ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    469.5
  • EUR -

    538
  • RUB -

    5.77
«ASHYQ ALAŃ» — ايرىقشا جوبا
qazaqstan.tv 05 قىركۇيەك 2019
«ASHYQ ALAŃ» — ايرىقشا جوبا

سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتىك اقپارات قۇرالدارىنا باقىلاۋدىڭ كۇشەيۋى نەمەسە «ورىندىقشىل» مەديا مەنەدجەرلەردىڭ اسىرە ساقتىعى مەملەكەت قارجىلاندىراتىن اقپارات قۇرالدارىنا دەگەن سەنىمگە سەلكەۋ ءتۇسىردى. سونىڭ سالدارىنان جۇرت جاپپاي الەۋمەتتىك جەلىگە كوشىپ، كىم نە جازسا، سونى وقيتىن بولدى. دەرەك-دايەگى جوق، ءبىر ادامنىڭ وي-قيال، بولماس-بولجامىنا نەگىزدەلگەن اقپاراتتار لەگى كورەرمەننىڭ تالعامىن تايازداتىپ، وي-جۇيەسىنە سالقىنىن تيگىزدى. ساپالى اقاراتتار لەگى تىم از. سوندىقتان قازىرگى كەزدە ءداستۇرلى مەدياعا اسىرەسە، مەملەكەتتەن قولداۋ كورىپ وتىرعان مەديالارعا حالىقتىڭ السىرەگەن سەنىمىن قايتا كۇشەيتىپ، جاڭاشا فورماتتا تۇلەۋ ەڭ باستى ماقسات بولسا كەرەك.

 

بيىل «Qazaqstan» ۇلتتىق ارناسىنىڭ جاڭا ماۋسىمعا دايىنداعان 14 جاڭا جوباسىنىڭ ىشىنەن «ASHYQ ALAŃ» قوعامدىق-ساياسي توك-شوۋى العاشقى كۇننەن-اق دارالاندى. ەفيرگە جول تارتقان ساتتە بيلىكتىڭ جىرىن جىرلايتىن، پروپاعاندالىق سوقپاقتاعى كوپ باعدارلامانىڭ ءبىرى بولاتىن شىعار دەپ كۇمانمەن قاراعانىمىز دا راس. ءبىراق، اتىنا زاتى ساي بولىپ، باعدارلامادا قوعامدىق ماسەلەلەردىڭ وتكىر ايتىلىپ، بۇكپەسىز اشىق تالقىلانۋى كوڭىل قۋانتتى. ستۋديانىڭ دەكوراسياسى مەن بەزەندىرىلۋىندە دە ايرىقشا ءمان بار، سونى فورماتپەن ۇيلەسىم تاپقان. التى سپيكەر قاتىساتىن، تىكەلەي ەفيردە شىعاتىن، ستۋديا كورەرمەندەرىنىڭ سۇراعى مەن تەلەفون ارقىلى قويىلاتىن ساۋالى بار، ەڭ باستىسى-كۇندە شىعاتىن مۇنداي باعدارلامانى باسىندا كوز الدىمىزعا ەلەستەتە الماعانبىز. 
كوپ باعدارلامالاردىڭ باعىن جۇرگىزۋشى اشىپ جاتادى. بۇعان دەيىن ءبىرتالاي باعدارلاما ارقىلى كورەرمەن كوزايىمىنا اينالعان، كوزىنە سەنزۋرانىڭ قامشىسى تيمەگەن نارتاي ارالباي ۇلى ادەتتەگىدەي "جاندىردى". ءبىر ساعاتتاي ۋاقىتتىڭ قالاي زىر ەتە قالعانىن بايقاماپپىز. اراسىندا كورەرەمەننىڭ كوكەيىندەگى ساۋالدى قويۋعا ارنالعان "اشىق ميكروفونى" دا ەرەكشە. تىكەلەي ەفيرگە كورەرمەندەر قوڭىراۋ شالىپ تا ساۋالدارىن قويىپ جاتتى، ال سكايف ارقىلى دا ءتيىستى ادامدارمەن بايلانىس ورناتىلىپ، ەفيردەن مەزەتىندە كورسەتىلىپ وتىردى. ءتىپتى كورەرمەندەر كوكەيدەگى سۇراقتارىن باعدارلامانىڭ ارنايى ۆاتساپ ءنومىرى ارقىلى دا، باعدارلامانىڭ رەسمي پاراقشاسى ارقىلى دا قويا الاتىنى ءسۇيسىنتتى. اۋديتوريامەن بايلانىستا ءمىن جوق. بۇنىڭ ءبارى ۇجىمنىڭ، اينالىپ كەلگەندە ۇلكەن دايىندىقتىڭ جەمىسى. توك-شوۋدىڭ ماقساتى - قوعامداعى ساياسي-الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى، ەلدىڭ ساياسي ومىرىندەگى تۇيتىكىلدى تاقىرىپتاردى كوپشىلىك تالقىسىنا سالۋ. اتاپ ايتقاندا، ەل ومىرىندەگى قوعامدىق-ساياسي، الەۋمەتتىك وقيعالار مەن سان سالاداعى وزەكتى دە وتكىر ماسەلەلەر باعدارلاما تاقىرىبىنا ارقاۋ بولىپ، ارنايى شاقىرىلعان سپيكەرلەر تەرەڭ تالقىعا سالادى. بۇرىندارى مۇنداي باعدارلامالاردى تۇركيا، رەسەي، اكش، ۋكراينا سىندى ەلدەردىڭ ارنالارىنان كورىپ، قىزىعىپ قانا قوياتىنبىز. ەندى مىنە، ولاردان ارتىق بولماساق، كەم ەمەس ەكەنىمىزدى كورىپ قۋانىپ وتىرمىز.

بۇل «قازاقستان» تەلەراديوكورپوراسياسىنىڭ جاڭا باسشىسى ءلاززات تانىسبايدىڭ اربىردەن سوڭ اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن ابايەۆتىڭ ۇلكەن ۇتىسى. بيلىك پەن حالىقتىڭ اراسىنداعى ديالوگتى ارتتىرىپ، وزەكتى ماسەلەلەردى بىرگە تالقىلاۋعا جاساپ وتىرعان ناقتى قادام. باعدارلاما ارى قاراي دا دامىپ، جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلە بەرەرىنە سەنىم مول. جاڭا باعدارلاما حالقىمىزعا قايىرلى بولىپ، ۇزاعىنان ءسۇيىندىرسىن! تومەندە «ASHYQ ALAŃ» جوباسىنا قاتىستى ءبىراز ادامنىڭ پىكىرىن بەرگەندى ءجون كوردىك. 

مۇرات ابەنوۆ، قوعام قايراتكەرى

دەموكراتيالىق وزگەرىستەر ەلىمىزدە باستالعاننىن قالاي بىلەمىز؟ 
ونىڭ ءبىر كورىنىسى - ب ا ق جۇمىستارىنىڭ اشىقتىعىنان بايقالۋ كەرەك. اسىرەسە، مەملەكەتتىك تەلەارنالاردا ءسوز ەركىندىگى بولسا.... 
بۇگىن "قازاقستان" ارناسىندا "اشىق الاڭ" جاڭا پىكىر الماسۋ توك-شوۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى! تىكەلەي ەفيردە – سەنزۋراسىز، مونتاجسىز شىعادى ەكەن. اشىق دەسە اشىق تۇردە پىكىر ايتۋ مۇمكىنشىلىگى بار، ءسوزدى، ويدى شەكتەمەدى. ماعان بۇل باستاما ۇنادى! بىزگە وسىنداي حابارلار كوپتەپ كەرەك. سول ارقىلى ازاماتتاردىڭ قوعامدىق ساياسي ساۋاتتىلىعى جوعارىلايدى. بيلىككە دە جاقسى - قوعامداعى جاعدايدى ءوز اۋزىنان بۇكپەسىز ءبىلىپ وتىرادى. 
جۇرناليست نارتاي ارالباي ۇلى مىقتى ەكەن، اشىق پىكىر ايتۋعا تارتادى، ءوزى تاقىرىپتى جاقسى تۇسىنەدى، جانە سىن كوزقاراستاردى شەكتەمەيدى. 
جاڭا جوباعا ساتتىلىك تىلەگىم كەلەدى. 
"قازاقستان" ارناسىنا وسىنداي جاڭا جوبالاردى كوبىرەك ەفيرگە شىعارۋدى ۇسىنامىن. سوندا تاراپ كەتكەن كورەرمەندەر فەيسبۋكتەن تەلەارناعا قايتا ورالار. ويىن-ساۋىق، وسەك-ايان، ءازىل- سىقاق حابارلاردان ازاماتتار شارشاعانى قاشان... قوعامعا پايدالى وزەكتى اقپارات كەرەك.

ايگۇل ورىنبەك، بەلگىلى بلوگەر، ۇلتتىق كەڭەستىڭ مۇشەسى

بيلىكتىڭ بەتى بەرى قاراپ جاتىر. 
بۇرىن وسىنداي ۇلكەن ماسەلەلەردى قوزعاپ، شىعارعان ەفيرلەرىمدى شىعارماي قويعان جەكە تەلەارنالار. ال ۇلتتىق ارنا بۇل جولى سەنساسيا جاسادى. "اشىق الاڭ" باعدارلامانى ويلاپ تاپقان، شىعارعان ادامعا دا ۇلكەن راحمەت! حاباردىڭ ەرتەگىسىن تىڭداپ شارشاعان حالىق، بۇگىن ەكران بەتىنە جينالدى دەپ ويلايمىن! سوڭىنا دەيىن سەنبەدىم ەفيرگە شىعاراتىنىن. ارىستىقتاردىڭ ماسەلەسى ءبىر ەفيرمەن بىتپەيدى. بۇل تاقىرىپقا قايتا ورالامىز "اشىق الاڭعا " دەگەن ۇمىتتەمىن! پرەزيدەنت توقايەۆ شىنىندا دا وزگەرىسكە دايىن ەكەن...

مۇحامەدجان تازابەك، «اسىل ارنا» تەلەارناسىنىڭ باس ديرەكتورى

نارتاي ارالباي ۇلى جۇرگىزەتىن "اشىق الاڭدى" ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىندا كورىپ وتىرمىن... ىنساپتى، تۇسىنىكتى، جان-جاقتى جاقسى باعدارلاما بولدى. اقىرىنا دەيىن كوردىم. ءبىراز وي ءتۇيدىم. وسىنداي دەڭگەيلى باعدارلامالاردىڭ جولى بولسىن!

RELATED NEWS
ءوز ءۇيىڭ – ولەڭ توسەگىڭ ەمەس، ءومىرىڭنىڭ تىنىسى
29 ءساۋىر 2026
ءوز ءۇيىڭ – ولەڭ توسەگىڭ ەمەس، ءومىرىڭنىڭ تىنىسى

قازاق «ءوز ءۇيىم – ولەڭ توسەگىم» دەيدى، جانە بۇل ءسوزدى ءبىز كوبىنە جاي عانا جىلى تىركەس رەتىندە قابىلدايمىز، ءبىراق ونىڭ استارىنا ۇڭىلسەك، بۇل – ادامنىڭ بولمىسىن، ونىڭ ومىردەگى ورنىن ايقىندايتىن تەرەڭ فيلوسوفيا ەكەنىن اڭعارامىز، ويتكەنى ولەڭ توسەگى دەنەگە جايلى بولسا، ءۇي – جانعا جايلى، ال جان تىنىش بولماي، ادام تولىق باقىتتى بولا المايدى.

ءبىز كەيدە ءۇيدى شارشى مەترمەن ولشەپ، ونىڭ باعاسىن نارىقپەن بەلگىلەپ، قولجەتىمدىلىگىن نەسيە شارتتارىمەن ەسەپتەپ ءجۇرمىز، الايدا وسى ەسەپتىڭ اراسىندا ءۇيدىڭ ەڭ باستى ءمانى – ادامنىڭ ىشكى تىنىشتىعى ەكەنى ەكىنشى قاتارعا ىعىسىپ بارا جاتقانىن بايقاماي قالامىز، سوندىقتان دا «ءۇي – مۇلىك» دەگەن تۇسىنىك كۇشەيگەن سايىن، «ءۇي – ءومىر» دەگەن ۇعىم السىرەپ بارا جاتقانداي اسەر قالدىرادى.

قازاق «ءۇيى جوقتىڭ – كۇيى جوق» دەپ بەكەر ايتپاعان، ويتكەنى بۇل جەردە ءسوز تەك باسپانا تۋرالى ەمەس، ادامنىڭ قوعامداعى ورنى، ونىڭ تۇراقتىلىعى مەن ەرتەڭگە دەگەن سەنىمى تۋرالى بولىپ وتىر، ال وسى سەنىم السىرەگەن جەردە كەز كەلگەن الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ دا اسەرى شەكتەۋلى بولاتىنى بەلگىلى.

ماسەلە – باسپانادا ەمەس، وعان دەگەن كوزقاراستا

وسى تۇرعىدان قاراعاندا، استانادا ىسكە قوسىلعان Shanyraq جوباسى جاي عانا تۇرعىن ۇيگە قاتىستى كەزەكتى باستاما ەمەس، كەرىسىنشە، قوعامنىڭ باسپاناعا دەگەن كوزقاراسىن قايتا قاراۋعا جاسالعان تالپىنىس دەپ ايتۋعا بولادى، ويتكەنى جوبا حالىقتىڭ وسال توپتارىنا ءقاۋىپسىز ءارى قولجەتىمدى تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزۋدى ماقسات ەتەدى جانە بۇل باعىتتا مەملەكەت پەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ، ازاماتتىق قوعام مەن ساراپشىلاردىڭ كۇشىن بىرىكتىرۋگە ۇمتىلادى.

قازاقستاندا بۇعان دەيىن دە تۇرعىن ۇيگە قاتىستى باعدارلامالار ىسكە اسىرىلىپ كەلدى، سونىڭ ىشىندە «شاڭىراق» باعىتى ارقىلى تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج ازاماتتارعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ قاراستىرىلعان بولاتىن، ءارى بۇل باعدارلاما اكىمدىكتە كەزەكتە تۇرعان ازاماتتارعا ارنالعان ناقتى تەتىك رەتىندە جۇمىس ىستەدى ، ءبىراق ۋاقىت وتە كەلە ءار وتباسىنىڭ جاعدايى بىر-بىرىنە ۇقسامايتىنى، ال ءبىر عانا ۇلگىنىڭ بارىنە بىردەي شەشىم بولا المايتىنى انىق بايقالدى.

سوندىقتان دا جاڭا جوبا تەك قارجىلىق قۇرالدارعا سۇيەنىپ قويماي، ماسەلەنى كەشەندى تۇردە قاراستىرۋدى كوزدەيدى، ياعني تۇرعىن ءۇي ساياساتىن ناقتى ومىرلىك جاعدايلارعا بەيىمدەۋ، قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋ، ءارى ازاماتتاردىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس شەشىمدەر ۇسىنۋ باستى باعىت رەتىندە العا شىقتى.

«بۇل – ارتىقشىلىق ەمەس، نەگىزگى قۇقىق»

جوبانىڭ تانىستىرىلىمىندا قازاقستانداعى ەۋروپالىق وداق وكىلدىگىنىڭ وكىلى حۋانا مەرا كابەللونىڭ «ءقاۋىپسىز، لايىقتى جانە قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي – بۇل ارتىقشىلىق ەمەس، نەگىزگى قۇقىق» دەگەن ءسوزى كەزدەيسوق ايتىلعان جوق، ويتكەنى بۇل پىكىر قازىرگى تۇرعىن ءۇي ساياساتىنىڭ قاي باعىتتا وزگەرۋى كەرەكتىگىن ناقتى كورسەتىپ تۇر، ياعني باسپانا ەندى تەك ەكونوميكالىق كاتەگوريا ەمەس، الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتىڭ ولشەمىنە اينالۋى ءتيىس.

ال «وتباسى بانك» وكىلدەرى ءوز كەزەگىندە تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى اتاپ ءوتىپ، تابىسى تومەن نەمەسە الەۋمەتتىك جاعدايى كۇردەلى ازاماتتارعا قولداۋ كورسەتىلىپ جاتقانىن جەتكىزگەنىمەن، ءار وتباسىنىڭ جاعدايىن تەرەڭ قاراستىرعاندا ءالى دە زاڭنامالىق كەدەرگىلەر مەن قايشىلىقتاردىڭ ساقتالىپ وتىرعانىن جاسىرمادى، بۇل ءوز كەزەگىندە جۇيەنىڭ بار ەكەنىنە قاراماستان، ونىڭ تولىققاندى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن جاڭا تاسىلدەر قاجەت ەكەنىن اڭعارتادى.

جاڭا كەزەڭ – ناقتى ومىرگە بەيىم ساياسات

ورتالىق ازيا ەۋرازيا قورىنىڭ ديرەكتورى ريناد تەمىربەكوۆتىڭ تۇرعىن ءۇي ساياساتى ەندى ناقتى ومىرلىك جاعدايلارعا بەيىمدەلۋى ءتيىس دەگەن پىكىرى دە وسى ويدى تولىقتىرادى، ويتكەنى ءبىر ادامعا ءتيىمدى بولعان شەشىم ەكىنشى ادام ءۇشىن ءتيىمسىز بولۋى مۇمكىن، ال الەۋمەتتىك ساياسات ءدال وسى ايىرماشىلىقتاردى ەسكەرمەسە، ونىڭ ناتيجەسى دە شەكتەۋلى بولادى.

سوندىقتان Shanyraq جوباسى تەك زەرتتەۋ جۇرگىزۋمەن شەكتەلمەي، ناقتى ارەكەتتەردى دە قامتيدى، ونىڭ ىشىندە تۇرعىن ۇيلەردىڭ قولجەتىمدىلىك ستاندارتتارىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋ، ازاماتتاردىڭ تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ، مەملەكەتتىك ورگاندار مەن قوعام وكىلدەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ سياقتى باعىتتار بار، ءارى بۇل شارالاردىڭ ءارقايسىسى جەكە ادامنىڭ تاعدىرىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن ەسكەرسەك، جوبا اۋقىمىنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن تۇسىنۋگە بولادى.

شاڭىراق – ۇعىم، ال ۇعىم – جاۋاپكەرشىلىك

ءبىز كەيدە «شاڭىراق» ءسوزىن جەڭىل قولدانامىز، ءبىراق ونىڭ ءمانىن تەرەڭ تۇسىنە بەرمەيمىز، ويتكەنى شاڭىراق – تىرەك ەمەس، ول – تۇتاستىقتىڭ بەلگىسى، وتباسىنىڭ اماندىعى مەن ادامنىڭ ىشكى تىنىشتىعىنىڭ سيمۆولى، ال وسى ۇعىمدى ناقتى ومىردە جۇزەگە اسىرۋ – تەك ءبىر مەكەمەنىڭ نەمەسە ءبىر باعدارلامانىڭ ەمەس، تۇتاس قوعامنىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى.

سوندىقتان باسپانا بەرۋ – جاي الەۋمەتتىك كومەك ەمەس، ول – ادامنىڭ ءومىرىن ورنىنا قويۋ، ونىڭ ەرتەڭگە دەگەن سەنىمىن قالىپتاستىرۋ، ءارى قوعامداعى تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ دەگەن ءسوز، ال مۇنداي مىندەتتى شەشۋ ءۇشىن تەك قارجى جەتكىلىكسىز، وعان جۇيەلى وي، ناقتى ساياسات جانە ادامعا باعىتتالعان كوزقاراس قاجەت.

قورىتىندى: ءۇي – ەسەپ ەمەس، ءومىر

قازاق «ءوز ءۇيىم – ولەڭ توسەگىم» دەپ بەكەر ايتپاعان، ويتكەنى بۇل ءسوز ادامنىڭ قاي جەردە ءوزىن تولىق سەزىنەتىنىن، قاي جەردە ونىڭ جانى تىنىش تاباتىنىن ءدال سيپاتتايدى، ال بۇگىنگى قوعامدا وسى قاراپايىم اقيقاتتىڭ ءوزى ساياساتتىڭ، ەكونوميكانىڭ جانە الەۋمەتتىك شەشىمدەردىڭ وزەگىنە اينالۋى ءتيىس، ويتكەنى ءۇي – ەسەپ ەمەس، ءۇي – ءومىر.

ال Shanyraq جوباسى سول ءومىردى رەتتەۋگە باعىتتالعان العاشقى قادامداردىڭ ءبىرى رەتىندە كورىنەدى، ەندى ونىڭ ناتيجەسى قاعاز جۇزىندە قالىپ قويماي، ناقتى ادامداردىڭ تاعدىرىندا كورىنىس تابا ما – ۋاقىت سونى كورسەتەدى.

بالانىڭ ميىن وزگەرتەتىن 15 مينۋت. قازاقستاندا جاپوننىڭ KUMON ءادىسى نەگە نازار اۋدارتتى؟
15 مامىر 2026
بالانىڭ ميىن وزگەرتەتىن 15 مينۋت. قازاقستاندا جاپوننىڭ KUMON ءادىسى نەگە نازار اۋدارتتى؟

استانادا وتكەن ءبىر جيىن كوپ ادامنىڭ نازارىنان تىس قالۋى مۇمكىن. ءبىراق ءدال سول جيىننىڭ ىشىندە ەرتەڭگى قازاقستان مەكتەبىنىڭ قانداي بولاتىنىنا قاتىستى ۇلكەن سۇراقتىڭ جاۋابى جاتقانداي.

14 مامىر كۇنى ەلورداداعى №109 «كەلەشەك مەكتەپتەرى» بازاسىندا حالىقارالىق KUMON پيلوتتىق جوباسىنىڭ قورىتىندىسى جاريالاندى. ءبىر قاراعاندا بۇل – جاي عانا ءبىلىم بەرۋ جوباسى. ءبىراق ماسەلەنىڭ استارىنا ۇڭىلسەڭىز، بۇل – بالانىڭ ميىن قايتا جاتتىقتىرۋعا باعىتتالعان جۇيە.

ءقازىر قوعامدا ءبىر ۇرەي بار. بالانىڭ زەيىنى شاشىراڭقى. تەلەفونعا تەلمىرگەن ۇرپاق ۇزاق وتىرىپ كىتاپ وقي المايدى. ءبىر ەسەپكە بەس مينۋتتان ارتىق شىدامايدى. ءمۇعالىم ايتىپ ۇلگەرمەيدى، اتا-انا ءتۇسىندىرىپ ۇلگەرمەيدى. بالا تەز جالىعادى.

جاپوندار وسى ماسەلەنى بۇدان جارتى عاسىر بۇرىن بايقاپ قويعان.

ءسويتىپ، 1954 جىلى جاپون ءمۇعالىمى تورۋ كۋمون ءوز بالاسىنا ارنايى ءادىس ويلاپ تابادى. ماقساتى – بالانى «جاتتاتاتىن» ەمەس، وزدىگىنەن ويلاناتىن دەڭگەيگە جەتكىزۋ. كەيىن سول ءتاسىل الەمنىڭ ونداعان ەلىنە تارادى. ال بۇگىندە KUMON ءادىسى قازاقستانعا دا كەلىپ وتىر.

جوبا Caravan of Knowledge قورى مەن Kumon Institute of Education ارقىلى جۇزەگە اسۋدا. وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىر. ال قارجىلىق سەرىكتەستەر قاتارىندا Chevron مەن INPEX كومپانيالارى بار.

پيلوتتىق جوبا استاناداعى «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جۇيەسىنە ەنگىزىلگەن. باعدارلاماعا 3-سىنىپتىڭ 39 وقۋشىسى قاتىسىپتى. بالالار كۇن سايىن نەبارى 15 مينۋتتان پلانشەت ارقىلى تاپسىرما ورىنداعان.

ءبىراق ماسەلە ۋاقىتتىڭ از-كوپتىگىندە ەمەس. ماسەلە – جۇيەدە.

جاپون ءادىسى بالانى بىردەن كۇردەلى ەسەپكە تاستامايدى. «بالا سۇرىنبەي ءجۇرسىن دەسەڭ، الدىمەن تابانىن قاتايت» دەگەن قازاقى قاعيداعا كەلەدى. وقۋشى ءوز دەڭگەيىنەن باستايدى. قاراپايىمنان كۇردەلىگە بىرتىندەپ وتەدى. ەڭ باستىسى – ەشكىم ونى سۇيرەمەيدى. بالا ەسەپتى ءوزى شەشۋگە ۇيرەنەدى.

قازاق «بالىق بەرمە، قارماق بەر» دەيدى. KUMON-نىڭ فيلوسوفياسى دا وسىعان جاقىن.

جوبا ناتيجەسى دە جامان ەمەس.

تەستىلەۋدە ەڭ جوعارى ناتيجە كورسەتكەن بالالاردىڭ ۇلەسى 36،8 پايىزدان 81،3 پايىزعا دەيىن وسكەن. ال تومەن ناتيجە كورسەتكەن وقۋشىلار سانى مۇلدە نولگە تۇسكەن.

بۇدان دا قىزىعى – بالالاردىڭ تەك ءبىلىمى ەمەس، مىنەزى وزگەرە باستاعان.

مۇعالىمدەر بالالاردىڭ زەيىنى ارتقانىن ايتادى. بۇرىن ساۋساقپەن سانايتىن وقۋشىلار ويشا ەسەپتەۋگە كوشكەن. تاپسىرمانى تەز ورىنداي باستاعان. ەڭ باستىسى – ءوز كۇشىنە سەنىم پايدا بولعان.

سىنىپ جەتەكشىسى ماقپال قاناتوۆنا:

«بالالاردىڭ زەيىن قويۋى، تاپسىرمالاردى ورىنداۋ جىلدامدىعى جانە ماتەماتيكاعا قىزىعۋشىلىعى ايتارلىقتاي جاقساردى. ولار تاپسىرمالاردى سەنىمدىرەك ءارى جىلدامىراق ورىنداي باستادى»، – دەيدى.

ال پەداگوگ جانار امانگەلدييەۆنانىڭ سوزىندە بۇگىنگى مەكتەپ ءۇشىن وتە ماڭىزدى ماسەلە جاتىر.

«بالالار تۇراقتى تاجىريبە مەن بىرتىندەپ وقۋدىڭ ماڭىزىن تۇسىنە باستادى»، – دەيدى ول.

قازىرگى قوعامنىڭ ەڭ ۇلكەن ماسەلەسىنىڭ ءبىرى دە وسى ەمەس پە؟

ءبىز ءبارىن تەز قالايمىز. جىلدام ناتيجە كۇتەتىن زامانعا كىردىك. ءبىراق ادامنىڭ ميى TikTok-تىڭ جىلدامدىعىمەن ەمەس، تابيعاتتىڭ ىرعاعىمەن داميدى. KUMON سول تابيعي ىرعاقتى قايتارۋعا تىرىسادى.

بۇل جوبانىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – ءمۇعالىمنىڭ ءرولىن وزگەرتۋى.

بىزدەگى جۇيەدە ءمۇعالىم كوبىنە اقپارات جەتكىزۋشى رەتىندە قالىپ قويدى. ال KUMON-دا ۇستاز باعىت بەرۋشى. ول بالانىڭ ورنىنا ەسەپ شىعارمايدى. قاتەلىگىن بەتىنە باسپايدى. بالانىڭ وزدىگىنەن تابۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

قازاق «بالانى بەسىكتەن تاربيەلە» دەيدى. ال جاپوندار سول تاربيەنى كۇندەلىكتى داعدى ارقىلى قالىپتاستىرادى.

كۇنىنە 15 مينۋت.

ءبىراق سول 15 مينۋتتىڭ ىشىندە ءتارتىپ بار. تۇراقتىلىق بار. جۇيە بار.

جوباعا قاتىسقان اتا-انالاردىڭ پىكىرى دە قىزىق.

ولار بالالاردىڭ تەك ماتەماتيكاسى ەمەس، جاۋاپكەرشىلىگى وزگەرگەنىن ايتادى. وزدىگىنەن وتىرىپ تاپسىرما ورىنداي باستاعان. قاتارىنان قالماۋعا تىرىسادى. بۇل ەندى جاي ەسەپ ەمەس، مىنەز تاربيەسى.

الەمدە ءبىلىم سالاسىنداعى باسەكە الدەقاشان باستالىپ كەتكەن. ءقازىر مەملەكەتتەر مۇنايمەن ەمەس، ميىمەن جارىسادى. كىمنىڭ بالاسى ەرتەرەك ويلانۋدى ۇيرەنسە، سول ەل ۇتادى.

قازاقستان ءۇشىن دە بۇل – ماڭىزدى كەزەڭ.

ويتكەنى سوڭعى جىلدارى ەلىمىز مەكتەپ سالۋعا كوپ كوڭىل ءبولدى. «جايلى مەكتەپتەر» سالىنىپ جاتىر. ينفراقۇرىلىم كۇشەيدى. ءبىراق مەكتەپتىڭ قابىرعاسىنان بۇرىن، ونىڭ ىشىندەگى بالانىڭ ويلاۋ جۇيەسى ماڭىزدى.

ال KUMON سياقتى جوبالار سول ويلاۋ جۇيەسىن وزگەرتۋدىڭ ءبىر تەتىگى بولۋى مۇمكىن.

جاپونداردا ءبىر ءسوز بار: «باياۋ جۇرگەن ادام دا توقتاماسا، مەجەگە جەتەدى».

قازاق تا بەكەر ايتپاعان:
«تامشى تاس جارادى».

مۇمكىن، كۇنىنە 15 مينۋتتان باستالعان وسى تاجىريبە ەرتەڭ قازاقستان مەكتەبىندەگى ۇلكەن وزگەرىستىڭ باسى بولىپ قالار.

ايەلدىڭ قولى تيگەن جەردە بەرەكە بار
21 مامىر 2026
ايەلدىڭ قولى تيگەن جەردە بەرەكە بار

استانادا وتكەن IX UMAI قازاقستان ايەلدەرى فورۋمىنا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن مىڭنان استام كاسىپكەر ايەل جينالدى. ءبىر قاراعاندا بۇل كەزەكتى بيزنەس-فورۋم سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. ءبىراق ماسەلەنىڭ مانىنە ۇڭىلسەڭىز، بۇل جيىننىڭ استارىندا الدەقايدا تەرەڭ ماعىنا جاتىر.
قازاق «ايەل ءبىر قولىمەن بەسىكتى، ءبىر قولىمەن الەمدى تەربەتەدى» دەيدى. بۇگىنگى قازاقستاندا وسى ءسوزدىڭ شىندىققا اينالىپ كەلە جاتقانىن كورىپ ءجۇرمىز. بۇرىن كاسىپكەرلىك دەسە كوز الدىمىزعا زاۋىت، ءوندىرىس، قۇرىلىس نەمەسە ۇلكەن كومپانيالاردى باسقارىپ وتىرعان ەر ازاماتتار ەلەستەيتىن. ال بۇگىندە شاعىن بيزنەستەن باستاپ ءىرى ءوندىرىس ورىندارىنا دەيىن ايەلدەردىڭ ۇلەسى ارتىپ كەلەدى.


استانادا وتكەن UMAI فورۋمى سونىڭ ايقىن دالەلى بولدى. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن مىڭنان استام ايەل ءبىر الاڭدا باس قوسىپ، كاسىپتىڭ قىر-سىرىن تالقىلادى. ولار سيفرلاندىرۋدى ءسوز ەتتى، جاساندى ينتەللەكتىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن سارالادى، بيزنەستى قالاي ۇلعايتۋ كەرەكتىگىن تالقىلادى. ەڭ باستىسى، ايەلدىڭ قوعامداعى ورنى مەن ونىڭ ەكونوميكانى دامىتۋداعى ءرولى تۋرالى وي ءبولىستى.
قازىرگى زاماننىڭ تالابى وزگەردى. كەشە عانا دۇكەن اشۋدى كاسىپ دەپ ەسەپتەگەن قوعام بۇگىندە ينتەرنەت ارقىلى الەمدىك نارىققا شىعاتىن كاسىپكەرلەردى تاربيەلەپ جاتىر. بۇل وزگەرىستەن قازاق ايەلدەرى دە شەت قالعان جوق. كەرىسىنشە، جاڭا مۇمكىندىكتەردى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ يگەرىپ كەلەدى.


فورۋم بارىسىندا ءسوز العان «قازاقستاننىڭ جارقىن كاسىپكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعى UMAI» جەكە قورىنىڭ قۇرىلتايشىسى ءجاميلا ەرنازاروۆا ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ الەۋەتىنە ەرەكشە توقتالدى.
– بۇگىندە ايەلدەر بيزنەستى بەلسەندى تۇردە دامىتىپ، ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىندا جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرىپ جاتىر. قازاقستانداعى ايەلدەر كاسىپكەرلىگى يكەمدىلىگى مەن وزگەرىستەرگە تەز بەيىمدەلۋ قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا جوعارى دامۋ الەۋەتىن كورسەتۋدە. UMAI فورۋمى – ايەلدەر قولداۋ تابا الاتىن، جاڭا ءبىلىم الاتىن، پايدالى بايلانىستار ورناتىپ، وزدەرىن دامىتۋعا مۇمكىندىك الاتىن الاڭ، – دەدى ول.
شىن مانىندە، ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى بار. ولار تەك تابىس تابۋدى عانا ويلامايدى. ادەتتە ايەل كاسىپكەر ءوز كاسىبىمەن بىرگە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى دە ارقالاپ جۇرەدى. ءبىرى اۋىلداعى انالاردى جۇمىسپەن قامتىسا، ەندى ءبىرى ۇلتتىق قولونەردى جاڭعىرتادى، ءۇشىنشىسى بالالارعا ارنالعان ءونىم شىعارادى. سوندىقتان ايەلدەردىڭ بيزنەسكە كەلۋى – ەكونوميكالىق قۇبىلىس قانا ەمەس، الەۋمەتتىك قۇندىلىقتاردىڭ دا دامۋى.


فورۋم اياسىندا وتكەن «انامنىڭ قولىمەن جاسالعان» كورمەسى وسى ويدى تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى. قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن 45 قولونەرشى مەن ءوندىرۋشى ايەل ءوز ونىمدەرىن ۇسىندى. قولدان جاسالعان بۇيىمدار، ۇلتتىق ناقىشتاعى دۇنيەلەر، شاعىن وندىرىستەن شىققان تاۋارلار – مۇنىڭ ءبارى قازاق ايەلىنىڭ ەڭبەكقورلىعى مەن شەبەرلىگىنىڭ كورىنىسى.
كەيدە ءبىز كاسىپكەرلىكتى تەك ۇلكەن سيفرلارمەن، ميللياردتاعان ينۆەستيسيالارمەن ولشەۋگە بەيىمبىز. الايدا كەز كەلگەن ءىرى كاسىپتىڭ باستاۋى شاعىن قادامنان تۇراتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بۇگىن قولونەرمەن اينالىسىپ وتىرعان انا ەرتەڭ ونداعان ادامدى جۇمىسپەن قامتيتىن ءوندىرىس يەسىنە اينالۋى مۇمكىن. بۇگىن الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ءونىم ساتىپ وتىرعان قىز ەرتەڭ ەكسپورتقا شىعاتىن برەند قالىپتاستىرۋى عاجاپ ەمەس.
الەمدىك تاجىريبە دە وسىنى كورسەتىپ وتىر. ايەلدەردىڭ ەكونوميكاعا ارالاسۋى ارتقان سايىن قوعامداعى الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق كۇشەيەدى، جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى، وتباسىلاردىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارادى. سوندىقتان ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن قولداۋ – جەكەلەگەن ادامداردى قولداۋ ەمەس، تۇتاس قوعامنىڭ دامۋىنا ينۆەستيسيا سالۋ.


UMAI فورۋمى تاعى ءبىر ماڭىزدى شىندىقتى كورسەتتى. قازاق ايەلى بۇگىندە تەك وتباسىنىڭ ۇيىتقىسى عانا ەمەس. ول – جۇمىس بەرۋشى، كاسىپكەر، جاڭاشىل، كوشباسشى. ۋاقىت وزگەرگەن سايىن ونىڭ قوعامداعى ميسسياسى دا كەڭەيىپ كەلەدى.
ال ايەلدىڭ قولى تيگەن جەردە بەرەكە بار ەكەنىن قازاق الدەقاشان ايتىپ كەتكەن. بالكىم، بۇگىنگى فورۋمنىڭ باستى قورىتىندىسى دا وسى شىعار. ايەلدىڭ كاسىبى دامىسا، وتباسى نىعايادى. وتباسى نىعايسا، قوعام كۇشەيەدى. قوعام كۇشەيسە، مەملەكەت ۇتادى.