Vera.kz málimetinshe, oqıǵa 6 mamyr kúni bolǵan. Investorlardyń aıtýynsha, sol kúni keshke polısıanyń uıymdasqan qylmysqa qarsy kúres basqarmasynyń qyzmetkerleri zaýyt aýmaǵyna kirgen. Buǵan Ózbekstannan túsken anonımdi habarlama sebep bolǵan. Onda kásiporynda eńbek mıgranttaryn zańsyz ustap, tegin jumys istetip jatyr degen aqparat aıtylǵan.

Kásipkerler bul málimettiń shyndyqqa janaspaıtynyn aıtady. Soǵan qaramastan, reıd kezinde ondaǵan adam ustalǵan.

Investorlardyń sózinshe, arnaıy qabyldaý ornyna shamamen 80 adam jetkizilgen. Keıin olardyń bir bóligi bosatylǵanymen, birneshe adam áli de qamaýda qalǵan. Investorlardyń aıýynsha, bul máselede jergilikti bılik jumys isteýge kedergi bolyp otyr dep boljaıdy. 

Qytaılyq tarap ustalǵandardyń arasynda zaýytty keńeıtýge ınvestısıa salýdy josparlaǵan seriktester bolǵanyn málimdedi. Olardyń aıtýynsha, barlyq qajetti qujattary men vızalary bolǵan. Keıbir qujattar Almatydaǵy kóshi-qon qyzmetinde vızany uzartý rásiminde jatqan.

Kásipkerlerdiń pikirinshe, reıd saldarynan óndiris prosesi de toqtap qalǵan. Sebebi tehnıkalyq júıelerge jaýapty mamandardyń bir bóligi ustalǵan.

Investorlar ındýksıalyq peshter men óndiristik jeliler shuǵyl toqtatylǵanyn aıtady. Olardyń sózinshe, ýaqytynda toqtatylmaǵanda óndiristik apat bolýy múmkin edi.

Qytaılyq kásipkerler bul jaǵdaıdan keıin Qazaqstandaǵy ınvestısıalyq ahýalǵa alańdap otyrǵanyn jetkizdi. Olar óndiristiń toqtaýy men quqyq qorǵaý organdarynyń áreketi sheteldik ınvestorlarǵa keri áser etýi múmkin dep esepteıdi.

Sol sebepti ınvestorlar memleket basshysynan jaǵdaıǵa aralasýdy surap otyr.

Búgin 19-mamyr baýyrlas Túrik Elinde Atatúrikti eske alý, jastar jáne sport merekesi. Dál búgin sondaı-aq Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. Táýelsizdik úshin ulttyq qozǵalysta jastar basym bolǵandyqtan 1938 jyldyń 20 maýsymy kúni 19 mamyrdy Jastar jáne sport kúni retinde belgileý týraly zań qabyldandy.

Osy tarıhı dataǵa oraı QazAqparat halyqaralyq agenttigine Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyktyń osy tarıhı oqıǵaǵa qatysty sondaı-aq Alashtyń aqıyq aqyny Maǵjan Jumabaevtyń  jyryna qatysty pikiri shyqty.

Onda bylaı delingen: «Qazaqtyń qaısar rýhty aqyny Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty tarıhı óleńin HH ǵasyrdyń basyndaǵy Túrkıanyń taǵdyryna alańdap jazǵan. Búgin Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. 1919 jyldyń 19 mamyrynda Mustafa Kemal  Samsýnǵa ınspektor retinde  attanyp, sol jyldyń jazynda-aq Odaqtas elderdiń basqynshylyǵyna qarsy  túrikterdiń  ult-azattyq  kóterilisin bastady. Osman ımperıasynyń birinshi dúnıejúzilik soǵysta jeńilis taýyp, Ystambul Antanta odaǵynyń qolyna ótip, kapıtýlásıa sharty boıynsha el armıasy tolyq taratylyp, qarýsyzdanyp jatqan shaq bolatyn bul. Túrik táýelsizdigine qaýip tóngenin jar salyp, Osman armıasy qatarynan  ketken Atatúrikti el qoldaǵanymen, Sultan bıligi  aıaqtan shalyp, tipti syrtynan ólim jazasyna kesedi. İshtegi kúresten de qaýipti soqqyny soltústik-shyǵysta armándar,  batysta grekter udaıy qaıtalap jatty. Antanta úshtiginiń kapıtýlásıa shartyn  jeleý etip tizege salýy da jańa  baǵytqa bet burǵan túrik jurtyna aýyr tıdi. Osyndaı qıyn-qystaý shaqta  rýhty aqyn Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty óleń jazdy. Jaýlary jan-jaqtan antalaǵan túrik jurtynyń taǵdyryna alańdap jazylǵan bul tarıhı óleń baýyrlas eki eldiń dostyq uranyna aınalǵan. Bul týraly Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyk Elordadaǵy Ulttyq akademıalyq kitaphanada ótken sharada aıtqan.  «Tamyry men tarıhy bir baýyrlarymyzdyń da sol kezdegi halqymyzdyń qandy shaıqastaryn, onyń aýyr sharttary men táýelsizdik ańsaryn júrekterimen sezine bilgen. Qazaqtyń dara aqyny Maǵjan Jumabaevtyń «Alystaǵy baýyryma» atty óleń shýmaqtarynda baýyrlarymyzdyń bizge degen janashyrlyq sezimderi kórinis tapqan edi» - dedi Túrkıa elshisi. Baýyrlas túrik jurty úshin aıtýly sanalatyn tarıhı kúnge oraı QazAqparat tegeýirindi aqynnyń dostyq uranyna aınalǵan óleńin usynǵan.

Qazaqstan

19 Mamyr, 2019

BÚGİN TÚRKIADAǴY MUSTAFA KEMAL ATATÚRİK BASTAǴAN ULT-AZATTYQ KÚRESKE 100 JYL BOLDY

Kórinister: 220

 

 

 

 

 

 

Búgin 19-mamyr baýyrlas Túrik Elinde Atatúrikti eske alý, jastar jáne sport merekesi. Dál búgin sondaı-aq Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. Táýelsizdik úshin ulttyq qozǵalysta jastar basym bolǵandyqtan 1938 jyldyń 20 maýsymy kúni 19 mamyrdy Jastar jáne sport kúni retinde belgileý týraly zań qabyldandy.

Osy tarıhı dataǵa oraı QazAqparat halyqaralyq agenttigine Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyktyń osy tarıhı oqıǵaǵa qatysty sondaı-aq Alashtyń aqıyq aqyny Maǵjan Jumabaevtyń  jyryna qatysty pikiri shyqty.

Onda bylaı delingen: «Qazaqtyń qaısar rýhty aqyny Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty tarıhı óleńin HH ǵasyrdyń basyndaǵy Túrkıanyń taǵdyryna alańdap jazǵan. Búgin Túrkıadaǵy Mustafa Kemal Atatúrik bastaǵan ult-azattyq kúrestiń bastalýyna 100 jyl toldy. 1919 jyldyń 19 mamyrynda Mustafa Kemal  Samsýnǵa ınspektor retinde  attanyp, sol jyldyń jazynda-aq Odaqtas elderdiń basqynshylyǵyna qarsy  túrikterdiń  ult-azattyq  kóterilisin bastady. Osman ımperıasynyń birinshi dúnıejúzilik soǵysta jeńilis taýyp, Ystambul Antanta odaǵynyń qolyna ótip, kapıtýlásıa sharty boıynsha el armıasy tolyq taratylyp, qarýsyzdanyp jatqan shaq bolatyn bul. Túrik táýelsizdigine qaýip tóngenin jar salyp, Osman armıasy qatarynan  ketken Atatúrikti el qoldaǵanymen, Sultan bıligi  aıaqtan shalyp, tipti syrtynan ólim jazasyna kesedi. İshtegi kúresten de qaýipti soqqyny soltústik-shyǵysta armándar,  batysta grekter udaıy qaıtalap jatty. Antanta úshtiginiń kapıtýlásıa shartyn  jeleý etip tizege salýy da jańa  baǵytqa bet burǵan túrik jurtyna aýyr tıdi. Osyndaı qıyn-qystaý shaqta  rýhty aqyn Maǵjan Jumabaev «Alystaǵy baýyryma» atty óleń jazdy. Jaýlary jan-jaqtan antalaǵan túrik jurtynyń taǵdyryna alańdap jazylǵan bul tarıhı óleń baýyrlas eki eldiń dostyq uranyna aınalǵan. Bul týraly Túrkıanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nevzat Ýıanyk Elordadaǵy Ulttyq akademıalyq kitaphanada ótken sharada aıtqan.  «Tamyry men tarıhy bir baýyrlarymyzdyń da sol kezdegi halqymyzdyń qandy shaıqastaryn, onyń aýyr sharttary men táýelsizdik ańsaryn júrekterimen sezine bilgen. Qazaqtyń dara aqyny Maǵjan Jumabaevtyń «Alystaǵy baýyryma» atty óleń shýmaqtarynda baýyrlarymyzdyń bizge degen janashyrlyq sezimderi kórinis tapqan edi» - dedi Túrkıa elshisi. Baýyrlas túrik jurty úshin aıtýly sanalatyn tarıhı kúnge oraı QazAqparat tegeýirindi aqynnyń dostyq uranyna aınalǵan óleńin usynǵan.

Alystaǵy baýyryma

Alysta aýyr azap shekken baýyrym,

Qýarǵan báısheshekteı kepken baýyrym,

Qamaǵan qalyń jaýdyń ortasynda

Kól qylyp kózdiń jasyn tókken baýyrym.

 

Aldyńda aýyr qaıǵy jatqan baýyrym,

Ómiri japa shekken jattan baýyrym.

Túksıgen júregi tas jaýyz jandar,

Tirideı teriń tonap jatqan baýyrym.

 

Apyrmaı, emes pe edi altyn Altaı –

Anamyz bizdi tapqan asaý taıdaı!

Baýyrynda júrmep pe edik salyp oınaq,

Júzimiz emes pe edi jarqyn aıdaı!

 

Alaly altyn saqa atyspap pa ek,

Tebisip bir tósekte jatyspap pa ek.

Altaıdaı anamyzdyń aq sútinen

Birge emip, birge dámin tatyspap pa ek.  

 

Turmap pa edi, biz úshin móldir bulaq

Syldyrap, sylq-sylq kúlip, taýdan qulap.

Daıar bop ushqan qustaı soqqan quıyn,

Tilegen bir-bir tulpar beıne pyraq!  

Altaıdyń altyn Kúni erkeletip,

Kelgende jolbarys bop, jańa erjetip,

Aq teńiz, Qara teńiz ar jaǵyna,

Baýyrym, meni tastap qaldyń ketip.  

 

Men qaldym - jas balapan qanat qaqpaı,

Usham dep umtylsam da damyl tappaı.

Jón silter, jol kórseter jan bolmady,

Jaýyz jaý qoısyn ba endi meni atpaı.

 

Qorǵasyn jas júrekke oǵy batty,

Kúnásiz taza qanym sýdaı aqty.

Qansyrap, álim quryp esten tandym,

Qarańǵy abaqtyǵa berik japty.

 

Kórmeımin keshe júrgen qyr-saıdy da,

Kúndiz - Kún, túnde - kúmis nurly Aıdy da.

Ardaqtap, shyn jibekteı araıǵa orap

Ósirgen altyn anam - Altaıdy da.  

 

Apyrm-aı, aıryldyq pa qalyń toptan,

Shabylyp qaıtpaıtuǵyn jaýǵan oqtan.

Túriktiń jolbarystaı júreginen

Shynymen qorqaq qul bop jaýdan buqqan.  

 

Sharq uryp, erikke umtylǵan Túrik jany,

Shynymen aýyrdy ma bitip hali?!

Ot sónip júrektegi, qurǵady ma

Qaınaǵan tamyrdaǵy ata qany?!  

 

Baýyrym, sen o jaqta, men bu jaqta,

Qaıǵydan qan jutamyz.

Bizdiń atqa Laıyq pa qul bop turý?

Kel, ketelik Altaıǵa, ata mıras, altyn taqqa!

 

 

 

Sýret QHA saıtynan alyndy.

Brússelde Eýroodaqtyń Ortalyq Azıa boıynsha jańa strategıasy tanystyryldy. 17 betten turatyn qujat «Eýro Odaq pen Ortalyq Azıa: bekem áriptestik úshin jańa múmkindikter» dep atalady. Atalǵan halyqaralyq uıym alǵashqy strategıasyn 2007 jyly qabyldaǵan bolatyn. Odan beri de biraz ýaqyt ótti, geosaıası ahýal da qatty ózgerdi, Ortalyq Azıa aımaǵynyń mańyzy da arta tústi. Sondyqtan, aımaq elderimen baılanysqa jańa kózqaras, jańasha qadam jasaý kerek boldy. Eki jyl ishinde EO dıplomattary men aımaq elderiniń mamandary qujatty daıyndaýǵa belsendi túrde atsalysyp, jańa ıdeıalar men sony mazmundy usynystar joldady. Jańa strategıa Ortalyq Azıa men EO yntymaqtastyǵyn jańa deńgeıge shyǵararyna senim mol. Jańa qujatty EO Keńesi maýsym aıynda maquldap, 7 shildede Bishkekte ótetin Ortalyq Azıa elderiniń Syrtqy ister mınıstrlerimen kezdesýde EO dıplomatıasynyń basshysy Federıka Mogerını resmı túrde tanystyrady dep josparlanǵan.