Qazaq qoǵamynda «baq» uǵymy árqashan eńbektiń, sabyrdyń jáne senimniń serigi retinde qabyldanǵan. «Sabyr túbi – sary altyn» deıdi halyq. Jaqynda 37 855 200 teńge kólemindegi utys ıesin tapqanda, bul mátel taǵy bir márte ózektiligin dáleldegendeı boldy. 5/36 lotereıasynyń jańa mıllıoneri – Almaty qalasynyń turǵyny Nurbol. Ol 15 jyl boıy lotereıa utystaryna turaqty túrde qatysyp kelgen. Bir qaraǵanda, bul jaı ǵana statısıkalyq sáttilik sıaqty kórinýi múmkin. Biraq 15 jyl degen – tabandylyqtyń ólshemi, úmittiń úzilmegen ýaqyty.
Nurboldyń «bul kúndi uzaq kúttim» degen sózi – jeke adamnyń qýanyshy ǵana emes, qoǵamdaǵy senim fenomeniniń kórinisi. Ár bılet – múmkindik. Biraq múmkindik pen jaýapkershilik qatar júrgende ǵana onyń áleýmettik salmaǵy artady.
Ulttyq deńgeıdegi lotereıa naryǵynda bul baǵytty aıqyndap otyrǵan qurylym – «Sátti Juldyz». Ulttyq lotereıa Prezıdenti Lytkına Marıa Vladımırovna iri utystardyń árdaıym júıeli áleýmettik jumysqa ulasatynyn atap kórsetedi. Onyń sózinshe, árbir satylǵan bılet – tek utý múmkindigi emes, qoǵam damýyna qosylǵan naqty úles. Bul jerde mańyzdysy – bıznes-modeldiń ózegine 10% áleýmettik aýdarymdardyń engizilýi. Operasıalyq oıyn kirisiniń 10% otandyq sportty damytýǵa, taǵy 10% «Qazaqstan Halqyna» qoǵamdyq qoryna jáne 3% kreatıvti ındýstrıanyń damýyna qoldaýǵa baǵyttalady.
Bul – jaı statısıka emes. Áleýmettik kapıtaldy qalyptastyrýdyń naqty tetigi. Máselen, 9–28 aqpan aralyǵynda ótetin «Marafon Charity» qaıyrymdylyq aksıasy aıasynda jınalǵan qarajattyń bir bóligi «100 aýyl» jobasyn qoldaýǵa jumsalady. Búgingi tańda osy joba arqyly 30 000-nan astam bala jáne 140 mektep sporttyq ınventarmen qamtylǵan. Bul – qurǵaq esep emes, aýyl balasynyń qolyna tıgen dop, mektep aýlasynda ornatylǵan týrnık, qozǵalysqa túsken ómir.
Lotereıa tek utys mehanıkasymen shektelmeıdi. Máselen, «LOTO 6/49» tırajdyq formaty – lotereıa mádenıetin qurylymdaýdyń mysaly. Qatysýshy 1-den 49-ǵa deıingi sandar arasynan kombınasıa jınaıdy, avtotańdaý múmkindigi bar. Ár bılet boıynsha utys somasy 500 - 50 000 000 ₸ aralyǵynda belgilengen. Al sýper júlde – 50 000 000 ₸. Kelesi tıraj 915 nómirimen 11 aqpan 2026 jyly, 22:00-de tikeleı efırde ótedi. Bul ashyqtyq pen jarıalylyq qaǵıdatynyń saqtalǵanyn kórsetedi.
Álemdik tájirıbege kóz salsaq, Ulybrıtanıadaǵy National Lottery jyl saıyn áleýmettik jobalarǵa mıllıardtaǵan fýnt baǵyttaıdy. Fransıada FDJ ulttyq mádenı mura obektilerin qalpyna keltirýge qarjy bóledi. AQSH-ta shtattyq lotereıalar bilim berý qorlaryn tolyqtyrýdyń mańyzdy kózine aınalǵan. Iaǵnı, lotereıa – tek kóńil kóterý emes, qoǵamdyq qarjylandyrý quraly.
Qazaq oıshyly Abaı «Paıda oılama, ar oıla» degen. Qazirgi lotereıa naryǵynda bul ustanym bıznestiń jańa etıkasyna aınalýy tıis. Eger tabys qoǵamǵa qaıtsa, onda lotereıa áleýmettik kelisimniń bir bóligine aınalady. «Utys – jeke tarıh, biraq onyń artynda ortaq qundylyqtar turýy kerek» degen tujyrym osydan týyndaıdy.
Árıne, syn da bar. Lotereıa – táýekel. Biraq táýekel mádenıeti qalyptasqanda, ol jaýapkershilikpen ólshenedi. Qoǵamdyq baqylaý, ashyq esep, naqty paıyzdyq aýdarymdar – osy senimniń tirekteri.
37 855 200 teńge utyp alǵan Nurboldyń oqıǵasy – jeke adamnyń jeńisi. Al 50 000 000 ₸ kólemindegi sýper júlde – kelesi múmkindiktiń sımvoly. Biraq 30 000 bala men 140 mektepke jetken sporttyq qural-jabdyq – júıeli áleýmettik saıasattyń nátıjesi.
Qazaq ádebıetinde Sáken Seıfýllın «Ómir – kúres» degen edi. Bul kúres tek jeke tabys úshin emes, ortaq ıgilik úshin de júrýi kerek. Lotereıa salasynyń bolashaǵy da osy teńgerimde jatyr: múmkindik pen mindettiń, utys pen úlestiń, jeke qýanysh pen qoǵamdyq jaýapkershiliktiń toǵysynda.
Sáttilik – kezdeısoqtyq emes. Ol senimmen, júıemen jáne ortaq qundylyqtarmen bekitilgende ǵana turaqty modelge aınalady. Bálkim, kelesi 50 000 000 ₸ ıegeri basqa bir qala turǵyny bolar. Biraq mańyzdysy – ár bıletten qoǵamǵa qaıtatyn úles. Sebebi ulttyń utysy – bir adamnyń baılyǵy emes, ortaq damýdyń qarqyny.
