«Halyqtyń quqyqtyq saýatyn dáıekti túrde arttyryp, qoǵam sanasyna adamı qundylyqtardy sińirgen jón. Árbir azamat óz sózi men áreketine zań turǵysynan esep berýi tıis», - QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý aıasynda Ádilet mınıstrligi turaqty negizde halyqtyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrý boıynsha túsindirý jumystaryn júrgizýde.

Máselen, 2024 jyly «Halyq zańgeri», «Ádilet keńes beredi», «Ashyq esik kúni», «Tegin zań kómegi kúnderi» aksıalary iske qosyldy. Ótken jyly respýblıkanyń barlyq óńirlerinde jalpy sany 100 000 myńnan astam adamdy qamtıtyn 1 310 konsýltatıvtik-túsindirý is-sharalary ótkizildi.

Aýyldyq eldi mekender turǵyndarynyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrý maqsatynda 2000-ǵa jýyq «Quqyq kabınetteri» ashyldy, olar aýdandyq, aýyldyq klýbtardyń ǵımarattarynda, demalys ortalyqtarynda jáne t. b. «Egov» buryshtarynyń bazasynda jumys isteıdi. Kabınetterde qoldanystaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilermen tanysý úshin «Ádilet» AQJ, «Zań» DB qoljetimdiligimen, sondaı-aq aqparattyq júıelerge (e-otinish, «Ashyq NQA» portaly jáne t.b.) qoljetimdiligimen tolyq tehnıkalyq jabdyqtalǵan.

«Árbir sıfrlyq reforma, ásirese, zań kómegine qol jetkizý shektelgen shalǵaı aımaqtardaǵy adamdar úshin neǵurlym qoljetimdi sot tóreligine jasalǵan qadam.», - QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev.

Eup.kz. saıty arqyly onlaın rejıminde zań qyzmetterin usynýǵa jáne alýǵa arnalǵan «E-ZanKomegi» zań kómeginiń biryńǵaı aqparattyq júıesi iske qosyldy, sondaı-aq, azamattar ózderin qyzyqtyratyn quqyqtyq suraqtarǵa beıne qońyraý arqyly jaýap alýǵa bolatyn «Zan Komegi» mobıldi qosymshasy da qoljetimdi. «Zan Komegi» júıesinde 2000 myńnan astam advokat pen zań keńesshileri arqyly 472 myńnan astam azamatbilikti zań kómegin aldy.

Budan basqa, beıneqońyraý arqyly onlaın rejımde múlikti basqarýǵa qatysty senimhattardy qospaǵanda, senimhattar men erli-zaıyptylardyń kelisimderiniń barlyq túrlerin berýge múmkindik beretin «E-notarıat» biryńǵaı notarıattyq aqparattyq júıesi jumys isteıdi. Bul qyzmetti 176 myń azamat paıdalandy.

Budan bólek, zańsyz áreketterdiń aldyn alý maqsatynda klıentterdi bıometrıalyq sáıkestendirý qoldanylady, ótinishterge qol qoıý kezinde QR-qol qoıý servısi qoldanylyp, qyzmet nátıjeleri 24/7 rejıminde EgovMobile «Sıfrlyq qujattar» servısinde qoljetimdi. Osylaısha, osy qyzmet arqyly Qazaqstan azamattary notarıýsqa barmaı-aq 168 myńǵa jýyq senimhat pen erli-zaıyptylardyń 67,5 myń. kelisimin zańdy túrde resimdeı aldy.

Taǵy bir mańyzdy jetistik – «Sot oryndaýshysy robotyn» engizý bolyp tabylady. Máselen, 20 AEK-ke deıingi ákimshilik aıyppuldar ýaqytyly tólenbegen jaǵdaıda ýákiletti organ málimetterdi jeke sot oryndaýshynyń qatysýynsyz is júrgizýdi qozǵaıtyn Robot sot oryndaýshysyna beredi. İs qozǵalǵannan keıin azamattar is týraly egjeı-tegjeıli aqparaty bar EGov Mobile-da 1414-ten SMS habarlama jáne push-habarlama alady, sol arqyly azamattar aıyppul somasynyń 25% qosymsha tóleýden jáne sot oryndaýshysyna barýdan bosatylady, óıtkeni barlyq áreketter onlaın rejıminde júrgiziledi.

Sıfrlyq sot oryndaýshysy iske qosylǵan sátten bastap búgingi kúnge deıin 2,2 mlrd.teńge somasyn quraıtyn 109 myńnan astam atqarýshylyq is qozǵaldy. Azamattardyń paıdasyna únemdelgen soma550 mln. teńgeni qurady.

2025 jyly adamdardyń ómirin sıfrlyq dáýirde jeńildetý jáne yńǵaıly etý, sondaı-aq ýaqyt pen aqshany únemdeý úshin ádilet organdarynyń jumysyn jaqsartý josparlanýda. Negizgi ózgerister:

• 2025 jyly 300 myńnan astam azamatty quqyqtyq saýattylyǵyn oqytý josparlanýda;
• JI – «Áıteke» kómekshisi- qarapaıym zańgerlik keńester berýge jáne qujattardy jınaýǵa kómektesýge arnalǵan chat-bot.
• Robot-sot oryndaýshysynyń quzyreti keńeıip, ol aınalysatyn bereshek mólsheriniń shegi 20-dan 40 AEK-ke deıinartady, bul azamattardyń paıdasyna jylyna 12,2 mlrd. teńgege deıin únemdeýge múmkindik beredi.

Bul quraldar táýliktiń kez kelgen ýaqytynda paıdalanýǵa múmkindik bere otyryp, qarapaıymdylyǵymen, jedeldigimen jáne qoljetimdiligimen erekshelenedi.

Qabyldanǵan sharalar azamattardyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyryp, óz quqyqtary men mindetterin meılinshe bilýge yqpal etedi. Qyzmet kórsetýdi jeńildetý jumysynyń nátıjesinde qazaqstandyqtardyń ýaqyty men qarajaty únemdeledi, atalǵan qyzmetterdi alýdyń qoljetimdiligi men yńǵaılylyǵy artyp, sondaı-aq ákimshilik kedergiler joıylady, bul prosesti neǵurlym ashyq jáne tıimdi etedi.

Jyl saıyn 10 jeltoqsanda atap ótiletin Halyqaralyq adam quqyqtary kúni 1948 jyly BUU qabyldaǵan Adam quqyqtarynyń jalpyǵa birdeı deklarasıasynda bekitilgen adam quqyqtaryn qorǵaý men nasıhattaýǵa arnalǵan. Bul kún tegine, jynysyna, ultyna, dinı senimine qaramastan barlyq adamdar úshin bostandyq, teńdik jáne ádildik úshin kúrestiń sımvolyna aınaldy.

Merekeniń tarıhy soǵystan keıingi, BUU-nyń negizin qalaýshy elder adamnyń negizgi quqyqtaryn belgileıtin ámbebap qujat jasaý qajettigi týraly kelisimge kelgen dáýirden bastalady. Jalpyǵa birdeı deklarasıa jahandyq qaýymdastyqtyń jaratylysynan árkimge tıesili ámbebap quqyqtardy tujyrymdap, tanýǵa jasaǵan alǵashqy áreketi boldy. Bul qujat dúnıejúziniń túkpir-túkpirinde olardyń tanylýyna jol asha otyryp, halyqaralyq adam quqyǵynyń ilgerileýine yqpal etti.

Búgingi kúni Adam quqyqtary kúni árbir adamnyń quqyǵyn qorǵaý úshin birlesip jumys isteýdiń mańyzdylyǵyn eske salady. Jyl saıyn BUU aǵymdaǵy qıyndyqtardy kórsetetin taqyryp tańdaıdy. 2024 jylǵa arnalǵan taqyryp: «Biz qazirgi jáne bolashaq syn-qaterlerge tótep berýge daıynbyz. Biz qalaǵan bolashaqty birge quramyz».

Bul kún sondaı-aq ár elde, sonyń ishinde Qazaqstanda adam quqyqtarynyń ózekti máselelerin taldaýǵa jáne olardy eńserý joldaryn talqylaýǵa múmkindik beredi.

«Memlekettik tehnıkalyq qyzmet» AQ zaimer.kz  «Robokesh.kz» JSHS mıkroqarjy uıymynyń klıentteri bolyp tabylatyn qazaqstandyqtardyń 2 mıllıonnan astam jeke dereginiń taralýyn anyqtady. Bul týraly Sıfrlyq damý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti málim etti. 

Sıfrlyq damý mınıstrliginiń málimetinshe, 36 mıllıonnan astam Robo.finance platformasynda jumys isteıtin mıkroqarjy uıymdary klıentteriniń jeke deregi taralyp ketken. Onyń ishinde - 23,6 mıllıony Reseı Federasıasy azamattary bolsa,  5 mıllıon fılıppındik, 2 mıllıon vetnamdyq azamat bar. 

Sondaı-aq, «Memlekettik tehnıkalyq qyzmet» AQ taratylǵan derekterge taldaý júrgizdi, Sıfrlyq damý mınıstrligi klıentterdiń jeke basyn anyqtaý nátıjeleri boıynsha Azamattarǵa EgovMobile mobıldi qosymshasy arqyly tıisti habarlamalar joldaıtyn bolady.

Sıfrlyq damý mınıstrligi Qazaqstandyqtardyń jeke derekteri taraǵan derekqor operatorlaryna qatysty jospardan tys tekserýler júrgizýdi josparlap otyr.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Derbes derekter jáne olardy qorǵaý týraly zańnamasynyń talaptaryn buzǵany úshin «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 79-babyna jáne 641-baby birinshi bóliginiń 1) tarmaqshasyna sáıkes ákimshilik jaýapkershilik, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 147-babyna sáıkes qylmystyq jaýapkershilik kózdelgen.