سوڭعى كۇندەرى اقپارات كەڭىستىگىندە «ماڭعىستاۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا بيۋدجەت قاراجاتى ميلليونداپ جىمقىرىلدى» دەگەن ايعايلى تاقىرىپ كوزگە ءتۇستى. تاقىرىپ – اۋىر. ءبىراق اۋىر تاقىرىپتىڭ استىندا ءاردايىم اۋىر شىندىق جاتا ما؟ ماسەلە – وسى.
بۇل جولى اڭگىمە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا قاراستى «№2 جاڭاوزەن قالالىق ەمحاناسى» تۋرالى. ايتىلعان ءسوز – كوپ، ال ناقتى دەرەككە كەلگەندە، جاعداي كۇردەلىرەك ءارى ءبىرجاقتى ەمەس بولىپ شىقتى.
2025 جىلعى 17 ساۋىردە، وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ 25 ساۋىردەگى №7251947000100005 قاۋلىسى نەگىزىندە، اتالعان ەمحانانىڭ 2022–2025 جىلدار ارالىعىنداعى قارجىلىق-شارۋاشىلىق قىزمەتىنە تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن. تەكسەرۋ ناتيجەلەرى 2025 جىلعى 22 شىلدەدە شىققان №91ء-و ساندى ىشكى اۋديت ەسەبىندە كورسەتىلگەن.
سول ەسەپ نە دەيدى؟
ەسەپ «جىمقىرۋ بولدى» دەمەيدى. ەسەپ «جالعان مەديسينالىق قىزمەت كورسەتىلدى» دەپ تە تۇرعان جوق. ەسەپ ءبىر-اق نارسەنى ناقتى ايتادى: كاسىپورىن تاراپىنان بيۋدجەتكە مىندەتتى سالىقتار مەن تولەمدەر ۋاقىتىندا تولەنبەگەن. سوما – 454،9 ميلليون تەڭگە. بۇل ءوسىمپۇلدى قوسپاعانداعى كورسەتكىش.
بۇل قارىز كەشە پايدا بولعان جوق. ونىڭ ءتۇپ-تامىرى 2021 جىلدان باستالادى. سالىق ەسەپتىلىگىنىڭ ۋاقتىلى تاپسىرىلماۋى، تولەمدەردىڭ جۇرگىزىلمەۋى – ءبارى بۇرىنعى باسشىلىقتىڭ، ناقتى ايتقاندا سول كەزدەگى باسشى س.ج.تانايەۆا مەن باس بۋحگالتەر گ.سارييەۆا جۇمىس ىستەگەن كەزەڭدەگى باسقارۋشىلىق جانە اكىمشىلىك ولقىلىقتاردىڭ سالدارى.
ماڭىزدى ءبىر جايت بار: بۇل – قارجىلىق-اكىمشىلىك سيپاتتاعى بۇزۋشىلىق. بۇل – مەديسينالىق قىزمەتتى قولدان جاساۋ دا ەمەس، بيۋدجەت قارجىسىن قالتاعا باسۋ دا ەمەس. ءبىراق ول ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك بولمايدى دەگەن ءسوز ەمەس.
ماسەلەنىڭ ۋشىعۋىنا تاعى ءبىر فاكتور قوسىلدى. 2025 جىلعى 10 ماۋسىمدا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى ەمحانا شوتىنا ينكاسسالىق تىيىم سالدى. وسىدان كەيىن مەكەمەنىڭ شوتىنا تۇسكەن قارجىنىڭ ءبارى اۆتوماتتى تۇردە سالىق قارىزىن جابۋعا كەتىپ وتىرعان. ال باسقا بەرەشەكتەردى وتەۋگە، ۇجىمنىڭ قالىپتى جۇمىسىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك قالماعان.
ال بۇل – قاعازداعى ۇيىم ەمەس. بۇل – ءتىرى جۇيە. بۇل جەردە 358 ادام جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 68ء-ى – دارىگەر، 258ء-ى – ورتا جانە كىشى مەديسينالىق قىزمەتكەر، 32ء-سى – تەحنيكالىق پەرسونال. ءبىر عانا بۋحگالتەرلىك داعدارىس ءبۇتىن ءبىر ۇجىمنىڭ الەۋمەتتىك احۋالىنا اسەر ەتەتىن جاعدايعا جەتكەن.
وسىنداي جاعدايدا وبلىس بيلىگى ارالاسپاسا، ماسەلە الەۋمەتتىك شيەلەنىسكە ۇلاسۋى ابدەن مۇمكىن ەدى. سول سەبەپتى 2025 جىلعى قاراشادا وبلىستىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ كەزىندە مىندەتتى تولەمدەر مەن ءوسىمپۇلداردى جابۋ ءۇشىن 595 ميلليون تەڭگە سۇراتىلدى. ناتيجەسىندە قولداۋ كورسەتىلىپ، 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا 559،5 ميلليون تەڭگە وسىمپۇلىمەن قوسا تولىق وتەلدى.
ال «600 ميلليوننان استام قارجى جىمقىرىلدى» دەگەن ايىپقا كەلسەك، پروكۋراتۋرانىڭ ءوزى جۇرگىزگەن تەكسەرۋ ناتيجەسى بويىنشا مۇنداي فاكت انىقتالعان جوق.
ءقازىر بۇل ءىستىڭ نۇكتەسى ءالى قويىلعان جوق. پروكۋراتۋرا بۇرىنعى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ ارەكەتتەرىنە قۇقىقتىق باعا بەرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ جاتىر. ال ەمحانا بولسا، قاداعالاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ، شتاتتىق رەجيمدە جۇمىسىن جالعاستىرىپ، حالىققا مەديسينالىق قىزمەت كورسەتىپ وتىر.
بۇل وقيعا تاعى ءبىر شىندىقتى ەسكە سالادى: كەيدە ايعايلى تاقىرىپ شىندىقتان الدا جۇرەدى. ال شىندىق، ادەتتەگىدەي، ەسەپ-قيساپتىڭ، قۇجاتتىڭ، داتانىڭ ىشىندە جاتادى.


