Valúta baǵamy
  • USD -

    484.1
  • EUR -

    561.5
  • RUB -

    6.05
BÚGİN TÚRKIADAǴY MUSTAFA KEMAL ATATÚRİK BASTAǴAN ULT-AZATTYQ KÚRESKE 100 JYL BOLDY
19 mamyr 2019
BÚGİN TÚRKIADAǴY MUSTAFA KEMAL ATATÚRİK BASTAǴAN ULT-AZATTYQ KÚRESKE 100 JYL BOLDY

Búgin 19-mamyr baýyrlas Túrik Elinde Atatúrikti eske alý, jastar jáne sport merekesi. Dál búgin sondaı-aq Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. Táýelsizdik úshin ulttyq qozǵalysta jastar basym bolǵandyqtan 1938 jyldyń 20 maýsymy kúni 19 mamyrdy Jastar jáne sport kúni retinde belgileý týraly zań qabyldandy.

Osy tarıhı dataǵa oraı QazAqparat halyqaralyq agenttigine Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyktyń osy tarıhı oqıǵaǵa qatysty sondaı-aq Alashtyń aqıyq aqyny Maǵjan Jumabaevtyń  jyryna qatysty pikiri shyqty.

Onda bylaı delingen: «Qazaqtyń qaısar rýhty aqyny Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty tarıhı óleńin HH ǵasyrdyń basyndaǵy Túrkıanyń taǵdyryna alańdap jazǵan. Búgin Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. 1919 jyldyń 19 mamyrynda Mustafa Kemal  Samsýnǵa ınspektor retinde  attanyp, sol jyldyń jazynda-aq Odaqtas elderdiń basqynshylyǵyna qarsy  túrikterdiń  ult-azattyq  kóterilisin bastady. Osman ımperıasynyń birinshi dúnıejúzilik soǵysta jeńilis taýyp, Ystambul Antanta odaǵynyń qolyna ótip, kapıtýlásıa sharty boıynsha el armıasy tolyq taratylyp, qarýsyzdanyp jatqan shaq bolatyn bul. Túrik táýelsizdigine qaýip tóngenin jar salyp, Osman armıasy qatarynan  ketken Atatúrikti el qoldaǵanymen, Sultan bıligi  aıaqtan shalyp, tipti syrtynan ólim jazasyna kesedi. İshtegi kúresten de qaýipti soqqyny soltústik-shyǵysta armándar,  batysta grekter udaıy qaıtalap jatty. Antanta úshtiginiń kapıtýlásıa shartyn  jeleý etip tizege salýy da jańa  baǵytqa bet burǵan túrik jurtyna aýyr tıdi. Osyndaı qıyn-qystaý shaqta  rýhty aqyn Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty óleń jazdy. Jaýlary jan-jaqtan antalaǵan túrik jurtynyń taǵdyryna alańdap jazylǵan bul tarıhı óleń baýyrlas eki eldiń dostyq uranyna aınalǵan. Bul týraly Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyk Elordadaǵy Ulttyq akademıalyq kitaphanada ótken sharada aıtqan.  «Tamyry men tarıhy bir baýyrlarymyzdyń da sol kezdegi halqymyzdyń qandy shaıqastaryn, onyń aýyr sharttary men táýelsizdik ańsaryn júrekterimen sezine bilgen. Qazaqtyń dara aqyny Maǵjan Jumabaevtyń «Alystaǵy baýyryma» atty óleń shýmaqtarynda baýyrlarymyzdyń bizge degen janashyrlyq sezimderi kórinis tapqan edi» - dedi Túrkıa elshisi. Baýyrlas túrik jurty úshin aıtýly sanalatyn tarıhı kúnge oraı QazAqparat tegeýirindi aqynnyń dostyq uranyna aınalǵan óleńin usynǵan.

 USD - 476.22
 
 EUR - 490.15
 
 RUB - 7.81

BÚGİN TÚRKIADAǴY MUSTAFA KEMAL ATATÚRİK BASTAǴAN ULT-AZATTYQ KÚRESKE 100 JYL BOLDY

Kórinister: 220
 
 
 
 
 
 

Búgin 19-mamyr baýyrlas Túrik Elinde Atatúrikti eske alý, jastar jáne sport merekesi. Dál búgin sondaı-aq Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. Táýelsizdik úshin ulttyq qozǵalysta jastar basym bolǵandyqtan 1938 jyldyń 20 maýsymy kúni 19 mamyrdy Jastar jáne sport kúni retinde belgileý týraly zań qabyldandy.

Osy tarıhı dataǵa oraı QazAqparat halyqaralyq agenttigine Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyktyń osy tarıhı oqıǵaǵa qatysty sondaı-aq Alashtyń aqıyq aqyny Maǵjan Jumabaevtyń  jyryna qatysty pikiri shyqty.

Onda bylaı delingen: «Qazaqtyń qaısar rýhty aqyny Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty tarıhı óleńin HH ǵasyrdyń basyndaǵy Túrkıanyń taǵdyryna alańdap jazǵan. Búgin Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. 1919 jyldyń 19 mamyrynda Mustafa Kemal  Samsýnǵa ınspektor retinde  attanyp, sol jyldyń jazynda-aq Odaqtas elderdiń basqynshylyǵyna qarsy  túrikterdiń  ult-azattyq  kóterilisin bastady. Osman ımperıasynyń birinshi dúnıejúzilik soǵysta jeńilis taýyp, Ystambul Antanta odaǵynyń qolyna ótip, kapıtýlásıa sharty boıynsha el armıasy tolyq taratylyp, qarýsyzdanyp jatqan shaq bolatyn bul. Túrik táýelsizdigine qaýip tóngenin jar salyp, Osman armıasy qatarynan  ketken Atatúrikti el qoldaǵanymen, Sultan bıligi  aıaqtan shalyp, tipti syrtynan ólim jazasyna kesedi. İshtegi kúresten de qaýipti soqqyny soltústik-shyǵysta armándar,  batysta grekter udaıy qaıtalap jatty. Antanta úshtiginiń kapıtýlásıa shartyn  jeleý etip tizege salýy da jańa  baǵytqa bet burǵan túrik jurtyna aýyr tıdi. Osyndaı qıyn-qystaý shaqta  rýhty aqyn Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty óleń jazdy. Jaýlary jan-jaqtan antalaǵan túrik jurtynyń taǵdyryna alańdap jazylǵan bul tarıhı óleń baýyrlas eki eldiń dostyq uranyna aınalǵan. Bul týraly Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyk Elordadaǵy Ulttyq akademıalyq kitaphanada ótken sharada aıtqan.  «Tamyry men tarıhy bir baýyrlarymyzdyń da sol kezdegi halqymyzdyń qandy shaıqastaryn, onyń aýyr sharttary men táýelsizdik ańsaryn júrekterimen sezine bilgen. Qazaqtyń dara aqyny Maǵjan Jumabaevtyń «Alystaǵy baýyryma» atty óleń shýmaqtarynda baýyrlarymyzdyń bizge degen janashyrlyq sezimderi kórinis tapqan edi» - dedi Túrkıa elshisi. Baýyrlas túrik jurty úshin aıtýly sanalatyn tarıhı kúnge oraı QazAqparat tegeýirindi aqynnyń dostyq uranyna aınalǵan óleńin usynǵan.

Alystaǵy baýyryma

Alysta aýyr azap shekken baýyrym,

Qýarǵan báısheshekteı kepken baýyrym,

Qamaǵan qalyń jaýdyń ortasynda

Kól qylyp kózdiń jasyn tókken baýyrym.

 

Aldyńda aýyr qaıǵy jatqan baýyrym,

Ómiri japa shekken jattan baýyrym.

Túksıgen júregi tas jaýyz jandar,

Tirideı teriń tonap jatqan baýyrym.

 

Apyrmaı, emes pe edi altyn Altaı –

Anamyz bizdi tapqan asaý taıdaı!

Baýyrynda júrmep pe edik salyp oınaq,

Júzimiz emes pe edi jarqyn aıdaı!

 

Alaly altyn saqa atyspap pa ek,

Tebisip bir tósekte jatyspap pa ek.

Altaıdaı anamyzdyń aq sútinen

Birge emip, birge dámin tatyspap pa ek.  

 

Turmap pa edi, biz úshin móldir bulaq

Syldyrap, sylq-sylq kúlip, taýdan qulap.

Daıar bop ushqan qustaı soqqan quıyn,

Tilegen bir-bir tulpar beıne pyraq!  

Altaıdyń altyn Kúni erkeletip,

Kelgende jolbarys bop, jańa erjetip,

Aq teńiz, Qara teńiz ar jaǵyna,

Baýyrym, meni tastap qaldyń ketip.  

 

Men qaldym - jas balapan qanat qaqpaı,

Usham dep umtylsam da damyl tappaı.

Jón silter, jol kórseter jan bolmady,

Jaýyz jaý qoısyn ba endi meni atpaı.

 

Qorǵasyn jas júrekke oǵy batty,

Kúnásiz taza qanym sýdaı aqty.

Qansyrap, álim quryp esten tandym,

Qarańǵy abaqtyǵa berik japty.

 

Kórmeımin keshe júrgen qyr-saıdy da,

Kúndiz - Kún, túnde - kúmis nurly Aıdy da.

Ardaqtap, shyn jibekteı araıǵa orap

Ósirgen altyn anam - Altaıdy da.  

 

Apyrm-aı, aıryldyq pa qalyń toptan,

Shabylyp qaıtpaıtuǵyn jaýǵan oqtan.

Túriktiń jolbarystaı júreginen

Shynymen qorqaq qul bop jaýdan buqqan.  

 

Sharq uryp, erikke umtylǵan Túrik jany,

Shynymen aýyrdy ma bitip hali?!

Ot sónip júrektegi, qurǵady ma

Qaınaǵan tamyrdaǵy ata qany?!  

 

Baýyrym, sen o jaqta, men bu jaqta,

Qaıǵydan qan jutamyz.

Bizdiń atqa Laıyq pa qul bop turý?

Kel, ketelik Altaıǵa, ata mıras, altyn taqqa!

 

 

 

Sýret QHA saıtynan alyndy.

RELATED NEWS
Prezıdent kólik salasyndaǵy kemshilikter úshin mınıstrge sógis berdi
14 mamyr 2025
Prezıdent kólik salasyndaǵy kemshilikter úshin mınıstrge sógis berdi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysynda kólik mınıstri Marat Qarabaevqa jumys barysynda jibergen kemshilikteri úshinsógis jarıalady, dep habarlaıdy Aqorda. 

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesiniń kólik-logıstıka salasyn damytý máseleleri jónindegi otyrysy ótti.

Kólik mınıstri Marat Qarabaevtyń jáne birqatar ortalyq memlekettik organdar basshylarynyń baıandamalary tyńdaldy.

Memleket basshysy kólik salasyndaǵy ahýaldy synǵa aldy. Qordalanǵan problemalar men belgilengen mejelerdiń oryndalmaýy jańǵyrtý jumystaryn júrgizýge kedergi keltirip otyr.

Prezıdent shekaradan júk ótkizýdiń qıyndyǵyn, kóptegen ótkizý beketteriniń jaǵdaıy nashar ekenin, sondaı-aq iri ınfraqurylymdyq-tranzıttik jobalardyń óz ýaqytynan keshigip jatqanyn aıtty.

Qasym-Jomart Toqaev «Jasyl dáliz» júıesin uıymdastyryp, elimizdiń logıstıkalyq áleýetin ońtaıly paıdalanýdyń mańyzyna toqtaldy. Onyń aıtýynsha, jahandyq syn-qaterler kúsheıgen kezeńde Qazaqstan óziniń básekelestik artyqshylyǵyn saqtap qana qoımaı, ony nyǵaıta túsýge tıis.

Memleket basshysy júk tasymaly kólemin arttyrý úshin naryqty avıaotynmen jetkilikti deńgeıde qamtamasyz etý qajet dep sanaıdy.

Budan bólek, mýltıplıkatıvtik tıimdilikti kóterý maqsatynda elimiz arqyly ótetin júk tasymaly kólemin ulǵaıtý, sonyń ishinde álemdik jetkizý tizbegine qosylý mindeti qoıyldy.

Jıyn sońynda prezıdent mınıstr Marat Qarabaevqa jumys barysynda jibergen kemshilikteri úshin sógis jarıalady.

Memleket basshysy kólik-logıstıka salasyndaǵy problemalardy sheshýge qatysty naqty sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.

Qazaqstan - ınternet jelisi arzan 10 memlekettiń qatarynda
22 qarasha 2024
Qazaqstan - ınternet jelisi arzan 10 memlekettiń qatarynda

Túrli halyqaralyq taldaý agenttikteriniń dereginshe, elimiz birneshe jyl boıy mobıldi ınternet baǵasy arzan memleketter qatarynda kele jatyr. MoneySuperMarket saıtynyń reıtıńinde Qazaqstan 10-orynǵa jaıǵasty. Birinshi orynda Izraıl 1 GB ınternet-trafık quny 0,13 dollar, odan keıin Qyrǵyzstan, al úzdik úshtikti Italıa túıindeıdi.  Jalpy alǵanda, 20 GB ınternet-trafık úshin qazaqstandyqtar 11 dollar tóleıdi. AQSH-ta – 105 dollar, Al Norvegıada – 106 dollar. Sarapshylardyń pikirinshe, ómir súrý deńgeıi jáne tabys kólemi joǵary elderde kez kelgen qyzmet quny sáıkesinshe kóterińki bolady.

«Buǵan áser etetin taǵy bir aspekt – ınfraqurylym. Qurylǵan ınfraqurylym qymbat bolsa, tutynýshylar qaltasyna salmaq túsýi múmkin. Baılanys shyǵyndary halyqtyń ortasha tabysyna baılanysty esepteledi. Qaı jaǵynan qarasaq ta, Qazaqstan basqa eldermen salystyrǵanda ınternet baǵasy arzan el bolyp sanalady», – dedi Sıfrlandyrý salasyndaǵy eýrazıalyq sarapshylar jelisiniń tóraǵasy Dmıtrıı Shedko.

Finprom.kz saıtynyń málimetinshe, jyldam ınternet qunynyń arzan bolýyna sıfrlyq ınfraqurylymǵa memleket tarapynan jasalyp jatqan ınvestısıalar men baılanys operatorlarynyń jelini keńeıtý jónindegi sharalarynyń arqasynda qol jetti. Sıfrlyq damý, ınovasıalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń dereginshe, bazalyq stansa qurylysyna shamamen 500 mln AQSH dollary kóleminde ınvestısıa quıylǵan.

Prezıdent Halyqaralyq jáne Azıa paralımpıada komıtetteriniń basshylaryn qabyldady
20 tamyz 2025
Prezıdent Halyqaralyq jáne Azıa paralımpıada komıtetteriniń basshylaryn qabyldady

Qasym-Jomart Toqaev Aqordada Halyqaralyq paralımpıada komıtetiniń prezıdenti Endrú Parsonspen jáne Azıa paralımpıada komıtetiniń prezıdenti Madjıd Rashedpen kezdesti, dep habarlaıdy Aqordanyń baspasóz qyzmeti.

Memleket basshysy paralımpıada qozǵalysynyń mańyzdy mısıasyn joǵary baǵalap, elimiz osynaý izgi maqsatty qýattaıtynyn atap ótti.

Prezıdent otandyq paralımpıadashylardyń álemdik arenadaǵy tabystary Qazaqstannyń ınklúzıvti, ornyqty jáne áleýmettik jaýapkershilik arqalaǵan memleket retindegi kelbetin qalyptastyrýǵa yqpal etetinin jetkizdi.

— Oraıly sátti paıdalanyp, búkil álemde, Azıa qurlyǵynda jáne Qazaqstanda paralımpıada qozǵalysyn ilgeriletý baǵytynda atqaryp jatqan jumystaryńyzǵa rızashylyǵymdy bildiremin. Sizdermen senimdi seriktes bolýǵa ázirmiz. Keleshekte qozǵalysty damytyp, nyǵaıtý maqsatynda birlesip kóp jumys isteıtinimizge kúmán joq, — dedi Prezıdent.

Endrú Parsons pen Madjıd Rashed paralımpıada sportyna jáne Astanada Azıa paralımpıada komıteti Bas assambleıasynyń 8-shi sesıasyn uıymdastyrýǵa kórsetken qoldaýy úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys aıtty.

Olar Qazaqstanda paralımpıada qozǵalysy barshaǵa birdeı múmkindik qaǵıdaty aıasynda josparly ári dáıekti túrde damyp kele jatqanyna nazar aýdardy.

— Sońǵy jyldary biz eleýli progres pen eren tabystarǵa kýá boldyq. Parıjde ótken Paralımpıada oıyndarynda Qazaqstan keremet nátıje kórsetti. Sportshylaryńyz toǵyz medal jeńip aldy. Sonyń ishinde alǵash ret eki atlet altyn medalǵa ıe boldy. Qazaqstan sportshylary ózderine deıingi atletterdiń izin jalǵap, óskeleń urpaqty jigerlendirip keledi. Bul kezdeısoqtyq emes, júıeli jumys pen durys tańdalǵan baǵdardyń nátıjesi. Biz Qazaqstannyń paralımpıadalyq sport túrlerin damytý nıetin joǵary baǵalaımyz, — dedi Halyqaralyq paralımpıada komıtetiniń prezıdenti Endrú Parsons.

Madjıd Rashed 2018 jyly Astanaǵa kelgenin, Qazaqstandaǵy parasportshylardyń jattyǵýyna jasalǵan qolaıly jaǵdaımen tanys ekenin aıtty.

— Delegasıamyzǵa Astana unap jatyr. Bizdi jyly shyraımen qarsy aldy. Jergilikti halyqtyń keń peıiliniń arqasynda Qazaqstanda óz úıimizde júrgendeı sezinemiz, — dedi Azıa paralımpıada komıtetiniń prezıdenti.

Kezdesýde elimizde APC jáne IPC jarystaryn ótkizý máseleleri talqylandy. Sondaı-aq otandyq paralımpıadashylardyń bilim berý bastamalary men halyqaralyq baǵdarlamalarǵa qatysýy pysyqtaldy.

Búginde elimizde 19 paralımpıadalyq sport túri qarqyndy damyp keledi. Jyl saıyn túrli deńgeıdegi 800-den asa jarys ótkiziledi. Oǵan 10 myńnan artyq adam qatysady. Ulttyq qurama sapynda 1 myńnan astam sportshy bar.