى بەيىندەگى ماماندار لەگىن دايارلاۋعا جاعداي جاسايدى. دەمەك ونىڭ پايداسىن قازىرگى جاستارىمىز بەن بولاشاق ۇرپاق كورەدى»، دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن.

رەفەرەندۋمنان كەيىن قاسىم-جومارت توقايەۆ فرانسيا رەسپۋبليكاسىنا مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا وسى ەلدىڭ پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكرونمەن جانە قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن اەس قۇرىلىسى تۋرالى پىكىر الماستى. قازىرگى ۋاقىتتا جۇڭگو تاراپىمەن وسى باعىتتا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتىر. ياعني بىرنەشە جىلعا سوزىلاتىن مەگاجوبانى جۇزەگە اسىرۋ اتوم ونەركاسىبىندە مول تاجىريبەسى بار ءىرى كومپانيالاردان قۇرالعان حالىقارالىق كونسورسيۋمعا جۇك­تەلەدى.

جۋىردا مەملەكەت باسشىسى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الماسادام ساتقالييەۆتى قابىلداپ، ەلىمىزدە سالىناتىن اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.

ءبىز تۋرالى
ulys.kz — اقپاراتتىق، ساراپتامالىق جانە تانىمدىق باعىتتاعى ماتەريالداردى بەرەدى.
 
مۋلتيمەديالىق جوبا زامان تالابىنا ساي جاسالعان. قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق نارىعىن ساپالى
كونتەنتپەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەس قوسۋعا باعىتتالعان. مۇنداعى ساراپتامالىق، تانىمدىق
ماقالالار سان سالانى قامتيدى. گەوستراتەگيا، گەوەكونوميكا، گەوساياسات، حالىقارالىق
قاتىناستار مەن ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتى، ەكونوميكا، جاھاندا بولىپ جاتقان تەكتونيكالىق
وزگەرىستەر مەن ترەند تاقىرىپتار ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىنان تەرەڭ تالدانىپ قازاق
وقىرماندارىنا جەتكىزىلەدى. ورتالىق ازيا مەن تۇركى الەمىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.