Valúta baǵamy
  • USD -

    539.7
  • EUR -

    630.5
  • RUB -

    6.71
MÁŃGİLİK BIİKTE QALǴAN ÁKE BEINESİ
Foto: avtordiki 16 mamyr 2025
MÁŃGİLİK BIİKTE QALǴAN ÁKE BEINESİ

Bıyl bizdiń asyl ákemiz, ardaqty atamyz, soǵys jáne eńbek ardageri Oryn Isabekuly 100 jasqa tolar edi. Ómiri ónegege, eńbegi erlikke toly aıaýly jannyń ǵıbratty ǵumyryn eske alý – bizdiń perzenttik paryzymyz.

Oryn Isabekuly 1925 jyly 6 aqpanda Jambyl oblysy Jýaly aýdanynyń Besjyldyq aýylynda dúnıege keldi.             7 klastyq bilim alyp, jastaıynan eńbekke aralasqan. Eline tóngen aýyr kúnderde, 1942 jyly 18 qańtarda nebári 17 jasynda Keńes Armıasynyń qataryna shaqyrylyp, 12 naýryzda Otanǵa adal qyzmet etýge ant berdi.

Soǵys jyldary 55-shi atqyshtar polkinde kýrsant, keıin bólim komandıri bolyp qyzmet atqardy. 1944 jyldyń kókteminen bastap 820 jáne 380-shi atqyshtar polkterinde aǵa komandır retinde jaýyngerlik tapsyrmalardy minsiz oryndady.

1945 jyldyń mamyrynan 1946 jyldyń qarashasyna deıin áskerı komandırlik qyzmet atqaryp, Uly Otan soǵysynyń sońyna deıin jaýyngerlik sapta boldy.

Berlınge deıin jetip, Brandenbýrg qaqpasynyń túbinde aýyr jaralanyp, gospıtálda emdelip, aqyry elge 1946 jyly qarasha aıynda aman-esen oraldy. Maıdandaǵy erligi úshin «Jaýyngerlik erligi úshin», «Erligi úshin», «Berlındi alǵany úshin», «Germanıany jeńgeni úshin» medaldarymen jáne İİ dárejeli «Uly Otan soǵysy» ordenimen marapattaldy.

1947 jyly ómirlik serigi, anamyz Seıtrahmanqyzy Turǵynmen otbasyn quryp, bir shańyraqtyń uıytqysy atandy. 1950 jyly Semeı qalasyndaǵy aýylsharýashylyq tehnıkýmyna oqýǵa túsip, 1953 jyly agronom mamandyǵy boıynsha dıplommen oraldy.

Soǵystan soń el ıgiligi úshin eńbekke aralasyp, 1953–1954 jyldary Besaǵash aýylynda kolhoz tóraǵasy boldy. Keıin Jambyl atyndaǵy «Jemis-júzim» sovhozynda agronom, brıgadır, bas qoımashy sekildi san túrli qyzmetter atqaryp, zeınetke shyqqanǵa deıin tynymsyz eńbek etti. Keń oıly, tereń bilimdi, kókiregi oıaý azamat retinde aýyl-aımaǵyna syıly, qadirli boldy. 1952 jyldan bastap komýnıstik partıa múshesi boldy.

Ákemizdiń esimi Taraz qalasyndaǵy «Jeńis» saıabaǵyndaǵy soǵys ardagerlerine arnalǵan memorıaldyq taqtada jáne Máskeýdegi Uly Otan soǵysy ardagerleriniń murajaıynda altyn árippen jazýly.

Ókinishke qaraı, maıdandaǵy aýyr jaraqattyń saldary densaýlyǵyna áser etip, 46 jasynda ınsýlt alyp, sodan bastap syrqatqa boı aldyrdy. Alaıda, ómirge degen qushtarlyǵy men rýhynyń myqtylyǵy arqasynda uzaq jyldar boıy kúresip, 1986 jyldyń 17 mamyrynda 61 jasynda dúnıeden ótti. Jan-tánimen elin súıgen erdiń jarqyn beınesi júregimizde máńgi saqtalady.

Ákemiz – biz úshin asqar taý, júregi darhan, sózi men isi bir, adamgershiligi bıik tulǵa edi. Aınalasyna tek jaqsylyq darytqan, úlkenge ini, kishige aǵa bola bilgen jan bolatyn. Otbasy úshin ǵana emes, búkil aýyl úshin «Papa» bolǵan jan. Dostary ár ulttan, orys jáne nemis tilderin jetik meńgergen kózi ashyq, kókiregi oıaý azamat bolatyn. El-jurtyna degen janashyrlyǵy erekshe edi.

Asyl ákemiz ben aıaýly anamyzdan 7 qyz, 1 ul tarady. Búginde urpaqtary – nemereleri, shóbereleri, shópshekteri búkil Qazaqstanǵa tarap, ár salada eńbek etip, oqyp, ósip-órkendeýde. Bir áýlettiń ǵana emes, bir qaýym eldiń tiregindeı bola bilgen asyl adamnyń ǵıbratty ǵumyry urpaqqa úlgi.

Árdaıym:

«Árqashanda bıik kóretin,

Men basqadan,

Meniń ákem, meniń ákem

Eń jaqsy adam...»

-degen óleń joldary bizdiń ákemizdiń beınesin dóp basyp turǵandaı. Ol – biz úshin máńgilik asqar taý, jaryq juldyz, ómirimizdiń temirqazyǵy bolyp qala beredi.

Bıyl ákemiz 100 jasqa tolar edi.

Ómiri ónege, sózi ósıet, beınesi máńgi jadymyzda qalatyn ardaqty ákemizge bas ıemiz.

Siz bizdiń júregimizde máńgi tirisiz.

Isabekovtar áýleti

RELATED NEWS
Beıimbet Maılınniń 130 jyldyǵy: Uly jazýshynyń murasy
29 aqpan 2024
Beıimbet Maılınniń 130 jyldyǵy: Uly jazýshynyń murasy

Ataqty jazýshy, aqyn, qazaq ádebıetiniń qalyptasýyna zor úlesin qosqan Beıimbet Maılınniń týǵanyna bıyl 130 jyl tolady. Onyń shyǵarmashylyq joly jarqyn oqıǵalar, tereń áleýmettik ıdeıalar jáne áli kúnge deıin oqyrmandar men zertteýshilerdi shabyttandyratyn máńgilik shyndyqqa toly.

Jastaıynan jetim qalǵanyna qaramastan, Beıimbet Maılın óz saýatyn ashyp, Troısk jáne Ýfa qalalarynda bilim aldy. Mektepte muǵalim retinde sabaq berip, shyǵarmashylyq jolyn qazaq halqynyń saýatsyzdyqpen kúresine arnady. «Qazaq» gazetinde jáne «Sadaq», «Aıqap» jýrnaldarynda maqala jazýmen aınalysyp, «Eńbekshi qazaq» gazetinde qyzmet etken. 

Beıimbet Maılın ár túrli ádebı janrlardy jetik meńgerip, ózin ámbebap jazýshy retinde kórsetti. Onnan astam óleńderdiń, kóptegen áńgimelerdiń, ocherkterdiń, feletondardyń avtory boldy. Onyń shyǵarmalary ózekti áleýmettik baǵyttylyǵymen jáne tereń psıhologıalyq taldaýymen erekshelendi.

«Beıimbet Maılın áńgimelerinde tereń shynshyldyq bar, adam beınesi, qarym-qatynastary árdaıym nanymdy bolyp shyǵady. Bul shyǵarmalardyń túr úlgisinde dóńgelek kelgen tutastyq aıqyn ańǵarylady» – dep jazǵan Muqtar Áýezov. Jazýshy áńgimelerinde óz zamanynyń shyndyǵyn málimdep, qoǵam tirshiliginiń kórinisin realısik turǵyda kórsetken dara tulǵa. Shyǵarmalary men óleńderiniń keıipkerleri arqyly halyqtyń muńyn, ómirin sýrettep qana qoımaı, óz tereń oılary men ustanymdaryn jetkize alǵan.

Maılın qazaq ádebıetiniń tarıhynda óshpes iz qaldyrdy. Onyń «Shuǵanyń belgisi» povesi, «Azamat Azamatovıch» romany, «Baıdyń qyzy», «Myrqymbaı» poemalary sıaqty shyǵarmalary oqyrmandar men jazýshylardyń jańa býyndaryn qýantyp, shabyttandyryp keledi.

Osydan 130 jyl buryn esimi qazaq ádebıeti tarıhynyń altyn betterinde máńgilik qalatyn jazýshy dúnıege keldi. Beıimbet Maılın – tek jazýshy ǵana emes, ádebıettegi shyndyq, ádildik, adamgershilik úshin kúrestiń sımvoly. Onyń eńbegin urpaqtarymyzǵa danalyq, ónege retinde ulyqtap, qazaq eli úshin jasalǵan qurbanyn baǵalaıyq.

Avtor: Aqbota Qabdolla

Qoja Ahmet Iasaýı kesenesine jyl saıyn 1 mln-nan astam adam kelip, zıarat etedi
14 naýryz 2024
Qoja Ahmet Iasaýı kesenesine jyl saıyn 1 mln-nan astam adam kelip, zıarat etedi

Qazaqstan Premer-Mınıstri Oljas Bektenov Túrkistan oblysyna jumys sapary aıasynda Qoja Ahmet Iasaýı kesenesine baryp, Memleket basshysynyń sáýlet óneriniń jarqyn úlgisi ári IýNESKO-nyń álemdik mádenıettiń biregeı murasyn saqtaý isi jónindegi tapsyrmasynyń oryndalý barysymen tanysty. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Qoja Ahmet Iasaýı kesenesi – Túrkistannyń sáýlet-tarıhı kesheniniń biri, oǵan jyl saıyn 1 mln-nan astam adam kelip, zıarat etedi. Keseneniń tıisti jaı-kúıin saqtaý jónindegi jumystar tabıǵı jaǵdaılardyń áserine baılanysty jáne biregeı sáýlet eskertkishi men IýNESKO-nyń dúnıejúzilik mura nysanynyń saqtalýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.

Kúrdeli jóndeý jumystary ótken jyldyń tamyz aıynan bastap júrgizilip keledi. Búginde kesenede syrtqy orta men klımattyq faktorlardyń áserin ólsheıtin dachıkter ornatylǵan.

Ǵylymı-restavrasıalyq jóndeý jumystary jalǵasýda.Úkimet basshysy mádenı eskertkishti saqtaý boıynsha júrgizilip jatqan jumystardyń mańyzdy ekenin atap ótti.

«Qoja Ahmet Iasaýı kesenesi – tek qazaq halqynyń emes, búkil adamzattyń asyl murasy. Memleket basshysy keseneniń tarıhı kelbetin saqtaýǵa qatysty tapsyrma berdi. Bul – bizdiń ortaq mindetimiz. Keseneniń jaı-kúıin erekshe baqylaýda ustaý qajet», — dedi Oljas Bektenov.

Premer-Mınıstr Úkimet tarapynan júrgizilip jatqan jumystarǵa barlyq qoldaý sharalary kórsetiletinin atap ótti.

Astanada Botaı jylqysyna eskertkish ornatý usynyldy
13 naýryz 2024
Astanada Botaı jylqysyna eskertkish ornatý usynyldy

Astanada 13 naýryz kúni respýblıkalyq «JORYQ» at sporty federasıasy men Astana qalasy Ulttyq jáne olımpıadalyq at sporty túrleri federasıasy arasynda memorandýmǵa qol qoıyldy.

Qujatqa respýblıkalyq «JORYQ» at sporty federasıasynyń prezıdenti Baqytjan Turlybekov pen Astana qalasy Ulttyq jáne olımpıadalyq at sporty túrleri federasıasynyń prezıdenti Erlan Kanalımov qol qoıdy.

14 tarmaqtan turatyn memorandým eki federasıa arasyndaǵy áriptestikti, yntymaqtastyqty nyǵaıtýdy jáne at sportyn damytý men tanymaldyǵyn arttyrýdy kózdeıdi.

Atap aıtqanda, taraptar birlese otyryp at sportyn tıimdi damytýǵa baǵyttalǵan bastamalaryna qoldaý kórsetýge, Qostanaı jáne Adaı jylqylarynyń tuqymyn, jylqy malynyń qolǵa alǵash úıretilgen Botaı mádenıetin nasıhattaý barysynda birlesken jumys júrgiýge ýaǵdalasty.

Taraptar Astana qalasynyń shaǵyn saıabaqtarynyń birinde Botaı jylqysyna eskertkish ornatý jáne qoǵamdyq keńistikti sol taqyrypta abattandyrý men Astana qalasynda ashyq aspan astynda Botaı mádenıetiniń murajaıyn uıymdastyrý boıynsha birlesip jumys atqarýdy da josparlap otyr.

Sonymen qatar, eki federasıa at sportyna úles qosqan azamattardy jyl saıyn qoshemetteý jáne marapattaý saltanatty sharasyn uıymdastyryp, joǵary oqý oryndarymen birlesken sharalar ótkizbekshi.

Buǵan qosa qazaq jylqysyn, onyń qazaq turmysy men mádenıetindegi ornyn  nasıhattaý jolynda Astana qalasyndaǵy teatrlardyń birinde arnaıy qoıylym kórsetý boıynsha birlesken jumys ta qolǵa alynbaq.

Biz týraly
ulys.kz — aqparattyq, saraptamalyq jáne tanymdyq baǵyttaǵy materıaldardy beredi.
 
Mýltımedıalyq joba zaman talabyna saı jasalǵan. Qazaqstannyń aqparattyq naryǵyn sapaly
kontentpen qamtamasyz etýge úles qosýǵa baǵyttalǵan. Mundaǵy saraptamalyq, tanymdyq
maqalalar san salany qamtıdy. Geostrategıa, geoekonomıka, geosaıasat, halyqaralyq
qatynastar men eldiń ishki-syrtqy saıasaty, ekonomıka, jahanda bolyp jatqan tektonıkalyq
ózgerister men trend taqyryptar ulttyq múdde turǵysynan tereń taldanyp qazaq
oqyrmandaryna jetkiziledi. Ortalyq Azıa men Túrki álemine erekshe kóńil bólinedi.