ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    463.9
  • EUR -

    537.5
  • RUB -

    5.95
ميلليوندار جايلى ايعاي مەن شىندىقتىڭ اراسى
09 اقپان 2026
ميلليوندار جايلى ايعاي مەن شىندىقتىڭ اراسى

 

سوڭعى كۇندەرى اقپارات كەڭىستىگىندە «ماڭعىستاۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا بيۋدجەت قاراجاتى ميلليونداپ جىمقىرىلدى» دەگەن ايعايلى تاقىرىپ كوزگە ءتۇستى. تاقىرىپ – اۋىر. ءبىراق اۋىر تاقىرىپتىڭ استىندا ءاردايىم اۋىر شىندىق جاتا ما؟ ماسەلە – وسى.

بۇل جولى اڭگىمە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا قاراستى «№2 جاڭاوزەن قالالىق ەمحاناسى» تۋرالى. ايتىلعان ءسوز – كوپ، ال ناقتى دەرەككە كەلگەندە، جاعداي كۇردەلىرەك ءارى ءبىرجاقتى ەمەس بولىپ شىقتى.

2025 جىلعى 17 ساۋىردە، وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ 25 ساۋىردەگى №7251947000100005 قاۋلىسى نەگىزىندە، اتالعان ەمحانانىڭ 2022–2025 جىلدار ارالىعىنداعى قارجىلىق-شارۋاشىلىق قىزمەتىنە تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن. تەكسەرۋ ناتيجەلەرى 2025 جىلعى 22 شىلدەدە شىققان №91ء-و ساندى ىشكى اۋديت ەسەبىندە كورسەتىلگەن.

سول ەسەپ نە دەيدى؟

ەسەپ «جىمقىرۋ بولدى» دەمەيدى. ەسەپ «جالعان مەديسينالىق قىزمەت كورسەتىلدى» دەپ تە تۇرعان جوق. ەسەپ ءبىر-اق نارسەنى ناقتى ايتادى: كاسىپورىن تاراپىنان بيۋدجەتكە مىندەتتى سالىقتار مەن تولەمدەر ۋاقىتىندا تولەنبەگەن. سوما – 454،9 ميلليون تەڭگە. بۇل ءوسىمپۇلدى قوسپاعانداعى كورسەتكىش.

بۇل قارىز كەشە پايدا بولعان جوق. ونىڭ ءتۇپ-تامىرى 2021 جىلدان باستالادى. سالىق ەسەپتىلىگىنىڭ ۋاقتىلى تاپسىرىلماۋى، تولەمدەردىڭ جۇرگىزىلمەۋى – ءبارى بۇرىنعى باسشىلىقتىڭ، ناقتى ايتقاندا سول كەزدەگى باسشى س.ج.تانايەۆا مەن باس بۋحگالتەر گ.سارييەۆا جۇمىس ىستەگەن كەزەڭدەگى باسقارۋشىلىق جانە اكىمشىلىك ولقىلىقتاردىڭ سالدارى.

ماڭىزدى ءبىر جايت بار: بۇل – قارجىلىق-اكىمشىلىك سيپاتتاعى بۇزۋشىلىق. بۇل – مەديسينالىق قىزمەتتى قولدان جاساۋ دا ەمەس، بيۋدجەت قارجىسىن قالتاعا باسۋ دا ەمەس. ءبىراق ول ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك بولمايدى دەگەن ءسوز ەمەس.

ماسەلەنىڭ ۋشىعۋىنا تاعى ءبىر فاكتور قوسىلدى. 2025 جىلعى 10 ماۋسىمدا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى ەمحانا شوتىنا ينكاسسالىق تىيىم سالدى. وسىدان كەيىن مەكەمەنىڭ شوتىنا تۇسكەن قارجىنىڭ ءبارى اۆتوماتتى تۇردە سالىق قارىزىن جابۋعا كەتىپ وتىرعان. ال باسقا بەرەشەكتەردى وتەۋگە، ۇجىمنىڭ قالىپتى جۇمىسىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك قالماعان.

ال بۇل – قاعازداعى ۇيىم ەمەس. بۇل – ءتىرى جۇيە. بۇل جەردە 358 ادام جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 68ء-ى – دارىگەر، 258ء-ى – ورتا جانە كىشى مەديسينالىق قىزمەتكەر، 32ء-سى – تەحنيكالىق پەرسونال. ءبىر عانا بۋحگالتەرلىك داعدارىس ءبۇتىن ءبىر ۇجىمنىڭ الەۋمەتتىك احۋالىنا اسەر ەتەتىن جاعدايعا جەتكەن.

وسىنداي جاعدايدا وبلىس بيلىگى ارالاسپاسا، ماسەلە الەۋمەتتىك شيەلەنىسكە ۇلاسۋى ابدەن مۇمكىن ەدى. سول سەبەپتى 2025 جىلعى قاراشادا وبلىستىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ كەزىندە مىندەتتى تولەمدەر مەن ءوسىمپۇلداردى جابۋ ءۇشىن 595 ميلليون تەڭگە سۇراتىلدى. ناتيجەسىندە قولداۋ كورسەتىلىپ، 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا 559،5 ميلليون تەڭگە وسىمپۇلىمەن قوسا تولىق وتەلدى.

ال «600 ميلليوننان استام قارجى جىمقىرىلدى» دەگەن ايىپقا كەلسەك، پروكۋراتۋرانىڭ ءوزى جۇرگىزگەن تەكسەرۋ ناتيجەسى بويىنشا مۇنداي فاكت انىقتالعان جوق.

ءقازىر بۇل ءىستىڭ نۇكتەسى ءالى قويىلعان جوق. پروكۋراتۋرا بۇرىنعى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ ارەكەتتەرىنە قۇقىقتىق باعا بەرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ جاتىر. ال ەمحانا بولسا، قاداعالاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ، شتاتتىق رەجيمدە جۇمىسىن جالعاستىرىپ، حالىققا مەديسينالىق قىزمەت كورسەتىپ وتىر.

بۇل وقيعا تاعى ءبىر شىندىقتى ەسكە سالادى: كەيدە ايعايلى تاقىرىپ شىندىقتان الدا جۇرەدى. ال شىندىق، ادەتتەگىدەي، ەسەپ-قيساپتىڭ، قۇجاتتىڭ، داتانىڭ ىشىندە جاتادى.

RELATED NEWS
ساتتىلىك فورمۋلاسى: ۇتىس، ءۇمىت جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك
11 اقپان 2026
ساتتىلىك فورمۋلاسى: ۇتىس، ءۇمىت جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك

قازاق قوعامىندا «ب ا ق» ۇعىمى ءارقاشان ەڭبەكتىڭ، سابىردىڭ جانە سەنىمنىڭ سەرىگى رەتىندە قابىلدانعان. «سابىر ءتۇبى – سارى التىن» دەيدى حالىق. جاقىندا 37 855 200 تەڭگە كولەمىندەگى ۇتىس يەسىن تاپقاندا، بۇل ماتەل تاعى ءبىر مارتە وزەكتىلىگىن دالەلدەگەندەي بولدى. 5/36 لوتەرەياسىنىڭ جاڭا ميلليونەرى – الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىنى نۇربول. ول 15 جىل بويى لوتەرەيا ۇتىستارىنا تۇراقتى تۇردە قاتىسىپ كەلگەن. ءبىر قاراعاندا، بۇل جاي عانا ستاتيستيكالىق ساتتىلىك سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. ءبىراق 15 جىل دەگەن – تاباندىلىقتىڭ ولشەمى، ءۇمىتتىڭ ۇزىلمەگەن ۋاقىتى.

نۇربولدىڭ «بۇل كۇندى ۇزاق كۇتتىم» دەگەن ءسوزى – جەكە ادامنىڭ قۋانىشى عانا ەمەس، قوعامداعى سەنىم فەنومەنىنىڭ كورىنىسى. ءار بيلەت – مۇمكىندىك. ءبىراق مۇمكىندىك پەن جاۋاپكەرشىلىك قاتار جۇرگەندە عانا ونىڭ الەۋمەتتىك سالماعى ارتادى.

ۇلتتىق دەڭگەيدەگى لوتەرەيا نارىعىندا بۇل باعىتتى ايقىنداپ وتىرعان قۇرىلىم – «ءساتتى جۇلدىز». ۇلتتىق لوتەرەيا پرەزيدەنتى لىتكينا ماريا ۆلاديميروۆنا ءىرى ۇتىستاردىڭ ءاردايىم جۇيەلى الەۋمەتتىك جۇمىسقا ۇلاساتىنىن اتاپ كورسەتەدى. ونىڭ سوزىنشە، ءاربىر ساتىلعان بيلەت – تەك ۇتۋ مۇمكىندىگى ەمەس، قوعام دامۋىنا قوسىلعان ناقتى ۇلەس. بۇل جەردە ماڭىزدىسى – بيزنەس-مودەلدىڭ وزەگىنە 10% الەۋمەتتىك اۋدارىمداردىڭ ەنگىزىلۋى. وپەراسيالىق ويىن كىرىسىنىڭ 10% وتاندىق سپورتتى دامىتۋعا، تاعى 10% «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنا جانە 3% كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ دامۋىنا قولداۋعا  باعىتتالادى.

بۇل – جاي ستاتيستيكا ەمەس. الەۋمەتتىك كاپيتالدى قالىپتاستىرۋدىڭ ناقتى تەتىگى. ماسەلەن، 9–28 اقپان ارالىعىندا وتەتىن «مارافون Charity» قايىرىمدىلىق اكسياسى اياسىندا جينالعان قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگى «100 اۋىل» جوباسىن قولداۋعا جۇمسالادى. بۇگىنگى تاڭدا وسى جوبا ارقىلى 30 000-نان استام بالا جانە 140 مەكتەپ سپورتتىق ينۆەنتارمەن قامتىلعان. بۇل – قۇرعاق ەسەپ ەمەس، اۋىل بالاسىنىڭ قولىنا تيگەن دوپ، مەكتەپ اۋلاسىندا ورناتىلعان تۋرنيك، قوزعالىسقا تۇسكەن ءومىر.

لوتەرەيا تەك ۇتىس مەحانيكاسىمەن شەكتەلمەيدى. ماسەلەن، «LOTO 6/49» تيراجدىق فورماتى – لوتەرەيا مادەنيەتىن قۇرىلىمداۋدىڭ مىسالى. قاتىسۋشى 1-دەن 49-عا دەيىنگى ساندار اراسىنان كومبيناسيا جينايدى، اۆتوتاڭداۋ مۇمكىندىگى بار. ءار بيلەت بويىنشا ۇتىس سوماسى 500 - 50 000 000 ₸ ارالىعىندا بەلگىلەنگەن. ال سۋپەر جۇلدە – 50 000 000 ₸. كەلەسى تيراج 915 نومىرىمەن 11 اقپان 2026 جىلى، 22:00-دە تىكەلەي ەفيردە وتەدى. بۇل اشىقتىق پەن جاريالىلىق قاعيداتىنىڭ ساقتالعانىن كورسەتەدى.

الەمدىك تاجىريبەگە كوز سالساق، ۇلىبريتانياداعى National Lottery جىل سايىن الەۋمەتتىك جوبالارعا ميللياردتاعان فۋنت باعىتتايدى. فرانسيادا FDJ ۇلتتىق مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قالپىنا كەلتىرۋگە قارجى بولەدى. اقش-تا شتاتتىق لوتەرەيالار ءبىلىم بەرۋ قورلارىن تولىقتىرۋدىڭ ماڭىزدى كوزىنە اينالعان. ياعني، لوتەرەيا – تەك كوڭىل كوتەرۋ ەمەس، قوعامدىق قارجىلاندىرۋ قۇرالى.

قازاق ويشىلى اباي «پايدا ويلاما، ار ويلا» دەگەن. قازىرگى لوتەرەيا نارىعىندا بۇل ۇستانىم بيزنەستىڭ جاڭا ەتيكاسىنا اينالۋى ءتيىس. ەگەر تابىس قوعامعا قايتسا، وندا لوتەرەيا الەۋمەتتىك كەلىسىمنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالادى. «ۇتىس – جەكە تاريح، ءبىراق ونىڭ ارتىندا ورتاق قۇندىلىقتار تۇرۋى كەرەك» دەگەن تۇجىرىم وسىدان تۋىندايدى.

ارينە، سىن دا بار. لوتەرەيا – تاۋەكەل. ءبىراق تاۋەكەل مادەنيەتى قالىپتاسقاندا، ول جاۋاپكەرشىلىكپەن ولشەنەدى. قوعامدىق باقىلاۋ، اشىق ەسەپ، ناقتى پايىزدىق اۋدارىمدار – وسى سەنىمنىڭ تىرەكتەرى.

37 855 200 تەڭگە ۇتىپ العان نۇربولدىڭ وقيعاسى – جەكە ادامنىڭ جەڭىسى. ال 50 000 000 ₸ كولەمىندەگى سۋپەر جۇلدە – كەلەسى مۇمكىندىكتىڭ سيمۆولى. ءبىراق 30 000 بالا مەن 140 مەكتەپكە جەتكەن سپورتتىق قۇرال-جابدىق – جۇيەلى الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ ناتيجەسى.

قازاق ادەبيەتىندە ساكەن سەيفۋللين «ءومىر – كۇرەس» دەگەن ەدى. بۇل كۇرەس تەك جەكە تابىس ءۇشىن ەمەس، ورتاق يگىلىك ءۇشىن دە ءجۇرۋى كەرەك. لوتەرەيا سالاسىنىڭ بولاشاعى دا وسى تەڭگەرىمدە جاتىر: مۇمكىندىك پەن مىندەتتىڭ، ۇتىس پەن ۇلەستىڭ، جەكە قۋانىش پەن قوعامدىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ توعىسىندا.

ساتتىلىك – كەزدەيسوقتىق ەمەس. ول سەنىممەن، جۇيەمەن جانە ورتاق قۇندىلىقتارمەن بەكىتىلگەندە عانا تۇراقتى مودەلگە اينالادى. بالكىم، كەلەسى 50 000 000 ₸ يەگەرى باسقا ءبىر قالا تۇرعىنى بولار. ءبىراق ماڭىزدىسى – ءار بيلەتتەن قوعامعا قايتاتىن ۇلەس. سەبەبى ۇلتتىڭ ۇتىسى – ءبىر ادامنىڭ بايلىعى ەمەس، ورتاق دامۋدىڭ قارقىنى.

 

سەنبەگەن جەڭىس: الماتىداعى ستۋدەنت قىزدىڭ كۇتپەگەن ب ا ق جولى
26 ناۋرىز 2026
سەنبەگەن جەڭىس: الماتىداعى ستۋدەنت قىزدىڭ كۇتپەگەن ب ا ق جولى

كەيدە ءومىردىڭ ءوزى ادامعا سەناريي جازىپ بەرەدى. اسىرەسە ول سەناريي كۇتپەگەن جەردەن باستالىپ، ءبىر ساتتە تاعدىردىڭ باعىتىن وزگەرتىپ جىبەرسە، وعان سەنۋ دە وڭاي ەمەس. بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز — كارينا. باتىس قازاقستان وبلىسىنان الماتىعا كەلىپ، وقۋ مەن جۇمىسىن قاتار الىپ جۇرگەن قاراپايىم ستۋدەنت قىز. ءبىراق ءدال وسى قاراپايىم ءومىردىڭ اراسىندا ونىڭ باسىنان وتكەن وقيعا كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر.

كارينا — ۇلكەن قالاعا ارمان قۋىپ كەلگەن جاستاردىڭ ءبىرى. الماتىعا قونىس اۋدارعانىنا كوپ بولماعان. ءقازىر وقىپ ءجۇر، سونىمەن قاتار قوسىمشا جۇمىس ىستەيدى. ياعني، ونىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگى مىڭداعان ستۋدەنتتىڭ ومىرىنەن ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنبەيدى: ساباق، جۇمىس، كۇيبەڭ تىرشىلىك. ءبىراق ءبىر كەشكى قوڭىراۋ ونىڭ ومىرىنە جاڭا پاراق اشتى.

«شىنىمدى ايتسام، ماعان كەشكى ۋاقىتتا حابارلاستى. جەڭىسكە جەتكەنىمە مۇلدەم سەنبەدىم. ءقازىر كوپ نارسەنى الاياقتىق دەپ قابىلدايمىز عوي، مەن دە ءدال سولاي ويلادىم»، — دەيدى كارينا.

ونىڭ كۇمانى ورىندى ەدى. بۇگىنگى سيفرلىق زاماندا ادامدار كەز كەلگەن كۇتپەگەن جاڭالىققا ساقتىقپەن قارايدى. اسىرەسە، «ءسىز ۇتتىڭىز» دەگەن حابارلامالار كوبىنە كۇدىك تۋدىرادى. كارينا دا العاشىندا بۇل جاعدايدى شىنايى دەپ قابىلداماعان. ءبىراق ول ەموسياعا بەرىلمەي، ناقتى ارەكەتكە كوشەدى.

«كەيىن بارلىق سايتتاردى، Instagram پاراقشالارىن تەكسەردىم. ماعان كەلەتىن مەكەنجايدى ناقتى ايتتى. سودان كەيىن عانا بارىپ، وسى جەرگە كەلدىم»، — دەيدى ول.

بۇل — قازىرگى جاستاردىڭ جاڭا مىنەزى. ولار سەنۋدەن بۇرىن تەكسەرەدى. اقپاراتتى سۇزگىدەن وتكىزەدى. كارينا دا ءدال سولاي ىستەدى. جەڭىستىڭ شىن ەكەنىنە كوز جەتكىزۋ ءۇشىن بىرنەشە دەرەككوزدى قاراپ، بارىپ كوز جەتكىزگەن.

الايدا ول ءالى دە سەنەر-سەنبەسىن بىلمەي وتىرعانىن جاسىرمايدى.

«ەندى عانا بۇنىڭ شىندىق ەكەنىنە كوزىم جەتكەندەي. ءبىراق ءالى دە تولىق سەنە الار ەمەسپىن»، — دەيدى ول كۇلىمسىرەپ.

كارينانىڭ ايتۋىنشا، ول لوتەرەيا الەمىنە جاقىندا عانا قىزىعا باستاعان. بۇرىن بۇل باعىت وعان مۇلدە قىزىق بولماعان.

«لوتەرەياعا قاتىسا باستاعانىما كوپ بولعان جوق. Loto 6/49 لوتەرەياسىنان قاتىستىم، بىرنەشە رەت TeleBingo-عا قاتىستىم. بۇرىن ەشقاشان ەشتەڭە ۇتىپ كورمەگەنمىن. ءتىپتى قىزىقپايتىنمىن دا»، — دەيدى ول.

بۇل قىزىعۋشىلىقتىڭ پايدا بولۋىنا ونىڭ اپكەسى سەبەپكەر بولعان.

«جاقىندا عانا قىزىعۋشىلىعىم وياندى. ويتكەنى اپكەم لەزدىك لوتەرەيالار ساتىپ الادى. سوسىن بىزگە ونلاين قاتىسۋعا دا بولاتىنىن ايتتى. سول كەزدە قوسىمشانى جۇكتەپ، تىركەلىپ، ءوز باقىتىمدى سىناپ كورەيىن دەپ شەشتىم»، — دەيدى كارينا.

ونىڭ بۇل قادامى — بۇگىنگى سيفرلىق ءداۋىردىڭ ايقىن كورىنىسى. ءقازىر كەز كەلگەن مۇمكىندىك سمارتفون ارقىلى قولجەتىمدى. ال ادام تەك باتىلدىق تانىتىپ، ارەكەت ەتسە جەتكىلىكتى.

ەڭ قىزىعى — كارينا بۇل جاڭالىقتى ءالى ەشكىمگە ايتپاعان.

«ازىرگە ەشكىمگە ايتقان ەمەسپىن. بۇل اتا-انام ءۇشىن توسىنسىي بولعانىن قالايمىن»، — دەيدى ول.

بۇل سوزدەردەن ونىڭ قاراپايىمدىلىعى مەن وتباسىنا دەگەن قۇرمەتى انىق بايقالادى. كوپ ادام مۇنداي جاڭالىقتى بىردەن جاريا ەتەر ەدى. ال كارينا ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى — اتا-اناسىنىڭ قۋانىشى.

ونىڭ العاشقى جوسپارى دا وسىعان بايلانىستى.

«ارينە، اتا-اناما كومەكتەسەمىن. وقۋ اقىسىن تولەيمىن. قالعانىن ءالى ناقتى بىلمەيمىن»، — دەيدى ول.

بۇل جاۋاپتا ۇلكەن ومىرلىك ۇستانىم جاتىر. ياعني، كەزدەيسوق كەلگەن تابىستى تەك جەكە قاجەتتىلىككە ەمەس، وتباسىلىق قۇندىلىقتارعا باعىتتاۋ. بۇل — قازاقى تاربيەنىڭ ايقىن بەلگىسى.

كارينا ءوزىنىڭ جەڭىسىن «ساتتىلىك» دەپ باعالايدى. ءبىراق ونىڭ سوزدەرىنىڭ استارىندا ءبىر عانا ساتتىلىك ەمەس، بەلگىلى ءبىر باتىلدىق تا جاتىر. ويتكەنى ول جاڭا مۇمكىندىكتى بايقاپ، ارەكەت ەتتى.

«ارينە، ەگەر ءبىر رەت جولىم بولسا، تاعى دا جەڭىسكە جەتەمىن دەپ ويلايمىن. ساتتىلىك تەك قانا ساتتىلىك تىلەيمىن»، — دەيدى ول.

كارينانىڭ وقيعاسى — بۇگىنگى جاستار ءۇشىن ماڭىزدى سيگنال. بىرىنشىدەن، كەز كەلگەن اقپاراتتى تەكسەرۋ كەرەك. ەكىنشىدەن، مۇمكىندىككە سەنۋ ءۇشىن ارەكەت قاجەت. ۇشىنشىدەن، تابىس كەلگەن جاعدايدا ونىڭ قۇنىن ءتۇسىنىپ، دۇرىس باعىتقا جۇمساۋ ماڭىزدى.

بۇل وقيعادا رومانتيكا دا، رەاليزم دە بار. ءبىر جاعىنان — كۇتپەگەن جەڭىس. ەكىنشى جاعىنان — كۇمان، تەكسەرىس، ناقتى ارەكەت. ءۇشىنشى جاعىنان — قاراپايىم ارماندار: اتا-اناعا كومەكتەسۋ، وقۋىن جالعاستىرۋ.

سوندىقتان كارينانىڭ حيكاياسى — جاي عانا لوتەرەيا تۋرالى اڭگىمە ەمەس. بۇل — قازىرگى قازاقستاندىق جاستىڭ پورترەتى. سەنىم مەن كۇماننىڭ، مۇمكىندىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ، ارمان مەن شىنايىلىقتىڭ توعىسقان تۇسى.

ال ءومىردىڭ باستى پارادوكسى — كەيدە ەڭ ۇلكەن وزگەرىستەر ءدال سەنبەگەن ساتتە باستالادى.

جاساندى ينتەللەك تۋرالى قازاقشا كىتاپ جارىق كوردى
13 ناۋرىز 2025
جاساندى ينتەللەك تۋرالى قازاقشا كىتاپ جارىق كوردى

قازاقستاندا "جاساندى ينتەللەكت الىپپەسى" كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتءتى. ەڭبەك  قارقىندىدامىپ كەلە جاتقان جاڭا سالا تۋرالى العاش رەتقازاق تءىلءىندە جازىلعان ءتۇپنۇسقا بولۋىمەنەرەكشەلەنەدى. ءىس-شارا بارىسىندا TurkAI – تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ جاساندى ينتەللەكتشىلەرقاۋىمداستىعىنىڭ قۇرىلعانى حابارلاندى. سونداي-اق سالالىق «AI-hub» كومپانياسى مەن ai-hub.kz سايتى تانىستىرىلدى.
 

الماتىدا وتكەن كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمىناحالىقارالىق ساراپشىلار عالىمدار، زيالى قاۋىم، قوعام قايراتكەرلەرى، مەديا، ءبىلىم جانە تەحنولوگيا سالاسىنىڭ بەلگىلءى تۇلعالارى مەن ماماندارى قاتىستى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ«ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكتتەحنولوگياسىنىڭ تيءىمدءىلءىگءى جىل ءوتكەن سايىن ارتا ءتۇسپەكسوندىقتان الدىمىزدا اۋقىمدى مءىندەتتەرتۇر. قازاقستان ەۋرازياداعى اسا ءىرءى سيفرلىق حابقااينالۋعا تيءىسسيفرلىق دامۋ مءاسەلەسءىنە تىڭ، جاڭاشا كءوزقاراسپەن قاراۋ قاجەت»،  دەگەنبولاتىن.

جالپى باستاماشى توپتىڭ ايتۋىنشا، ەلىمءىزدءىڭ دە اتالعان سالا كوشىنەن قالماۋى ءۇشءىن ەكءى جىلبۇرىن قازاق تءىلدءى اۋديتورياعا ارناپ ارنايى ەڭبەكجازۋعا كءىرءىسكەن. سالانى زەرتتەپ جۇرگەن كءىتاپ اۆتورى – جاساندى ينتەللەكت جانە IT تەحنولوگيا سالاسىنىڭ ساراپشىسى، جۋرناليست مەيىرجان اۋەلحان ۇلى"ەڭبەك– باعدارلامالاۋدى بىلمەيتىن، ءبىراق AI مۇمكىندىكتەرىن زەرتتەپ، قولدانعىسى كەلەتىن ادامدارعا ارنالعان. جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى نەگىزگى ۇعىمداردى قاراپايىم تىلمەن تۇسىندىرەءدى. ءقازىردىڭ وزىندە سۇرانىس وتە جوعارى بولعاندىقتان، كىتاپتى ەكىنشى باسىلىمعا جىبەرىپ جاتىرمىز»،-دەدى.

بەلگىلى جۋرناليست، قالامگەر، پۋبليسيست ءارى ەڭبەكتىڭ رەداكتورى قاينار ولجاي جاساندى ينتەللەكت دەگەن نە دەگەن ساۋالعا تولىق جاۋاپ بەرەتىن كىتاپتىڭ ءوتە ساۋاتتى جازىلعانىن، قازاق وقىرمانىنا اۋاداي قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. "ال جاساندى ينتەللەكتى قالاي جۇمساۋ كەرەك" دەگەندەر ءۇشءىن تولىق ءتاجءىريبەلءىك كۋرس قامتىلعان. وي ءىسءىندەگءى قولعاناتقا سان سالادا بەرىلەتءىن تاپسىرما (ونى "پرومپت" دەيدى ەكەن) تولىق ءتىزءىلگەن. شەكەسىنەنشەرتىپ الىپ قولدانا بەرەسىز»،-دەدى.

قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ باسقارما تءوراعاسى – رەكتورى، كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى گءۇلميرا قانايبولسا، «ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا وزگەرىستەردى جاسايتىن بىردەن-بىر فاكتور تەحنولوگيا. اتالعان كىتاپ، وتاندىق عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىنىڭ جاڭا وزگەرىستەرگە بەيىمدەلۋىندە ماڭىزدى قادام دەپ سانايمىن»،-دەدى.

سونداي-اق بەلگىلءى مەديا مەنەدجەر، قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن قايراتكەرءى نۇرجانجالاۋقىزى، بەلگىلءى ءادەبيەتتانۋشى عالىم ماماي اقەتوۆ، ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ جۋرناليستيكافاكۋلتەتءى دەكانى قانات ءاۋەسباي وزگە دە قاتىسۋشىلار ءوز لەبىزدەرىن ءبىلدىردى.  

كىتاپ تۋرالى بەلگىلى پەداگوگ ومىربەك شىنىبەك ۇلى دا «وسى كىتاپتى وقۋ-اعارتۋمينيسترلءىگءىنءىڭ ساراپشىلارى قاراپ شىعىپ، قوسار-الار تۇستارى بولسا، اۆتورمەن جۇمىس ءىستەپ، مەكتەپتەرگە تاراتۋ كەرەك. جاساندى ينتەللەكت ءداۋءىرءىندە ونى دۇرىس قولدانۋ، پرومپتاردى دۇرىسجازۋ ءادءىسءى ماڭىزدى دەپ ويلايمىن»،-دەپ سالالىق مينيسترگە ۇسىنىس جاساعان بولاتىن.  

كىتاپ ورتالىق ازيا ەلدەرءىندە جاساندىينتەلەكت سالاسىنا قاتىستى العاش شىققاندىقتان ءوزبەكستان، قىرعىزستان ەلدەرءىنەن اۋدارۋعاۇسىنىستار تءۇسكەن.

مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرءى، ءتۇركءى ءدۇنيەسءى جازۋشىلار وداعىنىڭ تءوراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەتالەمدە ءقازىر ەڭ ماڭىزدى سالاعا اينالعان جاساندى ينتتەلەكت بويىنشا دا باۋىرلاس ەلدەردىڭ دە الاتىن ءوز ەنشىسى بار ەكەنىن ايتتى.

ءىس-شارا اياسىندا جاڭا قۇرىلعان «AI-HUB»كومپانياسىنىڭ ماقساتى ايتىلدى. ونىڭ باسشىسى ەرجانار اشەيحاننىڭ سوزىنشە، كومپانيا – جاساندى ينتەللەكت، IT، كيبەر ءجانە اقپاراتتىق قاۋءىپسءىزدءىك، اقپاراتتىق جءانە سيفرلىق تەحنولوگيالار، سونداي-اق بيوتەحنولوگيالاردى زەرتتەۋ مەن دامىتۋعاباعىتتالعان بءىرەگەي ۇيىمعا اينالۋدى كوزدەيدى.نەگىزگى ماقساتى  وزىق تەحنولوگيالاردى تءۇرلءى سالالارعا ەنگءىزۋ، حالىقتىڭ سيفرلىق جءانەاقپاراتتىق ساۋاتىن ارتتىرۋ، سونداي-اق سالالىق ستارتاپتاردى قولداۋ.

جاساندى ينتەللەكتكە قاتىستى العاش رەت وقۋلىق باسىپ شىعارعان Ai-Hub publishing باسپاسى بولسا،الداعى ۋاقىتتا  جاراتىلىستانۋ، IT مەن جاساندىينتەللەكت سالاسىنا قاتىستى ءالەمدەگءى تانىمالكءىتاپتاردى قازاقشا اۋدارماق. سونىمەن قاتار، سالاعالىمدارى، ماماندارىمەن بءىرلەسە وتىرىپبالالارعا، وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەرگە ارنالعانوقۋلىقتار مەن ءادءىستەمەلەر ءازءىرلەۋدءى كءوزدەپ وتىر.سونداي-اق جاساندى ينتەللەكت تەرميندەرءىن جاساۋمەن ەنسيكلوپەدياسىن قازءىردەن باستاپ دايىنداۋدىقولعا الماق.

سونداي-اق «AI-HUB» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى نۇربولات نىشانبايەۆ ءتۇركءى مەملەكەتتەرءى جاساندى ينتەللەكت سالاسى وكىلدەرىنىڭ باسىن قوساتىن TurkAI قاۋىمداستىعى قۇرىلىپ، باۋىرلاس ەلدەرمەن بءىرلەسكەن جۇمىستاركءۇشەيتءىلەتىنى حابارلاندى. جيىنعا تۇركى ەلدەرىنەن جانە ەۋروپادان جاساندى ينتەلەكت سالاسىندا جۇمىس ءىستەيتءىن كومپانيا باسشىلارى ونلاين قاتىسىپ، ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.  

تۇركيانىڭ Robotzade تەحنولوگيالىق كومپانياسى ديرەكتورى مەرت دوعان  تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ جاساندى ينتەللەكت اسسوسياسياسىنىڭ قازاقستاندا قۇرىلۋىنىڭ ءوزءى ماڭىزدى وقيعا دەپ اتاپ ءوتتءى. «تۇركى حالىقتارى اراسىنداعى بايلانىس تەك، ساياسات پەن ەكونوميكادا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ءبىلىم، عىلىم جانە تەحنولوگيا سالالارىندا دا وتە مىعىم بولۋى قاجەت دەپ سانايمىن. قازاق تىلىندە تۇڭعىش جاريالانىپ وتىرعان، «جاساندى ينتەللەكت الىپپەسى» ەڭبەگىمەن قۇتتىقتايمىن. بۇل كىتاپ، تۇتاس تۇركى دۇنيەسى ءۇشىن وتە زور ماڭىزعا يە»،-دەدى.

ال ءوز كەزەگىندە بىرىككەن اراب امىرلىگىنىڭ AI Global كومپانياسى وكىلى اممارا افتاب «جاساندى ينتەللەكتى سالاسىندا العاشقى قازاق تىلىندەگى كىتاپتىڭ جاريالانۋى تۇتاس ايماق ءۇشىن وتە ماڭىزدى قادام. قازاقستاندا، قۇرىلىپ، تۇتاس اۋماقتى قامتۋدى ماقسات ەتىپ وتىرعان اI-Hub  كومپانياسىنا ساتتىلىك تىلەيمىن!»، -دەدى.   

شوتلانديانىڭ AI-Tech solution LTD كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى روبەرت سيم«سوڭعى جىلدارى، جاساندى ينتەللەكتى بۇكىل الەم بويىنشا ءومىردىڭ بارلىق سالالارىنا كىرۋدە. بىزگە  بىرلەسىپ كوپتەگەن جەتىستىكتەرگە جەتۋگە بولادى. الداعى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ AI-Hub كومپانياسىمەن ورتاق جوبالارىمىزدى جۇزەگە اسىراتىمىزعا سەنىمىم مول»،-دەدى.

ۇيىمداستىرۋشىلار الداعى ۋاقىتتا كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى استانا قالاسى مەن بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا وتەتىنىن حابارلادى.