ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    464.9
  • EUR -

    501
  • RUB -

    5.27
بيىل 10 ەنەرگيا بلوگى، 55 قازاندىق جانە 45 تۋربينانى جوندەلەدى
10 مامىر 2024
بيىل 10 ەنەرگيا بلوگى، 55 قازاندىق جانە 45 تۋربينانى جوندەلەدى

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ قورىتىندىسى مەن كەلەسى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ماسەلەلەرى قارالدى. ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الماسادام ساتقالييەۆتىڭ، ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى قانات شارلاپايەۆتىڭ، سونداي-اق ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋ دەڭگەيى جوعارى ءبىرقاتار وبلىستىڭ اكىمدەرىنىڭ باياندامالارى تىڭدالدى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلادى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ بەرگەن اقپاراتىنا سايكەس، 2023-2024 جىلدارداعى كۇزگى-قىسقى كەزەڭ كاسىپورىنداردا ءىرى اپاتتارعا جول بەرىلمەي، تۇراقتى رەجيمدە ءوتتى. ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الماسادام ساتقالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، بارلىق ەنەرگيا كوزدەرى نەگىزگى جانە رەزەرۆتىك وتىننىڭ نورماتيۆتىك قورىمەن قامتاماسىز ەتىلدى.

وسى جىلدىڭ 4 ايىندا وندىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمى وتكەن جىلعى دەڭگەيمەن سالىستىرعاندا 4%-عا ارتتى. سونىمەن قاتار ەلەكتر ستانسالارىندا ءبىرقاتار جوندەۋ جۇمىستارى 2023 جىلدان بەرى اياقتالماي قالعان.

بيىل ەلەكتر ستانسالارىندا 10 ەنەرگيا بلوگىن، 55 قازاندىقتى جانە 45 تۋربينانى جوندەۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگى تاڭدا 1 ەنەرگوبلوكتا، 1 قازاندىقتا جانە 4 تۋربينادا جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. 2 ەنەرگيا بلوگىندا، 12 قازاندىقتا جانە 2 تۋربينادا ءار ءتۇرلى كەزەڭدەردە جوندەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.

سونداي-اق جالپى ۇزىندىعى 20،9 مىڭ كم بولاتىن ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرىن جانە 423 جوعارى ۆولتتى قوسالقى ستانسانى جوندەۋ جوسپارلانعان.

ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس، جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى شامامەن 13 مىڭ كم قۇرايدى، ولاردىڭ ورتاشا توزۋى – 53%، شامامەن 7 مىڭ كم اۋىستىرۋ قاجەت. ەڭ كوپ توزعان جەلىلەر پاۆلودار، اقمولا، سولتۇستىك قازاقستان، قوستاناي، ماڭعىستاۋ جانە قاراعاندى وبلىستارىندا. ۇكىمەت الدىندا 2030 جىلعا قاراي توزعان جىلۋ جەلىلەرىن 43%-عا دەيىن تومەندەتۋ مىندەتى تۇر. بيىل جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ 221 شاقىرىمىن جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىر.

بۇعان قوسا، جىلۋ جەلىلەرىنىڭ توزۋ دەڭگەيى وتە جوعارى، «قىزىل ايماققا» جاتقىزىلاتىن 12 قالا بەلگىلەنگەن. 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اتالعان قالالارداعى جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ورتاشا توزۋ دەڭگەيى 73%-دى قۇرايدى. الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىن ۇزدىكسىز وتكىزۋ ماقساتىندا اتالعان 12 قالاعا 47،2 كم جوندەۋ جوسپارلانعان. 

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءىرى اپاتتاردىڭ بولماۋىنا قاراماستان، جىلۋ كوزدەرىندەگى تەحنولوگيالىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ جيىلەپ كەتكەنىنە نازار اۋداردى. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت باسشىسى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ الدىنا ءبىرقاتار مىندەت قويدى.

«ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى الدىمەن اپاتتى جاعدايدا تۇرعان 19 جىلۋ ورتالىعىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن اياقتاۋدى تاپسىردى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ءار وبەكت بويىنشا ماعان اپتا سايىن بايانداپ وتىرۋعا ءتيىس. بەكىتىلگەن مەرزىمدەردى وزگەرتۋگە بولمايدى. قىس بويى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ءماجبۇر بولعان كەنتاۋ مەن ستەپنوگورسكىدەگى جانە ماەك پەن «توپار» گرەس-ىندەگى سياقتى كۇردەلى جاعدايعا جەتكىزبەۋ قاجەت. جاز ايلارىندا كۇشەيتىلگەن رەجيمدە جۇمىس ىستەۋ كەرەك. ەگەر جۇمىستار مەرزىمىندە اياقتالماي، ساپاسى تومەندەپ كەتەتىن بولسا، وندا مەنشىك يەلەرىمەن قاتار، اكىمدىكتەرگە قاتىستى دا شارالار قابىلداناتىن بولادى»، — دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.

جىلۋ كوزدەرىن ساپالى ءارى ۋاقىتىلى جوندەۋ ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان قاجەتتى قولداۋ كورسەتىلۋدە. پرەمەر-مينيستر كەنتاۋ، ريددەر جانە قىزىلوردا قالالارىنداعى جىلۋ كوزدەرىن جاڭعىرتۋعا رەزەرۆتەن 16 ملرد تەڭگە ءبولۋ تۋرالى قاۋلىعا قول قويدى، سونداي-اق كوكشەتاۋداعى جىلۋ قازاندىقتارىن جوندەۋگە 816 ملن تەڭگە ءبولىندى. قالعان وتىنىمدەر بويىنشا جۇمىس جاقىن ارادا اياقتالادى.

سونىمەن قاتار ەنەرگەتيكالىق سەكتوردىڭ ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوسىمشا وزگەرتۋلەر ەنگىزىلدى. «ءتاريفتى ينۆەستيسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە بيىلدىڭ وزىندە قولدانىستاعى ستانسالاردى جوندەۋ مەن جاڭعىرتۋعا شامامەن 327 ملرد تەڭگە تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. 

«قارجى ءبىرىنشى كەزەكتە ابدەن توزىعى جەتكەن وبەكتىلەر مەن جەلىلەردى جوندەۋگە جۇمسالۋعا ءتيىس. ەنەرگەتيكا، ونەركاسىپ مينيسترلىكتەرى مەن اكىمدىكتەرگە قۋات كوزدەرىندەگى، جىلۋ جانە ەلەكتر جەلىلەرىندەگى جاعدايعا مۇقيات تالداۋ جۇرگىزىپ، قوسىمشا جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ كولەمىن ايقىنداۋدى تاپسىرامىن. ناتيجەسى تۋرالى بايانداڭىزدار. بۇل رەتتە، رەسپۋبليكالىق، جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن جانە ينۆەستيسيالىق باعدارلامالار اياسىندا قارجىلاندىرۋدىڭ تەپە-تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. ءقازىر نەگىزىنەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى جۇمسالۋدا»، — دەپ تاپسىرما بەردى ۇكىمەت باسشىسى. 

اكىمدەرگە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ، مونوپوليستەرمەن جۇمىس جۇرگىزىپ، قارجىلاندىرۋ بويىنشا ەڭ وڭتايلى تەتىكتەردى ۇسىنۋ تاپسىرىلدى.

پرەمەر-مينيستر ۇكىمەتتىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردەگى جۇمىستاردى باقىلاۋدى كۇشەيتكەنىنە نازار اۋداردى.

«جوندەۋ جۇمىستارىندا قاۋىپتەر بار. جەرگىلىكتى جەرلەردە بارلىق اكىمدەردىڭ جۇمىسىن كورىپ وتىرمىز. مىسالى، ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ماەك-تىڭ 2ء-شى جىلۋ ورتالىعىنداعى قازاندىقتى جوندەۋ جۇمىستارى 8-قاڭتاردان بەرى ءالى كۇنگە دەيىن باستالعان جوق. ۇلىتاۋ وبلىسى دا جەزقازعان جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ قازاندىعىن جوندەۋگە كىرىسكەن جوق. اكىمدەر، سىزدەرگە ايتارىم: جىلىتۋ ماۋسىمى بويىنشا شتاب جۇمىستارىنا ءاتۇستى قاراۋدى دوعارىڭىزدار. وبەكتىلەرگە وزدەرىڭىز شىعىپ، جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىن تىكەلەي باقىلاۋعا الۋ كەرەك. سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جىلۋ ەنەرگياسى وتە كوپ ىسىراپ بولادى، ول كەيبىر وڭىرلەردە 20%-عا دەيىن جەتەدى. بۇل جىلۋ مەن ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ ءتاسىلىنىڭ دۇرىس ەمەس ەكەنىن كورسەتەدى. بىزدە «ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ تۋرالى» زاڭ بار جانە بارلىق تالاپتار بەكىتىلگەن. ولاردىڭ ساقتالۋىن قاتاڭ باقىلاۋ قاجەت. مەن وڭىرلەرگە ساپارىم كەزىندە پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋىن تىكەلەي ءوزىم تەكسەرەتىن بولامىن. جىلۋ ورتالىقتارىن، قازاندىقتار مەن جىلۋ جانە ەلەكتر جەلىلەرىن قالىپتى جاعدايعا جەتكىزۋ كەرەك. اسىرەسە، سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وڭىرلەرگە باسا كوڭىل ءبولۋ قاجەت»، — دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.

ماسەلەنى قاراۋ قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەت باسشىسى ءبىرقاتار ناقتى تاپسىرمالار بەردى:

ەنەرگەتيكا، ونەركاسىپ مينيسترلىكتەرى مەن ءوڭىر اكىمدىكتەرىنە جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بويىنشا بارلىق ءىس-شارالار جوسپارىن 15-مامىرعا دەيىن بەكىتۋ قاجەت. ورتالىق، سولتۇستىك جانە شىعىس وڭىرلەردە 15-قىركۇيەككە دەيىن، ال قالعان وڭىرلەردە 15-قازانعا دەيىن بارلىق ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم مەن تۇرعىن ۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق وبەكتىلەرىنىڭ جاڭا جىلىتۋ ماۋسىمىنا تولىق دايىن بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك.

ونەركاسىپ، ەنەرگەتيكا مينيسترلىكتەرى مەن ءوڭىر اكىمدىكتەرىنە بارلىق جىلۋ كوزدەرىن وتىنمەن ۋاقىتىلى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق كومىر قورىن جاز كەزىندە جيناقتاپ الۋ جۇمىسىن جانداندىرۋ كەرەك.

سونداي-اق الەۋمەتتىك بلوك مينيسترلىكتەرىنە ماماندار تاپشىلىعى بار جىلۋ جانە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ تاپسىرىلدى. ول ءۇشىن ەڭبەك، عىلىم جانە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىكتەرى وسى سالاداعى ەڭبەك نارىعىنىڭ اعىمداعى جاعدايىنا تولىق تالداۋ جۇرگىزىپ، قاجەت بولسا ءتيىستى ماماندىقتارعا گرانتتاردىڭ سانىن كوبەيتۋ كەرەك.

«وقۋ ورىندارى جوعارى بىلىكتى ينجەنەرلەردى، ەنەرگەتيكتەردى، گيدروتەحنيكتەردى، ەنەرگواۋديتورلاردى، ەلەكتريكتەردى جانە باسقا دا مامانداردى دايارلاپ شىعارۋى ءتيىس. بۇعان قوسا، اعا بۋىن كادرلاردىڭ ءبىلىمى مەن تالىم-تاجىريبەسىن جاستارعا بەرۋ ماسەلەسىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. ەلىمىزدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە قاجەتتى بارلىق جۇيەلەردىڭ تۇراقتى جۇمىسى وسىعان بايلانىستى»، — دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.

RELATED NEWS
جەل جانە سۋ ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق تيىمدىلىگى قانداي
08 ءساۋىر 2024
جەل جانە سۋ ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق تيىمدىلىگى قانداي

بۇگىندە ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جالپى قۋاتى 1 409 مۆت بولاتىن 59 جەل ەلەكتر ستانسياسى جۇمىس ىستەيدى. ولار ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىندە، اتاپ ايتقاندا الماتى، اقمولا، جامبىل، تۇركىستان، قوستاناي، اقتوبە، ماڭعىستاۋ جانە جەتىسۋ وبلىستارىندا ورنالاسقان. جەل ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ ءدال وسى وبلىستاردا ورنالاسۋى اتالعان ايماقتارداعى جەلدىڭ ۇلكەن الەۋەتىنىڭ بولۋىمەن بايلانىستى ەكەندىگى ءسوزسىز.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى دەپارتامەنتىنىڭ باس ساراپشىسى نۇرجان دجاكانوۆ رەسپۋبليكا اۋماعىندا سالىناتىن ءبىر جەل ەلەكتر ستانسياسىنىڭ قۇنى كوپتەگەن فاكتورعا بايلانىستى ەكەندىگىن ايتادى.

«جەس قۇرىلىسىنىڭ قۇنى ورنالاساتىن جەرى، ينفراقۇرىلىمعا قولجەتىمدىلىك، توپوگرافيا جانە گەولوگيا، لوگيستيكا سىندى كوپتەگەن فاكتورعا بايلانىستى ەكەندىگى تۇسىنىكتى. دەگەنمەن، الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنەر بولساق، قۋاتتىلىعى 1 مۆت بولاتىن ستانسانىڭ قۇنى ورتاشا ەسەپپەن 1 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايدى. 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ەلىمىزدەگى بارلىق جەل ەلەكتر ستانسياسى 3 824،99 ملن كۆت-ساع ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىردى. قازاقستانداعى جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا سەكتورى ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ جىل سايىنعى ءوسىمىن كورسەتىپ وتىر. جالپى، وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانىڭ ۇلەسىنە ەلىمىزدە وندىرىلگەن بارلىق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ شامامەن 6 پايىزى تيەسىلى بولعانىن اتاپ وتۋگە بولادى»، - دەدى ول.

مينيسترلىك باس ساراپشىسىنىڭ دەرەگىنشە، 2018 جىلدان باستاپ جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ىرىكتەۋ اۋكسيوندىق تەتىك بويىنشا وتەدى. سونىڭ ارقاسىندا جەك جوبالارىن ىرىكتەۋ پروسەسى اشىق ءارى تۇسىنىكتى بولا ءتۇستى. سونداي-اق سوڭعى تۇتىنۋشىلارعا تاريفتەردىڭ اسەرىن بارىنشا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. وسىلايشا 2023 جىلعى ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىسىندا جەك جوبالارى بويىنشا ەڭ تومەنگى باعا بەلگىلەندى. ياعني، 1 كۆت/ساعات ءۇشىن  10،38 تەڭگەنى قۇرادى.

«2027 جىلعا دەيىن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءبىرىڭعاي ساتىپ الۋشىمەن جاسالعان شارتتارعا سايكەس، ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرىندە قۋاتى 470 مۆت بولاتىن 12 جەل ەلەكتر ستانسياسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلاعان. بۇدان باسقا، وتكەن جىلعى اۋكسيوندىق ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىسى بويىنشا جالپى قۋاتى 410 مۆت بولاتىن تاعى 7 جەس جوباسى ىرىكتەلدى. ولاردىڭ ىشىندە قۋاتتىلىعى 1 گۆت بولاتىن ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرىن جەتىسۋ وبلىسىندا، جوڭعار قاقپاسىندا سالۋ كوزدەلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا ەلەكتر ستانسياسى سالىناتىن الاڭىندا جەل ولشەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قۇرىلىستىڭ باستالۋى 2025 جىلعا، ال 1-كەزەڭدى ىسكە قوسۋ 2029 جىلعا جوسپارلانعان. تولىق پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمى - 2030 جىل»، - دەدى نۇرجان دجاكانوۆ.

سونىمەن قاتار ول ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان سۋ ەلەكتر ستانسيالارىنا قاتىستى مالىمەتتەرمەن دە ءبولىستى.

«قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە جالپى قۋاتى 269،605 مۆت بولاتىن 39 شاعىن ەلەكتر ستانسياسى جۇمىس ىستەيدى. ولار نەگىزىنەن الماتى، تۇركىستان وبلىستارىندا جانە جەتىسۋ وبلىسىندا ورنالاسقان. 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اتالعان گيدروەلەكتروستانسيالار 993،87 ملن كۆت/ساعات ءوندىردى»، - دەدى باس ساراپشى.

ونىڭ ايتۋىنشا، 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا قۋاتتىلىعى 257 مۆت بولاتىن 26 گەس ىرىكتەلىپ الىندى. بۇل ستانسيالار 2028-2029 جىلدارى پايدالانۋعا بەرىلمەك. جالپى، ەلىمىزدە گيدروەلەكتروستانسيالار ءۇشىن شەكتى اۋكسيوندىق باعا 1 كۆت/ساعات ءۇشىن 41،23 تەڭگەنى قۇرايدى.

«جەل جانە سۋ ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ، جالپى جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا سەكتورىنىڭ ءبىرقاتار ارتىقشىلىعى بار. ونىڭ ىشىندە ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تا. ماسەلەن، جەك نەگىزىندەگى ەلەكتر ستانسيالارى پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن نەمەسە ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋمەن بايلانىستى باسقا لاستاۋشى زاتتاردى شىعارمايدى. بۇل ايتارلىقتاي ەكولوگيالىق اسەر بەرەدى. سونىمەن قاتار، قۇرىلىس پەن ورناتۋدان كەيىن ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ وپەراسيالىق شىعىندارى تومەن بولادى. جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. مۇنان بولەك، ور ورنالاسقان ايماقتارعا ينۆەستيسيا دا تارتادى»، - دەدى نۇرجان دجاكانوۆ.

فوتو: yandex.kz

1 شىلدەدەن باستاپ گازدىڭ باعاسى قىمباتتايدى
11 ماۋسىم 2024
1 شىلدەدەن باستاپ گازدىڭ باعاسى قىمباتتايدى

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ق ر ىشكى نارىعىنا سۇيىتىلعان مۇناي گازىن جەتكىزۋ جوسپارى شەڭبەرىندە سۇيىتىلعان مۇناي گازىن بولشەك ساۋدادا وتكىزۋدىڭ شەكتى باعاسىنا وزگەرىستەر ەنگىزبەك، دەپ حابارلايدى Ulys.

سۇيىتىلعان مۇناي گازىن كوتەرمە ساۋدادا وتكىزۋدىڭ شەكتى باعاسىنىڭ جوسپارلانىپ وتىرعان ۇلعايۋىنا بايلانىستى 2024 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ اۆتوموبيل گازىنىڭ قۇنى:

  • استانا - ليترىنە 84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە)؛
  • الماتى – 89 تەڭگە (ءقازىر 81 تەڭگە)؛
  • شىمكەنت - 70 تەڭگە (ءقازىر 64 تەڭگە)؛
  • اقتوبە وبلىسى - 59 تەڭگە (ءقازىر 54 تەڭگە)؛
  • اتىراۋ وبلىسى - 59 تەڭگە (ءقازىر 54 تەڭگە)؛
  • اقمولا وبلىسى - 84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە)؛
  • الماتى وبلىسى - 89 تەڭگە (ءقازىر 81 تەڭگە)؛
  • شىعىس قازاقستان وبلىسى-84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە)؛
  • جامبىل وبلىسى - 78 تەڭگە (ءقازىر 71 تەڭگە)؛
  • باتىس قازاقستان وبلىسى - 70 تەڭگە (ءقازىر 64 تەڭگە)؛
  • قوستاناي وبلىسى - 84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە)؛
  • قىزىلوردا وبلىسى - 70 تەڭگە (ءقازىر 64 تەڭگە)؛
  • قاراعاندى وبلىسى - 84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە)؛
  • ماڭعىستاۋ وبلىسى - 59 تەڭگە (ءقازىر 54 تەڭگە)؛
  • پاۆلودار وبلىسى - 81 تەڭگە (ءقازىر 74 تەڭگە)؛
  • سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى - 89 تەڭگە (ءقازىر 81 تەڭگە)؛
  • تۇركىستان وبلىسى - 70 تەڭگە (ءقازىر 64 تەڭگە)؛
  • اباي وبلىسى - 84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە)؛
  • جەتىسۋ وبلىسى - 84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە)؛
  • ۇلىتاۋ وبلىسى - 84 تەڭگە (ءقازىر 76 تەڭگە).

بۇيرىق 2024 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ كۇشىنە ەنەدى دەپ كوزدەلگەن.

قۇجات 17 ماۋسىمعا دەيىن قوعامدىق تالقىلاۋ ءۇشىن "اشىق نقا" سايتىندا ورنالاستىرىلعان.

قازاقستان يادرولىق وتىننىڭ كومپونەنتتەرىن وندىرەدى
31 مامىر 2024
قازاقستان يادرولىق وتىننىڭ كومپونەنتتەرىن وندىرەدى

پرەزيدەنتالماتىدا عالىمدارمەن وتكەن كەزدەسۋدە قازاقستاندا يادرولىق وتىننىڭ كومپونەنتتەرىن ءوندىرۋدىڭ جانە ونى ءتيىمدى پايدالانا ءبىلۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى. بۇل تۋرالى اقوردا جازدى.

«سونىمەن قاتار قازاقستان 2060 جىلعا قاراي كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋگە نيەتتى. الايدا ول ءۇشىن ءبىز ەكونوميكانى تەرەڭ ترانسفورماسيالاۋىمىز كەرەك. بۇل كۇردەلى ۇدەرىس زور سىن-قاتەرمەن قاتار جۇرەدى. تاياۋ بولاشاقتا ەلىمىز ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعىن ايتارلىقتاي سەزىنۋى مۇمكىن. اتالعان ماسەلە جاعدايدى ۋشىقتىرا تۇسەدى. كەيبىر بولجامدار بويىنشا ناقتى شەشىمدەر قابىلدانباسا، 2030 جىلعا قاراي ەنەرگيا قۋاتىنىڭ تاپشىلىعى التى گيگاۆاتقا جەتەدى. بۇل ەكونوميكامىزدىڭ دامۋ قارقىنىن ەداۋىر باسەڭدەتىپ، تۇرعىن ۇي-كوممۋنالدىق سالاسىن داعدارىسقا اكەپ سوقتىرادى. ول حالقىمىزدىڭ تۇرمىسىنا كەرى اسەر ەتەدى. پروبلەمانى شەشۋدىڭ ءبىر جولى اتوم ەنەرگەتيكاسى بولۋى مۇمكىن. ەنەرگەتيكالىق سەكتور وكىلدەرى وسى امالدى ءبىر اۋىزدان قولدايدى. قازاقستان – تابيعي ۋران ءوندىرۋ كولەمى بويىنشا الەمدە ءبىرىنشى ورىندا. ءبىز يادرولىق وتىننىڭ كومپونەنتتەرىن ءوز ەلىمىزدە وندىرەمىز. بۇل – باسەكەلەستىكتەگى ءبىزدىڭ باستى ارتىقشىلىعىمىز. ونى پايدالانا ءبىلۋىمىز قاجەت. اتالعان ماسەلەنى قوعامدا جانە كاسىبي ورتادا كەڭ اۋقىمدا ءارى جان-جاقتى تالقىلاۋ كەرەك. ءبىراق پوپۋليزم مەن داۋ-دامايعا جول بەرۋگە بولمايدى. عىلىمي قوعامداستىق بۇعان قوماقتى ۇلەس قوسىپ، وبەكتيۆتى جانە پراگماتيكالىق قاعيداتتارعا نەگىزدەلگەن سالماقتى پىكىر ايتادى دەپ ويلايمىن. يادرولىق ەنەرگەتيكانى قۇرۋعا قاتىستى سوڭعى شەشىمدى حالىق جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدايدى»، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ. 

مەملەكەت باسشىسى سونداي-اق جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ تۋرالى دا تىلگە تيەك ەتتى. 

«جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن قارقىندى دامىتۋ جاعدايىندا ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋعا باسا ءمان بەرۋ كەرەك. «جاسىل» سۋتەگى وندىرىسىندە الەۋەتىمىز مول. ءقازىردىڭ وزىندە بۇل سالادا سەرپىندى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن. مۇناي حيمياسىندا ءداستۇرلى پلاستيك جانە جاڭا ماتەريالدار سياقتى قوسىمشا قۇنى جوعارى ونىمدەر شىعارۋدى جولعا قويۋ قاجەت. «جاسىل» ەكونوميكانىڭ دامۋى اككۋمۋلياتور وندىرىسىنە قاجەتتى سيرەك جانە سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدارعا سۇرانىستى ارتتىرادى. مىسالى، ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا، كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن عاسىر ورتاسىنا قاراي ەۋروپاعا قازىرگىدەن 35 ەسە كوپ ليتيي قاجەت بولادى. بىزدە وسى جانە وزگە دە مەتالداردىڭ مول قورى بار. گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتىپ، بۇل سالاعا ۇزدىك الەمدىك تاجىريبەنى ەنگىزۋ قاجەت. ماشينا جاساۋ باعىتىنىڭ بولاشاعى زور. ەلىمىزدە كولىك قۇراستىراتىن ءبىرقاتار كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. جەرگىلىكتى ءوندىرىستىڭ ۇلەسىن جانە تەحنولوگيانىڭ يمپورتىن ارتتىرۋ كەرەك»، - دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەت باسشىسى. 

ءبىز تۋرالى
ulys.kz — اقپاراتتىق، ساراپتامالىق جانە تانىمدىق باعىتتاعى ماتەريالداردى بەرەدى.
 
مۋلتيمەديالىق جوبا زامان تالابىنا ساي جاسالعان. قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق نارىعىن ساپالى
كونتەنتپەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەس قوسۋعا باعىتتالعان. مۇنداعى ساراپتامالىق، تانىمدىق
ماقالالار سان سالانى قامتيدى. گەوستراتەگيا، گەوەكونوميكا، گەوساياسات، حالىقارالىق
قاتىناستار مەن ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتى، ەكونوميكا، جاھاندا بولىپ جاتقان تەكتونيكالىق
وزگەرىستەر مەن ترەند تاقىرىپتار ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىنان تەرەڭ تالدانىپ قازاق
وقىرماندارىنا جەتكىزىلەدى. ورتالىق ازيا مەن تۇركى الەمىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.