ۆاليۋتا باعامى
  • USD -

    496.3
  • EUR -

    578
  • RUB -

    6.35
اباي مەرەيتويى 21-قاڭتاردا رەسمي تۇردە باستالادى
gov.kz 18 قاڭتار 2020
اباي مەرەيتويى 21-قاڭتاردا رەسمي تۇردە باستالادى

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شارالار تۋرالى باسپا ءسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. ھاكىمگە ارنالعان مەرەيتويدىڭ رەسمي تۇردە سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى نۇر-سۇلتان قالاسىندا 21 قاڭتاردا وتەتىنى ءمالىم بولدى.  

مادەنيەت جانە سپورت ۆيسە-مينيسترى نۇرعيسا داۋەشوۆتىڭ سوزىنشە، بيىل قازاق حالقىنىڭ ۇلى اقىنى، اعارتۋشى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىن جوعارى ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە مازمۇندىق دەڭگەيدە مەرەكەلەۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ارنايى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ قۇرامى بەكىتىلىپ، پرەزيدەنتتىڭ پارمەنى بەرىلگەن. مەرەيتويدى دايىنداۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى جالپىرەسپۋبليكالىق جوسپارى 82 تارماقتى قامتيدى. ونىڭ ىشىندە ءىرى حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق قوعامدىق ماڭىزى بار، عىلىمي، اعارتۋشىلىق ءىس-شارالار، كونفەرەنسيالار، سيمپوزيۋمدار، پلەنەرلەر، دوڭگەلەك ۇستەلدەر، سىنىپ ساعاتتار، پوەتيكالىق جانە ادەبي كونكۋرستار، باسپا ءسوز تۋرلارى جانە وزگە دە ءىس-شارالار بار.

 سونىمەن قاتار وبلىستار، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن استانا اكىمدىكتەرى، مەرەكەلەۋدىڭ وڭىرلىك جوسپارلارىن ازىرلەدى.

         «ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى – اباي شىعارمالارىنىڭ جيناعىن  شەتەلدىڭ 10 تىلىنە اۋدارۋ جانە شىعارۋ، ابايدىڭ ءومىرى، شىعارماشىلىعى، مۇراسى مەن ءرولى تۋرالى ءۇش دەرەكتى-قويىلىمدىق فيلمدەردى شىعارۋ»،-دەگەن  نۇرعيسا داۋەشوۆ تامىز ايىندا سەمەي قالاسىندا «اباي مۇراسى جانە الەمدىك رۋحانيات» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنسيا وتكىزىلەدى. كونفەرەنسياعا بەلگىلى وتاندىق جانە شەتەلدىك ابايتانۋشى عالىمدار، عىلىمي-شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم وكىلدەرى شاقىرىلاتىنىنا توقتالدى.

ونىڭ سوزىنشە، مەرەيتوي اياسىندا ابايدىڭ «جيدەباي-بورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي-قورىعىن مۋزەەفيكاسيالاندىرۋ جانە اقىن ەسىمىمەن بايلانىستى تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىنە عىلىمي-رەستاۆراسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاراستىرىلعان.

         بارلىق وقۋ ورىندارىندا ابايدىڭ ولەڭدەرىن جانە قاراسوزدەرىن مانەرلەپ وقۋ جانە مازمۇنداۋ بويىنشا  اشىق ساباقتار مەن تاقىرىپتىق شىعارما بايقاۋلارى وتكىزىلەدى. رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ايماقتارىندا وقۋشىلار ءۇشىن «اباي جەرىنە ساياحات» اتتى اباي جەرلەرىنە ەكسكۋرسيالىق تۋرلار قاراستىرىلعان.

         جوعارى وقۋ ورىندارىندا عىلىمي كونفەرەنسيالار، اباي وقۋلارى، سيمپوزيۋمدار، پوەتيكالىق جانە ادەبي فەستيۆالدەر، پوەزيا كەشتەرى، اباي ولەڭدەرىن ۇزدىك وقۋ، اندەرىن ورىنداۋ جانە شىعارماشىلىعىن ءبىلۋ بويىنشا سەمينارلار مەن كونكۋرستار جوسپارلانۋدا. ل.ن. گۋميليەۆ اتىنداعى ەۇۋ جانىنان «اباي اكادەمياسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قۇرىلدى.

         «ءاربىر قازاقستاندىق ابايدىڭ شىعارمالارى بويىنشا جالپىۇلتتىق ديكتانتقا قاتىسا الادى. سونىمەن قاتار، مەرەيتوي اياسىندا بارلىق مادەنيەت جانە سپورت ۇيىمدارىندا ادەبي وقۋلار، تاقىرىپتىق ءىس-شارالار، ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا سپورتتىق جارىستار، شىعارماشىلىق كەشتەر، فەستيۆالدەر، اسكەري بولىمدەردە بەلگىلى اقىن جازۋشىلار، ابايتانۋشى عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن سالتاناتتى ءىس-شارالار جانە ت.ب. وتكىزىلەدى»،-دەدى مادەنيەت جانە سپورت ۆيسە-مينيسترى.

 

RELATED NEWS
نۇرعيسا تىلەندييەۆ: ۇلت رۋحىنىڭ مۇزبالاعى
01 ءساۋىر 2025
نۇرعيسا تىلەندييەۆ: ۇلت رۋحىنىڭ مۇزبالاعى

بيىل قازاق مۋزىكاسىنىڭ جارىق جۇلدىزى، ۇلى كومپوزيتور، ديريجەر، دومبىراشى نۇرعيسا تىلەندييەۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولدى. بۇل مەرەيتوي – قازاق مادەنيەتى ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزعا يە وقيعا. قازاق مۋزىكاسىنىڭ ابىزى، كومپوزيتور، ديريجەر، دومبىراشى نۇرعيسا تىلەندييەۆتىڭ قازاق رۋحانياتىنا قوسقان سۇبەلى ۇلەسى زور.

ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىق باستاۋى
نۇرعيسا اتاباي ۇلى تىلەندييەۆ 1925 جىلى 1 ساۋىردە الماتى وبلىسى، ىلە اۋدانى، شيلىكەمەر اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. دومبىرا تارتۋدى اكەسىنەن ۇيرەنگەن ول، كەيىننەن احمەت جۇبانوۆتىڭ نازارىنا ىلىگىپ، مۋزىكا الەمىنە قادام باستى. احمەت جۇبانوۆ جاس نۇرعيسانى مۋزىكا مەكتەبىندە، كەيىننەن كونسەرۆاتوريادا ءبىلىم الۋعا باعىتتادى.

سوعىس جىلدارى
جاس نۇرعيسا 1943 جىلى ءوز ەركىمەن مايدانعا اتتانىپ، كۋرسك شايقاسىنان بەرلينگە دەيىنگى ۇرىستارعا قاتىسقان. سوعىستاعى ەرلىگى ءۇشىن "ەرلىگى ءۇشىن"، "بەرليندى العانى ءۇشىن" جانە "ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسى ءۇشىن" مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان.

مۋزىكالىق مۇرا

نۇرعيسا تىلەندييەۆتىڭ شىعارماشىلىعى قازاق مۋزىكاسىنىڭ التىن قورىنا ەنگەن. ول 500-دەن استام مۋزىكالىق تۋىندىنىڭ اۆتورى، ولاردىڭ ىشىندە:

«اققۋ» كۇيى – نازىكتىك پەن تازالىقتىڭ سيمۆولى؛
«كوش كەرۋەنى» – حالىقتىڭ كوشپەلى ءومىرىن بەينەلەيتىن شىعارما؛
«سارجايلاۋ» – تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىشتى جەتكىزەتىن ءان.
سونىمەن قاتار، كومپوزيتور «قىز جىبەك»، «مەنىڭ اتىم قوجا» فيلمدەرىنە مۋزىكا جازىپ، قازاق كينوسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوستى.

«وتىرار سازى» وركەسترى 

1981 جىلى نۇرعيسا تىلەندييەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان "وتىرار سازى" فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق وركەسترى قازاقتىڭ ۇلتتىق اسپاپتارىن ناسيحاتتاۋدا ۇلكەن ءرول اتقاردى. وركەستردىڭ رەپەرتۋارىندا حالىق كۇيلەرىمەن قاتار، كومپوزيتوردىڭ ءوز شىعارمالارى دا ورىندالدى.

جەكە ءومىرى 

نۇرعيسا تىلەندييەۆتىڭ جارى داريعا تىلەندىكەلىنىمەن بىرگە ءومىر ءسۇرىپ، وتباسىلىق ومىرىندە دە ونەگەلى تۇلعا بولعان. ولاردىڭ ماحابباتى مەن سىيلاستىعى كوپتەگەن شىعارمالارىنا شابىت بەرگەن.

مۇراسى جانە ەسكە الۋ

نۇرعيسا تىلەندييەۆتىڭ ەسىمى قازاق مۋزىكاسىنىڭ سيمۆولىنا اينالدى. ونىڭ قۇرمەتىنە الماتى قالاسىندا مەموريالدى مۋزەي اشىلىپ، شىعارماشىلىق مۇراسى ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسۋدا.

 
دجەننيفەر لوپەس استاناعا كونسەرت بەرۋگە كەلەدى
08 ءساۋىر 2025
دجەننيفەر لوپەس استاناعا كونسەرت بەرۋگە كەلەدى

امەريكالىق سۋپەرجۇلدىز دجەننيفەر لوپەس ءوزىنىڭ Up All Night الەمدىك تۋرنەسى اياسىندا وسى جازدا قازاقستاننىڭ استاناسىندا ونەر كورسەتەدى. بۇل تۋرالى تۋردىڭ رەسمي پاراقشاسىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى Ulys.

الەمدىك جۇلدىز قازاقستاندا العاش رەت كونسەرت بەرەدى، ول 1 تامىزدا ەلوردالىق «استانا ارەنا» سپورت كەشەنىنىڭ ساحناسىندا وتەدى.

"وسى جازدا بىرنەشە تاڭداۋلى شوۋدا ونەر كورسەتەمىن. ساحناعا قايتا ورالىپ، بارىڭىزبەن جۇزدەسۋدى اسىعا كۇتەمىن. تىم كوپ ۋاقىت ءوتتى. بۇل كەرەمەت جاز بولادى"، - دەپ جازدى ءانشى 7 ساۋىردە.

اباي مۇراسىنىڭ قاعاز بەتىنە تاڭبالانۋ تاريحىن باياندايتىن فيلم تۇسىرىلۋدە
30 قىركۇيەك 2025
اباي مۇراسىنىڭ قاعاز بەتىنە تاڭبالانۋ تاريحىن باياندايتىن فيلم تۇسىرىلۋدە

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت كوميتەتىنە قاراستى ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ تاپسىرىسىمەن «JBF company» كومپانياسى سەمەي قالاسىندا، شىڭعىستاۋ وڭىرىندە، الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىندا  «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى بەينەفيلم تۇسىرۋدە.

دەرەكتى فيلم ابايدىڭ 1909 جىلى سانكت پەتەربۋرگتەگى يليا بوراگانسكيي باسپاسىندا باسىلعان العاشقى شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋىنە ارنالادى. ۇلى اباي مۇراسىنىڭ قاعاز بەتىنە تاڭبالانۋ تاريحىن باياندايدى.

قازىرگى ادامدار بۇرىنعى ۋاقىتتىڭ، اباي زامانىنىڭ ناقتى، دەرەكتى بەينەسىن، سول كەزدەگى ادامداردىڭ الپەتىن، كيىم ۇلگىسىن كوز الدارىنا ەلەستەتۋى قيىن. كوپشىلىكتىڭ ول ۋاقىت تۋرالى تۇسىنىگى تەاتر مەن كينوفيلمدەردەگى بۋتافورلىق كيىمدەر مەن زاتتار ارقىلى قالىپتاسقان. الايدا اباي ۋاقىتىنداعى قازاق تىرشىلىگى، قازاقتاردىڭ بەت-الپەتى، كيىم كيىسى، ءۇي - جايى، بۇيىمدارى تاڭبالانعان مىڭداعان فوتوسۋرەتتەر ساقتالعان. بۇلار رەسەي، تۇركيا، ۇلىبريتانيا ارحيۆتەرىندە، جەكەلەگەن مۋزەيلەر مەن البومداردا جيناقتالعانى بەلگىلى. ءبىرازى ورتالىق مۋزەي قورىندا بار. مىنە، دەرەكتى فيلمدە وسى سۋرەتتەردە پايدالانىلادى. قىسقاشا تۇسىنىكتەمە بەرسەك، اباي زامانىنان، قورشاعان ورتادان اقپار بەرەتىن تاڭداما فوتوسۋرەتتەر ناقتى دراماتۋرگيا بويىنشا ورنالاستىرىلىپ، قۇراستىرىلادى. سودان سوڭ ول سۋرەتتەرگە 3D، VFX تاسىلدەرىن رەتىنە قاراي پايدالانا وتىرىپ، رەلەف، قيمىل  قوزعالىس جۇكتەلەدى. شىعارماشىلىق توپ ابايدىڭ العاشقى كىتابىن جارىققا شىعارعان كاكىتاي جولىمەن ءجۇرىپ وتەدى.

اباي دۇنيەدەن وتكەن سوڭ، تۇراعۇل اباي ۇلى مەن كاكىتاي ىسقاق ۇلىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ەل ىشىندەگى ابايدىڭ قاعاز بەتىنە تۇسكەن شىعارمالارى جيناقتالا باستايدى. ابايدىڭ شاكىرتتەرى كوكباي، ءۋايىس، بەيسەمباي سياقتىلاردىڭ اۋزىنان نەگىزگى ولەڭدەر جازىلىپ الىنادى. جيناقتالعان، جۇيەلەنگەن شىعارمالاردى مۇرسەيىت بىكە ۇلى مەن تۇراعۇل كوشىرىپ، قاعاز بەتىنە تۇسىرەدى. بۇل ۋاقىتتا احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ «قازاق» گازەتىنە اباي تۋرالى «قازاقتىڭ باس اقىنى» دەگەن ماقالاسى جارىق كورەدى. اباي شىعارمالارىن جيانقتاپ، باسپاعا بەرۋ ىسىنە ءاليحان بوكەيحانوۆ ۇلكەن اتسالىسادى. دايىن بولعان قولجازبانى الىپ، كاكىتاي سەمەيگە اتتاندى. وسىلايشا ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ تاريحى باستالادى. كىتاپتى باستىرۋ ىسىندە كوپتەگەن قيىندىقتار مەن كەدەرگىلەر كەزدەسەدى. قاراجات ماسەلەسى شەشىلمەيدى... سەمەيگە كەتكەن كاكىتاي ومبى، قازاندى ارالاپ، سانكت پەتەربۋرگكە بارىپ، ءبىر جىلدان سوڭ ەلگە ءبىر-اق ورالادى. ابايدىڭ كىتابى 3 جىلدان سوڭ، 1909 جىلى سەمەيگە جەتەدى. ەل اۋزىنداعى اڭگىمەدە، كاكىتاي كىتاپ قولىنا تيگەندە ەشقايدا بارماي، اۋەلى كىتاپتىڭ شىعۋىنا قارجىلاي قولداۋ كورسەتكەن بەكبايدى قۇشاقتاپ، «وشكەنىم – جاندى... اباي اعام ءتىرىلدى...» - دەپ جىلاپتى دەيدى. سول ۋاقىتتاعى مۇسىلمان ادەبيەتتەرىن شىعاراتىن يليا بوراگانسكيي ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ وتىنىشىمەن كىتاپقا اتاقتى تيۋركولوگ مەليورانسكييدى جاۋاپتى رەداكتور ەتىپ بەكىتكەن دەيدى. مەليورانسكيي سەمەيدەگى ءانياردىڭ ۇيىنە كىتاپتىڭ دايىن بولعان پاراقتارىن پوشتامەن جىبەرىپ تۇرعان، ول ونى ەلگە جىبەرگەن، كاكىتاي شىڭعىستاۋدا وتىرىپ، قاتە تۇستارىن جوندەگەن دەيدى. ەستەلىك كوپ، الىپ-قاشپا اڭگىمەدە جەتەدى. ەڭ باستىسى بۇل فيلم ۇلى ابايدىڭ العاشقى كىتابىنىڭ جارىققا شىعۋى جايىن جان-جاقتى باياندايدى.