استانادا وتكەن IX UMAI قازاقستان ايەلدەرى فورۋمىنا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن مىڭنان استام كاسىپكەر ايەل جينالدى. ءبىر قاراعاندا بۇل كەزەكتى بيزنەس-فورۋم سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. ءبىراق ماسەلەنىڭ مانىنە ۇڭىلسەڭىز، بۇل جيىننىڭ استارىندا الدەقايدا تەرەڭ ماعىنا جاتىر.
قازاق «ايەل ءبىر قولىمەن بەسىكتى، ءبىر قولىمەن الەمدى تەربەتەدى» دەيدى. بۇگىنگى قازاقستاندا وسى ءسوزدىڭ شىندىققا اينالىپ كەلە جاتقانىن كورىپ ءجۇرمىز. بۇرىن كاسىپكەرلىك دەسە كوز الدىمىزعا زاۋىت، ءوندىرىس، قۇرىلىس نەمەسە ۇلكەن كومپانيالاردى باسقارىپ وتىرعان ەر ازاماتتار ەلەستەيتىن. ال بۇگىندە شاعىن بيزنەستەن باستاپ ءىرى ءوندىرىس ورىندارىنا دەيىن ايەلدەردىڭ ۇلەسى ارتىپ كەلەدى.
استانادا وتكەن UMAI فورۋمى سونىڭ ايقىن دالەلى بولدى. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن مىڭنان استام ايەل ءبىر الاڭدا باس قوسىپ، كاسىپتىڭ قىر-سىرىن تالقىلادى. ولار سيفرلاندىرۋدى ءسوز ەتتى، جاساندى ينتەللەكتىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن سارالادى، بيزنەستى قالاي ۇلعايتۋ كەرەكتىگىن تالقىلادى. ەڭ باستىسى، ايەلدىڭ قوعامداعى ورنى مەن ونىڭ ەكونوميكانى دامىتۋداعى ءرولى تۋرالى وي ءبولىستى.
قازىرگى زاماننىڭ تالابى وزگەردى. كەشە عانا دۇكەن اشۋدى كاسىپ دەپ ەسەپتەگەن قوعام بۇگىندە ينتەرنەت ارقىلى الەمدىك نارىققا شىعاتىن كاسىپكەرلەردى تاربيەلەپ جاتىر. بۇل وزگەرىستەن قازاق ايەلدەرى دە شەت قالعان جوق. كەرىسىنشە، جاڭا مۇمكىندىكتەردى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ يگەرىپ كەلەدى.
فورۋم بارىسىندا ءسوز العان «قازاقستاننىڭ جارقىن كاسىپكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعى UMAI» جەكە قورىنىڭ قۇرىلتايشىسى ءجاميلا ەرنازاروۆا ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ الەۋەتىنە ەرەكشە توقتالدى.
– بۇگىندە ايەلدەر بيزنەستى بەلسەندى تۇردە دامىتىپ، ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىندا جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرىپ جاتىر. قازاقستانداعى ايەلدەر كاسىپكەرلىگى يكەمدىلىگى مەن وزگەرىستەرگە تەز بەيىمدەلۋ قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا جوعارى دامۋ الەۋەتىن كورسەتۋدە. UMAI فورۋمى – ايەلدەر قولداۋ تابا الاتىن، جاڭا ءبىلىم الاتىن، پايدالى بايلانىستار ورناتىپ، وزدەرىن دامىتۋعا مۇمكىندىك الاتىن الاڭ، – دەدى ول.
شىن مانىندە، ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى بار. ولار تەك تابىس تابۋدى عانا ويلامايدى. ادەتتە ايەل كاسىپكەر ءوز كاسىبىمەن بىرگە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى دە ارقالاپ جۇرەدى. ءبىرى اۋىلداعى انالاردى جۇمىسپەن قامتىسا، ەندى ءبىرى ۇلتتىق قولونەردى جاڭعىرتادى، ءۇشىنشىسى بالالارعا ارنالعان ءونىم شىعارادى. سوندىقتان ايەلدەردىڭ بيزنەسكە كەلۋى – ەكونوميكالىق قۇبىلىس قانا ەمەس، الەۋمەتتىك قۇندىلىقتاردىڭ دا دامۋى.
فورۋم اياسىندا وتكەن «انامنىڭ قولىمەن جاسالعان» كورمەسى وسى ويدى تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى. قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن 45 قولونەرشى مەن ءوندىرۋشى ايەل ءوز ونىمدەرىن ۇسىندى. قولدان جاسالعان بۇيىمدار، ۇلتتىق ناقىشتاعى دۇنيەلەر، شاعىن وندىرىستەن شىققان تاۋارلار – مۇنىڭ ءبارى قازاق ايەلىنىڭ ەڭبەكقورلىعى مەن شەبەرلىگىنىڭ كورىنىسى.
كەيدە ءبىز كاسىپكەرلىكتى تەك ۇلكەن سيفرلارمەن، ميللياردتاعان ينۆەستيسيالارمەن ولشەۋگە بەيىمبىز. الايدا كەز كەلگەن ءىرى كاسىپتىڭ باستاۋى شاعىن قادامنان تۇراتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بۇگىن قولونەرمەن اينالىسىپ وتىرعان انا ەرتەڭ ونداعان ادامدى جۇمىسپەن قامتيتىن ءوندىرىس يەسىنە اينالۋى مۇمكىن. بۇگىن الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ءونىم ساتىپ وتىرعان قىز ەرتەڭ ەكسپورتقا شىعاتىن برەند قالىپتاستىرۋى عاجاپ ەمەس.
الەمدىك تاجىريبە دە وسىنى كورسەتىپ وتىر. ايەلدەردىڭ ەكونوميكاعا ارالاسۋى ارتقان سايىن قوعامداعى الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق كۇشەيەدى، جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى، وتباسىلاردىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارادى. سوندىقتان ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن قولداۋ – جەكەلەگەن ادامداردى قولداۋ ەمەس، تۇتاس قوعامنىڭ دامۋىنا ينۆەستيسيا سالۋ.
UMAI فورۋمى تاعى ءبىر ماڭىزدى شىندىقتى كورسەتتى. قازاق ايەلى بۇگىندە تەك وتباسىنىڭ ۇيىتقىسى عانا ەمەس. ول – جۇمىس بەرۋشى، كاسىپكەر، جاڭاشىل، كوشباسشى. ۋاقىت وزگەرگەن سايىن ونىڭ قوعامداعى ميسسياسى دا كەڭەيىپ كەلەدى.
ال ايەلدىڭ قولى تيگەن جەردە بەرەكە بار ەكەنىن قازاق الدەقاشان ايتىپ كەتكەن. بالكىم، بۇگىنگى فورۋمنىڭ باستى قورىتىندىسى دا وسى شىعار. ايەلدىڭ كاسىبى دامىسا، وتباسى نىعايادى. وتباسى نىعايسا، قوعام كۇشەيەدى. قوعام كۇشەيسە، مەملەكەت ۇتادى.
