ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    506.7
  • EUR -

    601.5
  • RUB -

    6.57
19 مىڭنان استام ءۇيدى سۋ باستى - توقايەۆ تاسقىنمەن كۇرەسكەندەردى ماراپاتتادى
akorda.kz 19 ماۋسىم 2024
19 مىڭنان استام ءۇيدى سۋ باستى - توقايەۆ تاسقىنمەن كۇرەسكەندەردى ماراپاتتادى

اقوردادا سۋ تاسقىنىمەن كۇرەسكە بەلسەنە اتسالىسقان ازاماتتاردى سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى، دەپ حابارلايدى اقوردا.

مەملەكەت باسشىسى سۋ تاسقىنىمەن كۇرەس شارالارىنا بەلسەنە اتسالىسقان ەل ازاماتتارىن ماراپاتتاۋ راسىمىندە ءسوز سويلەدى.

پرەزيدەنت، ەڭ الدىمەن، بۇل بۇرىن ەشقاشان بولماعان ەڭ جويقىن تابيعي اپات ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاننىڭ 10 ايماعىندا توتەنشە جاعداي جاريالاندى. جالپى، ەل كولەمىندە 19 مىڭنان استام تۇرعىن ءۇيدى سۋ باستى.

– سىن ساعاتتا ەلىمىز ىرىستى ىنتىماعىن تانىتتى. ءبىز تابيعي اپات كەزىندە جۇرت بولىپ جۇمىلدىق. ءبىرتۇتاس ەل ەكەنىمىزدى كورسەتتىك. قۇتقارۋشىلار، اسكەريلەر، ىشكى ىستەر ورگاندارى مەن اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەدى. ولار وتان الدىنداعى پارىزىن ءمىنسىز اتقاردى. ءبىر سوزبەن، انتقا ادال بولدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقايەۆ توپان سۋمەن كۇرەسكە كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ 63 مىڭنان استام قىزمەتكەرى اتسالىسقانىنا نازار اۋداردى. قۇتقارۋ وپەراسياسى بارىسىندا 120 مىڭنان استام ادام، ونىڭ ىشىندە 40 مىڭ بالا ءقاۋىپسىز جەرگە كوشىرىلدى.

– بۇل – قۇتقارۋشىلار مەن ۇشقىشتاردىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى. ءابىش كەكىلبايەۆ «ەلىن سۇيگەن ازاماتقا ەڭ ۇلكەن قايعى – ءوز حالقىنىڭ تاعدىرىنان تىس قالۋ» دەپ ايتقان. ۇلتتىق ەرىكتىلەر جەلىسى تابيعي اپات بولعان ساتتەن باستاپ ەرەكشە بەلسەندى بولدى. 50 مىڭنان استام ۆولونتەر كومەك كەرۋەندەرىن ۇيىمداستىردى. ولار اپات ايماقتارىنا ازىق-تۇلىك جانە باسقا دا قاجەتتى زاتتاردى جەتكىزۋگە اتسالىستى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «جۇرەكتەن جۇرەككە» اكسياسى ورتاق ىسكە مول سەپتىگىن تيگىزدى، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى كەنتاۋ قالاسىندا تۇراتىن گاۋھار شايمەردەن ەسىمدى وقۋشى قىزدىڭ اتا-اناسىنا وتانشىل ۇرپاق ءوسىرىپ جاتقانى ءۇشىن العىس ايتتى. ول ءوزى جيناپ جۇرگەن قارجىسىن قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا اۋدارعان. سونىمەن قاتار اتىراۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى – توقساننان اسقان ورىنشا توقتىباق قىزى مەن ءاليا دوسمۇحانوۆانىڭ ەرەن ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بۇدان بولەك، پرەزيدەنت كومەك بەرگەنى ءۇشىن باۋىرلاس مەملەكەتتەرگە، حالىقارالىق كومپانيالار مەن ۇيىمدارعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

– ناعىز دوستىق قيىندىقتا سىنالادى دەپ تەكتەن-تەك ايتپايدى. كەيبىر شەتەلدىك ازاماتتار زارداپ شەككەن ادامدارعا جاردەمدەسۋ ءۇشىن ارنايى كەلدى. وسى ءساتتى پايدالانىپ، قيىن-قىستاۋ شاقتا قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن شەتەلدىك سەرىكتەستەرىمىزگە جانە دوستارىمىزعا شىن جۇرەكتەن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، سۋ تاسقىنى كەزىندە حالقىمىز بىرلىگى بەكەم، ىنتىماعى بەرىك ەل ەكەنىن كورسەتتى.

– الاپات سۋ تاسقىنداپ كەلىپ قالعاندا، وتانداستارىمىز تابيعات اپاتىمەن كۇرەسىپ جاتقان قۇتقارۋشىلارعا كومەك قولىن سوزدى. ولار سۋ باسقان ايماقتاردا جاۋاپتى قىزمەت مەكەمەلەرىنە جاردەمدەسىپ، جانقيارلىقپەن ارەكەت ەتتى ءارى باتىلدىق تانىتتى. كوبى ادامدار مەن جانۋارلاردى ءوز كولىكتەرىمەن ءقاۋىپسىز جەرگە الىپ شىقتى. مىڭداعان جاناشىر ازامات تاسقىن سۋدان قورعايتىن بوگەن سالۋعا قاتىستى. ورتاق كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىندا ءبىز جاعدايدىڭ ۋشىعىپ كەتۋىنە جول بەرمەدىك، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى وزدەرىن ناعىز وتانشىل ءارى جاۋاپتى ازامات رەتىندە كورسەتكەن ەرىكتىلەردىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعالاپ، ولاردى قازىرگى زاماننىڭ باتىرلارى دەپ اتادى.

– مەن ەرىكتىلەر قوزعالىسىنىڭ دامۋىنا ايرىقشا ءمان بەرەمىن. وزدەرىڭىزگە ءمالىم، 2020 جىلدى ۆولونتەر جىلى دەپ جاريالادىم. وسى ۋاقىت ىشىندە ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلىك قىزمەت مۇلدە جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ەرىكتىلەردىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ماڭىزدى باستامالار مەن جوبالار جۇزەگە استى. ەڭ باستىسى، ءبىز ادامداردىڭ مەملەكەت پەن قوعام ومىرىنە ارالاسۋعا، ادامي قۇندىلىقتار مەن قاسيەتتەرگە ساي بولۋعا دەگەن نيەتىن وياتتىق. ەلىمىزدەگى جان-جاقتى جاڭعىرۋلاردىڭ قوزعاۋشى كۇشى – ادام. قولعا الىنعان اۋقىمدى رەفورمالار تابىستى جۇزەگە اسۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ بارشا ازاماتى كۇش بىرىكتىرۋى قاجەت ەكەنىنە سەنىمدىمىن، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

پرەزيدەنت باسپاناسىز قالعان ادامدارعا «قازاقستان حالقىنا» قورىنان تۇرعىن ءۇي سالۋعا قاراجات بولىنگەنىن ايتتى. جالپى، 2200-دەن استام ءۇي سالىنادى. سونداي-اق 10 مىڭعا جۋىق باسپانا كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى.

– تاسقىننىڭ زاردابىن جويۋعا ءبىرقاتار كاسىپكەرىمىز قوماقتى قاراجات ءبولدى. ولار ءاردايىم تۋعان ەلىمەن بىرگە ەكەنىن ناقتى ىسپەن دالەلدەدى. ۇلت مۇددەسىنە ساي جاۋاپكەرشىلىگى مول كاسىپكەرلىك دەگەنىمىز – وسى. ارينە، قالىس قالعان كاسىپكەرلەر دە از ەمەس، ولاردىڭ كىم ەكەنىن دە جاقسى بىلەمىز. ءبىز ەشكىمدى ماجبۇرلەگەن جوقپىز. اركىم ءوز تاڭداۋىن جاسادى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقايەۆ كييەۆتە قازاقستان جۋرناليسىنە جاسالعان قاستاندىق ارەكەتكە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.

– ەلىمىزدە زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتىپ جاتىرمىز، ياعني بارلىق سالادا، ەڭ الدىمەن، زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – باستى مىندەت. بۇل ماسەلە بويىنشا مەنىڭ كوزقاراسىم – ايقىن. مۇنى وزدەرىڭىز دە جاقسى بىلەسىزدەر. قازاقستاندا زاڭ مەن ءتارتىپ بارىنەن بيىك تۇرۋعا ءتيىس. سوندىقتان قوعامداعى بارلىق قاراما-قايشىلىقتار مەن كەلىسپەۋشىلىكتەردى تەك قانا قۇقىقتىق تۇرعىدان، ياعني ءتيىستى زاڭناماعا جانە نەگىزگى حالىقارالىق نورمالارعا سايكەس شەشۋ قاجەت. كەشە قازاقستان ازاماتى ايدوس سادىقوۆقا قاتىستى كييەۆتە بولعان قىلمىسقا دا ءدال وسى ۇستانىم تۇرعىسىنان قاراعان ءجون. مەن ديپلوماتيالىق ارنالار مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ارقىلى وسى وقىس وقيعا بويىنشا ۋكراينا تاراپىنا رەسمي سۇراتۋلار جىبەرۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەردىم. سونداي-اق قاجەت بولعان جاعدايدا قازاقستاننىڭ رەسمي ورگاندارى ءىستىڭ اقيقاتىنا جەتۋگە جاردەم بەرۋ ءۇشىن تەرگەۋ جۇمىسىنا قاتىسۋعا دايىن ەكەنىن ايتقىم كەلەدى، – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقايەۆ ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە، اپات سالدارىن جويۋعا اتسالىسقان ءار ازاماتقا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

– بارشاڭىزعا ءمالىم، ءقازىر «تازا قازاقستان» اكسياسى باستالدى. بۇل – وتە ماڭىزدى الەۋمەتتىك، ءتىپتى ساياسي جوبا. ونىڭ تۇپكى ءمانى – ۇلتتى ورتاق ىسكە ۇيىستىرىپ، ەلىمىزدى كوركەيتە ءتۇسۋ، حالقىمىزدىڭ جاڭا ەكولوگيالىق سانا-سەزىمىن دامىتۋ. بۇعان، ەڭ الدىمەن، وزدەرىڭىز سياقتى ادال ازاماتتار ۇيىتقى بولادى. ەل مۇددەسى ءۇشىن جاسالعان ەڭبەك پەن ەرلىك ەشقاشان ۇمىتىلمايدى. سوندىقتان بۇگىنگى ماراپاتتى حالىقتىڭ سىزدەرگە دەگەن زور العىسى دەپ قابىلداعان ءجون، – دەدى پرەزيدەنت.

ماراپاتتاۋ راسىمىندە «زاعيپتار ارمانى» مۇگەدەكتەر قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءىس جۇرگىزۋشىسى ءاليا دوسمۇحانوۆا، «وسنوۆانيە» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ەكسكاۆاتورشىسى ۆلاديمير ساريك جانە «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى اقتوبە فيليالىنىڭ سۋ بەرۋدى رەتتەۋشىسى شىڭعىستاۋ ابدييەۆ ءسوز سويلەدى.

بۇدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى سۋ تاسقىنىنا قارسى شارالارعا بەلسەنە اتسالىسقان ءبىر توپ قۇتقارۋشىنى، ۆولونتەرلەر مەن قوعام بەلسەندىلەرىن، اسكەري قىزمەتشىلەر مەن دارىگەرلەردى، قاراپايىم جۇمىسشىلاردى، سونداي-اق كاسىپكەرلەر مەن ءىرى بيزنەس وكىلدەرىن ماراپاتتادى.

RELATED NEWS
سۋ تاسقىنىمەن كۇرەس: 5 مىڭنان اسا وتباسى قونىس تويىن تويلادى
08 تامىز 2024
سۋ تاسقىنىمەن كۇرەس: 5 مىڭنان اسا وتباسى قونىس تويىن تويلادى

سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 5 239 وتباسىعا ارنايى سالىنعان جانە ساتىپ الىنعان ۇيلەر مەن پاتەرلەر بەرىلدى، دەپ حابارلادى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.

ۇكىمەت سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وتباسىلارعا تۇرعىن ءۇي سالۋ جانە ساتىپ الۋ، سونداي-اق ولارعا جان-جاقتى كومەك كورسەتۋ بويىنشا وڭىرلەردە جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردى تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر.

قيراعان باسپاناسىنىڭ ورنىنا 4769 وتباسى جاڭا ۇيلەر مەن پاتەرلەرگە يە بولدى. سونىمەن قاتار زارداپ شەككەن وڭىرلەردە 2568 جاڭا ءۇيدىڭ قۇرىلىسى قارقىندى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتىر، ونىڭ ىشىندە 470 نىسان بويىنشا جۇمىستار تولىعىمەن اياقتالىپ، تۇرعىندارعا كىلتتەر تابىستالدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قۇرىلىسى اياقتالعان 285 ءۇي، قوستاناي وبلىسىندا 57، باتىس قازاقستان وبلىسىندا 80، اقتوبە وبلىسىندا 43 جانە پاۆلودار وبلىسىندا 5 ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى.

بارلىق وبلىستا سۋ باسقان تۇرعىن ۇيلەردى تەكسەرۋ جانە باعالاۋ جۇمىستارى 100% اياقتالدى. جالپى سوماسى 49،3 ملرد تەڭگەگە 8 853 وتباسى تۇرعىن ءۇيدى جوندەۋگە جانە قالپىنا كەلتىرۋگە ءتيىستى تولەم الدى.

34 216 وتباسىعا 12،6 ملرد تەڭگەگە 100 اەك مولشەرىندە ءبىرجولعى وتەماقى تولەندى. سونداي-اق جوعالعان ءبىرىنشى قاجەتتىلىكتەگى زاتتارىن ساتىپ الۋ ءۇشىن 150 اەك-كە دەيىن قوسىمشا تولەمدەر بەرىلۋدە. بۇگىنگى تاڭدا 9،9 ملرد تەڭگەگە 21 869 وتباسى وسىنداي كومەك الدى.

زارداپ شەككەن بيزنەسكە كەلتىرىلگەن زالالدى وتەۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. وڭىرلىك كوميسسيالار جالپى سوماسى 7،9 ملرد تەڭگەگە شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ 455 ءوتىنىمىن قاراپ، ماقۇلدادى.

سۋعا كەتكەن مال ءۇشىن بەرىلگەن مەملەكەتتىك كومەك كولەمى 2،8 ملرد تەڭگەدەن استى.

سۋ تاسقىنى: 8 مىڭنان استام ءۇي اپاتتى جاعدايدا دەپ تانىلدى
21 ماۋسىم 2024
سۋ تاسقىنى: 8 مىڭنان استام ءۇي اپاتتى جاعدايدا دەپ تانىلدى

پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى بارىسىندا ق ر پرەمەر-مينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ اۋقىمدى سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىن جويۋ جونىندەگى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىنا تۇسىنىكتەمە بەردى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلادى.

ۇكىمەت باسشىسى سۋ تاسقىنى مىڭداعان ازاماتقا، سونداي-اق ينفراقۇرىلىمعا، ەكونوميكاعا جانە جالپى ەلىمىزگە ايتارلىقتاي زيان كەلتىرگەنىن اتاپ ءوتتى.

120 مىڭنان استام ادام ءوز ۇيىنەن ەۆاكۋاسيالاندى. ولاردىڭ 67 570ء-ى ۇيلەرىنە ورالدى. بۇل رەتتە بۇگىن تاڭەرتەڭگى مالىمەت بويىنشا 3 952 ادام ەۆاكۋاسيالىق پۋنكتتەردە قالىپ وتىر. بارلىعى 12 مىڭ تۇرعىن ءۇي (جتق) جانە 26 مىڭ ساياجاي ۋچاسكەلەرى سۋ استىندا قالدى. سۋ استىندا قالىپ وتىرعان ءۇيدىڭ سانى — 98.

«كومەك كورسەتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇندەۋىنە جاۋاپ بەرە وتىرىپ، ءىرى بيزنەس ەلەۋلى قولداۋ كورسەتتى، بيۋدجەتتىك رەسۋرستار دا تارتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا 33 141 وتباسى 100 اەك كولەمىندە وتەماقى الدى. وسى ماقساتقا بيۋدجەتتەن 12 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى»، — دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.   

ونىڭ ايتۋىنشا، زارداپ شەككەن 17 982 ءۇي بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى، 15 685 ءۇيدى باعالاۋ اياقتالدى. ۇيلەردىڭ جارتىسىنا جۋىعى جوندەۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋدى قاجەت ەتەدى. وسى ماقساتتارعا وراي 5823 وتباسى وتەماقى الدى. وعان 38،6 ملرد تەڭگە ءبولىندى.

8 مىڭنان استام ءۇي اپاتتى جاعدايدا دەپ تانىلدى. ولار ءۇشىن زياندى وتەۋدىڭ 2 نۇسقاسى بار:

1. پاتەرلەردى نەمەسە ۇيلەردى قايتالاما نارىقتا ساتىپ الۋ؛

2. ءۇي سالۋ.

«ءبىز پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ تالاپ-تىلەگىن ورىندايمىز. بۇگىنگى تاڭدا 3155 وتباسى جاڭا باسپانا الدى. ءتۇرلى وڭىرلەردە 2049 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جالپى تۇرعىن ءۇيدى قالپىنا كەلتىرۋگە جانە سالۋعا 251 ملرد تەڭگە باعىتتالدى»، — دەپ اتاپ ءوتتى ق ر پرەمەر-مينيسترى.

سونىمەن قاتار ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمعا، جولدار ززيىن كەلدى. اتاپ ايتقاندا، 2،3 مىڭنان استام ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ تىرەكتەرى قيراپ، 54 كم جەلى ءۇزىلدى. بۇگىنگى تاڭدا 40% قالپىنا كەلتىرىلدى، جاز ايلارىندا جۇمىس بەلسەندى جالعاساتىن بولادى.

رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى جولداردىڭ 290 ۋچاسكەسىندە اۆتوموبيل قاتىناسى ءۇزىلدى. بۇگىندە اتىراۋ وبلىسىندا ءبىر ۋچاسكەنى قوسپاعاندا، بارلىق ۋچاسكەلەر بويىنشا قوزعالىس قالپىنا كەلتىرىلدى. اتالعان ۋچاسكەدەگى قوزعالىس سۋ كەتكەن كەزدە اشىلادى.

سونىمەن قاتار، 39 ءبىلىم بەرۋ نىسانى سۋ استىندا قالدى. ونىڭ 18ء-ى اعىمداعى جوندەۋدى، 11ء-ى كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى، 9 ءبىلىم بەرۋ نىسانى ودان ءارى پايدالانۋعا مۇلدەم جارامسىز جانە جاڭادان سالىنادى. ءبىر ءبىلىم بەرۋ نىسانىندا ءالى دە تەكسەرۋ ءراسىمى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

«پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، كۇن سۋىتقانعا دەيىن بارلىق ازامات جاڭا تۇرعىنۇيگە قونىستانىپ، بارلىق ينفراقۇرىلىم نىساندارى قالپىنا كەلتىرىلەتىن بولادى»، — دەپ تۇيىندەدى ولجاس بەكتەنوۆ.

19 مىڭنان استام ءۇيدى سۋ باستى - توقايەۆ تاسقىنمەن كۇرەسكەندەردى ماراپاتتادى
19 ماۋسىم 2024
19 مىڭنان استام ءۇيدى سۋ باستى - توقايەۆ تاسقىنمەن كۇرەسكەندەردى ماراپاتتادى

اقوردادا سۋ تاسقىنىمەن كۇرەسكە بەلسەنە اتسالىسقان ازاماتتاردى سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى، دەپ حابارلايدى اقوردا.

مەملەكەت باسشىسى سۋ تاسقىنىمەن كۇرەس شارالارىنا بەلسەنە اتسالىسقان ەل ازاماتتارىن ماراپاتتاۋ راسىمىندە ءسوز سويلەدى.

پرەزيدەنت، ەڭ الدىمەن، بۇل بۇرىن ەشقاشان بولماعان ەڭ جويقىن تابيعي اپات ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاننىڭ 10 ايماعىندا توتەنشە جاعداي جاريالاندى. جالپى، ەل كولەمىندە 19 مىڭنان استام تۇرعىن ءۇيدى سۋ باستى.

– سىن ساعاتتا ەلىمىز ىرىستى ىنتىماعىن تانىتتى. ءبىز تابيعي اپات كەزىندە جۇرت بولىپ جۇمىلدىق. ءبىرتۇتاس ەل ەكەنىمىزدى كورسەتتىك. قۇتقارۋشىلار، اسكەريلەر، ىشكى ىستەر ورگاندارى مەن اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەدى. ولار وتان الدىنداعى پارىزىن ءمىنسىز اتقاردى. ءبىر سوزبەن، انتقا ادال بولدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقايەۆ توپان سۋمەن كۇرەسكە كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ 63 مىڭنان استام قىزمەتكەرى اتسالىسقانىنا نازار اۋداردى. قۇتقارۋ وپەراسياسى بارىسىندا 120 مىڭنان استام ادام، ونىڭ ىشىندە 40 مىڭ بالا ءقاۋىپسىز جەرگە كوشىرىلدى.

– بۇل – قۇتقارۋشىلار مەن ۇشقىشتاردىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى. ءابىش كەكىلبايەۆ «ەلىن سۇيگەن ازاماتقا ەڭ ۇلكەن قايعى – ءوز حالقىنىڭ تاعدىرىنان تىس قالۋ» دەپ ايتقان. ۇلتتىق ەرىكتىلەر جەلىسى تابيعي اپات بولعان ساتتەن باستاپ ەرەكشە بەلسەندى بولدى. 50 مىڭنان استام ۆولونتەر كومەك كەرۋەندەرىن ۇيىمداستىردى. ولار اپات ايماقتارىنا ازىق-تۇلىك جانە باسقا دا قاجەتتى زاتتاردى جەتكىزۋگە اتسالىستى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «جۇرەكتەن جۇرەككە» اكسياسى ورتاق ىسكە مول سەپتىگىن تيگىزدى، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى كەنتاۋ قالاسىندا تۇراتىن گاۋھار شايمەردەن ەسىمدى وقۋشى قىزدىڭ اتا-اناسىنا وتانشىل ۇرپاق ءوسىرىپ جاتقانى ءۇشىن العىس ايتتى. ول ءوزى جيناپ جۇرگەن قارجىسىن قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا اۋدارعان. سونىمەن قاتار اتىراۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى – توقساننان اسقان ورىنشا توقتىباق قىزى مەن ءاليا دوسمۇحانوۆانىڭ ەرەن ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بۇدان بولەك، پرەزيدەنت كومەك بەرگەنى ءۇشىن باۋىرلاس مەملەكەتتەرگە، حالىقارالىق كومپانيالار مەن ۇيىمدارعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

– ناعىز دوستىق قيىندىقتا سىنالادى دەپ تەكتەن-تەك ايتپايدى. كەيبىر شەتەلدىك ازاماتتار زارداپ شەككەن ادامدارعا جاردەمدەسۋ ءۇشىن ارنايى كەلدى. وسى ءساتتى پايدالانىپ، قيىن-قىستاۋ شاقتا قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن شەتەلدىك سەرىكتەستەرىمىزگە جانە دوستارىمىزعا شىن جۇرەكتەن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، سۋ تاسقىنى كەزىندە حالقىمىز بىرلىگى بەكەم، ىنتىماعى بەرىك ەل ەكەنىن كورسەتتى.

– الاپات سۋ تاسقىنداپ كەلىپ قالعاندا، وتانداستارىمىز تابيعات اپاتىمەن كۇرەسىپ جاتقان قۇتقارۋشىلارعا كومەك قولىن سوزدى. ولار سۋ باسقان ايماقتاردا جاۋاپتى قىزمەت مەكەمەلەرىنە جاردەمدەسىپ، جانقيارلىقپەن ارەكەت ەتتى ءارى باتىلدىق تانىتتى. كوبى ادامدار مەن جانۋارلاردى ءوز كولىكتەرىمەن ءقاۋىپسىز جەرگە الىپ شىقتى. مىڭداعان جاناشىر ازامات تاسقىن سۋدان قورعايتىن بوگەن سالۋعا قاتىستى. ورتاق كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىندا ءبىز جاعدايدىڭ ۋشىعىپ كەتۋىنە جول بەرمەدىك، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى وزدەرىن ناعىز وتانشىل ءارى جاۋاپتى ازامات رەتىندە كورسەتكەن ەرىكتىلەردىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعالاپ، ولاردى قازىرگى زاماننىڭ باتىرلارى دەپ اتادى.

– مەن ەرىكتىلەر قوزعالىسىنىڭ دامۋىنا ايرىقشا ءمان بەرەمىن. وزدەرىڭىزگە ءمالىم، 2020 جىلدى ۆولونتەر جىلى دەپ جاريالادىم. وسى ۋاقىت ىشىندە ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلىك قىزمەت مۇلدە جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ەرىكتىلەردىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ماڭىزدى باستامالار مەن جوبالار جۇزەگە استى. ەڭ باستىسى، ءبىز ادامداردىڭ مەملەكەت پەن قوعام ومىرىنە ارالاسۋعا، ادامي قۇندىلىقتار مەن قاسيەتتەرگە ساي بولۋعا دەگەن نيەتىن وياتتىق. ەلىمىزدەگى جان-جاقتى جاڭعىرۋلاردىڭ قوزعاۋشى كۇشى – ادام. قولعا الىنعان اۋقىمدى رەفورمالار تابىستى جۇزەگە اسۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ بارشا ازاماتى كۇش بىرىكتىرۋى قاجەت ەكەنىنە سەنىمدىمىن، – دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

پرەزيدەنت باسپاناسىز قالعان ادامدارعا «قازاقستان حالقىنا» قورىنان تۇرعىن ءۇي سالۋعا قاراجات بولىنگەنىن ايتتى. جالپى، 2200-دەن استام ءۇي سالىنادى. سونداي-اق 10 مىڭعا جۋىق باسپانا كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى.

– تاسقىننىڭ زاردابىن جويۋعا ءبىرقاتار كاسىپكەرىمىز قوماقتى قاراجات ءبولدى. ولار ءاردايىم تۋعان ەلىمەن بىرگە ەكەنىن ناقتى ىسپەن دالەلدەدى. ۇلت مۇددەسىنە ساي جاۋاپكەرشىلىگى مول كاسىپكەرلىك دەگەنىمىز – وسى. ارينە، قالىس قالعان كاسىپكەرلەر دە از ەمەس، ولاردىڭ كىم ەكەنىن دە جاقسى بىلەمىز. ءبىز ەشكىمدى ماجبۇرلەگەن جوقپىز. اركىم ءوز تاڭداۋىن جاسادى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقايەۆ كييەۆتە قازاقستان جۋرناليسىنە جاسالعان قاستاندىق ارەكەتكە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.

– ەلىمىزدە زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتىپ جاتىرمىز، ياعني بارلىق سالادا، ەڭ الدىمەن، زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – باستى مىندەت. بۇل ماسەلە بويىنشا مەنىڭ كوزقاراسىم – ايقىن. مۇنى وزدەرىڭىز دە جاقسى بىلەسىزدەر. قازاقستاندا زاڭ مەن ءتارتىپ بارىنەن بيىك تۇرۋعا ءتيىس. سوندىقتان قوعامداعى بارلىق قاراما-قايشىلىقتار مەن كەلىسپەۋشىلىكتەردى تەك قانا قۇقىقتىق تۇرعىدان، ياعني ءتيىستى زاڭناماعا جانە نەگىزگى حالىقارالىق نورمالارعا سايكەس شەشۋ قاجەت. كەشە قازاقستان ازاماتى ايدوس سادىقوۆقا قاتىستى كييەۆتە بولعان قىلمىسقا دا ءدال وسى ۇستانىم تۇرعىسىنان قاراعان ءجون. مەن ديپلوماتيالىق ارنالار مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ارقىلى وسى وقىس وقيعا بويىنشا ۋكراينا تاراپىنا رەسمي سۇراتۋلار جىبەرۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەردىم. سونداي-اق قاجەت بولعان جاعدايدا قازاقستاننىڭ رەسمي ورگاندارى ءىستىڭ اقيقاتىنا جەتۋگە جاردەم بەرۋ ءۇشىن تەرگەۋ جۇمىسىنا قاتىسۋعا دايىن ەكەنىن ايتقىم كەلەدى، – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقايەۆ ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە، اپات سالدارىن جويۋعا اتسالىسقان ءار ازاماتقا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

– بارشاڭىزعا ءمالىم، ءقازىر «تازا قازاقستان» اكسياسى باستالدى. بۇل – وتە ماڭىزدى الەۋمەتتىك، ءتىپتى ساياسي جوبا. ونىڭ تۇپكى ءمانى – ۇلتتى ورتاق ىسكە ۇيىستىرىپ، ەلىمىزدى كوركەيتە ءتۇسۋ، حالقىمىزدىڭ جاڭا ەكولوگيالىق سانا-سەزىمىن دامىتۋ. بۇعان، ەڭ الدىمەن، وزدەرىڭىز سياقتى ادال ازاماتتار ۇيىتقى بولادى. ەل مۇددەسى ءۇشىن جاسالعان ەڭبەك پەن ەرلىك ەشقاشان ۇمىتىلمايدى. سوندىقتان بۇگىنگى ماراپاتتى حالىقتىڭ سىزدەرگە دەگەن زور العىسى دەپ قابىلداعان ءجون، – دەدى پرەزيدەنت.

ماراپاتتاۋ راسىمىندە «زاعيپتار ارمانى» مۇگەدەكتەر قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءىس جۇرگىزۋشىسى ءاليا دوسمۇحانوۆا، «وسنوۆانيە» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ەكسكاۆاتورشىسى ۆلاديمير ساريك جانە «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى اقتوبە فيليالىنىڭ سۋ بەرۋدى رەتتەۋشىسى شىڭعىستاۋ ابدييەۆ ءسوز سويلەدى.

بۇدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى سۋ تاسقىنىنا قارسى شارالارعا بەلسەنە اتسالىسقان ءبىر توپ قۇتقارۋشىنى، ۆولونتەرلەر مەن قوعام بەلسەندىلەرىن، اسكەري قىزمەتشىلەر مەن دارىگەرلەردى، قاراپايىم جۇمىسشىلاردى، سونداي-اق كاسىپكەرلەر مەن ءىرى بيزنەس وكىلدەرىن ماراپاتتادى.