Taıaýda Atyraýda «Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys» atty taqyryppen Ulttyq quryltaıdyń úshinshi otyrysy ótken bolatyn. Osy quryltaıǵa arnaıy qatysqan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev mańyzdy ıdeologıalyq tujyrymdarymyz ben negizgi baǵyttarymyz – Táýelsizdik jáne Otanshyldyq, Birlik jáne Yntymaq, Ádildik jáne Jaýapkershilik, Zań jáne Tártip, Eńbekqorlyq jáne Kásibı biliktilik, Jasampazdyq jáne Jańashyldyq ekendigin jan-jaqty aıta kele eldegi din máselesine, meshit máselesine de aıryqsha toqtalǵan bolatyn.
«Elge janashyr isker azamattar bizde de az emes. Mundaı azamattar qoǵamǵa qajetti kóptegen jobaǵa qarjy salyp, ıgi isterdiń basy-qasynda júr. Qaıyrymdylyq jáne volonterlik bastamalarǵa demeýshilik jasap keledi. Memleket te otanshyl azamattardy ózgelerge úlgi etip, olarǵa qoldaý kórsetedi. Árıne, aımaqtarda óz qarjysyna meshit salǵan kásipkerlerdiń nıeti túzý, ony túsinýge bolady. Alaıda jańa mektep, jataqhana, aýrýhana, kitaphana, murajaı nemese sport saraıyn turǵyzý áldeqaıda mańyzdyraq. Munyń saýaby mol. Keıingi urpaq ta osyndaı ıgi isterge alǵys aıtary anyq», - degen edi Prezıdent.
Astanadaǵy «Allanyń gúli» atalyp ketken Yryskeldi qajy atyndaǵy meshittiń bas ımam Nurlan ımam Baıjigituly da Prezıdenttiń meshit salýǵa qatysty pikirin qup kóretindigin aıtady.
«Memleket basshysy Atyraýda ótken Ulttyq quryltaıda dinge qatysty óte durys máseleler kóterip, meshit salý isine qatysty aıryqsha toqtalyp ótti. Iaǵnı, dinge qyzmet etý, ultqa qyzmet etý tek meshit salýmen ǵana shektelmeıdi. Jol salý, balabaqsha salý, mektep salý da ultqa qyzmet sanalady. Meshit salynǵan kezde normatıvtik-quqyqtyq aktileriniń bári rettelýi tıis jáne de elimizde oryndy júrgizilip keledi», - dedi Nurlan ımam.
Este bolsa, sol quryltaıda Memleket basshysy ıslam elderinde áıgili din qaıratkerleriniń beıiti mindetti túrde japqyshpen jabylatyndyǵyn aıta kele Iasaýı kesenesine qatysty kóne jádigerge nazar aýdartqan edi.
«Mádınadaǵy Muhammed Paıǵambardyń qabiri de osylaı búrkelgen. Bul – Islam órkenıetiniń dástúri. Al qasıetti Túrkistandaǵy Iasaýı qabirinde kópten beri arnaıy japqysh joq. Talaı zamannan kele jatqan kóne japqyshty qalpyna keltirý jumysy biraz jyl buryn bastalyp, aıaqsyz qalǵan. Men quzyrly memlekettik organǵa osy qundy murany tezirek sapaly jóndeýden ótkizip, tarıhı ornyna qaıtarýdy tapsyramyn», - degen bolatyn Qasym-Jomart Kemeluly.
Nurlan ımam dál osy máselege de aıryqsha toqtalyp ótti.
«Iá, ıslam Qoja Ahmet Iasaýı syndy tarıhı tulǵalardyń qabirinde japqysh bolady. Jalpy, japqysh tek tarıhı tulǵalarǵa ǵana emes, kez kelgen adamnyń janazasynda jabylady. Onda «Bárimiz jaratqannan kelgenbiz», «Bárimiz Allaǵa qaıtamyz» degen sıaqty eskertpe, ańdatpa duǵalar jazylady. Mundaı japqyshtar bar dúnıe. Menińshe, bul japqyshty qymbat tastarmen áspettep, erekshe daıyndasa, óte qundy ári durys bolady. Barlyq adamǵa, ásirese, musylman elderinen keletin tulǵalarǵa túsinikti bolýy úshin ol kisiniń ómirin, eńbekterin arabı nusqada jazyp qoıǵan jón. Erterekte babalarymyzda kallıgrafıa óneri jaqsy damyǵan. Sony qaıta jandandyrýymyz qajet», - dedi Yryskeldi qajy atyndaǵy meshittiń bas ımamy.
Sonymen qatar ol Maral ıshan, Yrǵyzbaı bı, Qabanbaı, Bógenbaı, Raıymbek batyrlar syndy esimi elimizge tanymal adamdardyń qabirinde de japqysh bolýy tıistigin basa aıtty.
«Elimizde tyıym salynǵan «Ata joly» syndy uıymdar qabir basyna mata jaýyp kete beredi. Qabir basy aqtyqqa tolyp qalady. Shamanızm elementin jasamamaýymyz kerek. Jalpy, Prezıdentimizdiń aıtqan sóziniń astarynda musylman ekenimizdi kórsetetin úlken danalyq jatyr. Sondyqtan tolyqtaı qoldaımyn», - dedi ol.
1 naýryzǵa qaraǵan túni 3 megapolıs pen 11 oblysta ýaqyt bir saǵat artqa shegerilýine baılanysty namaz ýaqyttary da ózgeredi. 2024 jyldyń 29 aqpanynan 1 naýryzǵa qaraǵan túni saǵat 00:00-de Astana, Almaty, Shymkent, Abaı, Aqmola, Jambyl, Jetisý, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan, Túrkistan, Ulytaý jáne Shyǵys Qazaqstan oblystary jergilikti ýaqytty 1 saǵatqa artqa jyljytady.
Kópshilikke túsinikti bolý úshin aıta ketsek, búgingi tańda Qazaqstanda UTC+5 jáne UTC+6 eki ýaqyt beldeýi bar. El aýmaǵynyń kóp bóligi (batys oblystardy qospaǵanda) UTC+6 aımaǵynda ornalasqan. Jalpy Qazaqstanda biryńǵaı ýaqyt beldeýin ornatýdy ýaqytty esepteý máseleleri jónindegi jumys tobyna kirgen qazaqstandyq ǵalymdar men sarapshylar usynǵan.
Jumys toby 2023 jyldyń aqpanynda qazaqstandyqtardyń eń qolaıly ýaqyt beldeýine kóshý týraly birneshe márte kelip túsken ótinishterine baılanysty qurylǵan. Bul máseleni ótken jyldan bastap medısına, fızıologıa, geografıa, metrologıa jáne basqa da túrli salalardy qamtıtyn jumys tobynyń músheleri Qazaqstanda qolaıly ýaqyt beldeýin belgileý máselesin zertteýde.
Jumys tobyna qatysýshylar UTC+5 biryńǵaı ýaqyt beldeýine kóshý eń durys jáne ońtaıly nusqasy ekenin jáne Qazaqstannyń kóptegen aımaqtary tabıǵı ýaqytqa eń jaqyn ýaqytty paıdalanatyn bolady degen ortaq pikirge keldi.
Osy rette biz Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy taratqan namazdyń jańa kestesin jarıalaımyz.
Taıaýda Atyraýda «Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys» atty taqyryppen Ulttyq quryltaıdyń úshinshi otyrysy ótken bolatyn. Osy quryltaıǵa arnaıy qatysqan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev mańyzdy ıdeologıalyq tujyrymdarymyz ben negizgi baǵyttarymyz – Táýelsizdik jáne Otanshyldyq, Birlik jáne Yntymaq, Ádildik jáne Jaýapkershilik, Zań jáne Tártip, Eńbekqorlyq jáne Kásibı biliktilik, Jasampazdyq jáne Jańashyldyq ekendigin jan-jaqty aıta kele eldegi din máselesine, meshit máselesine de aıryqsha toqtalǵan bolatyn.
«Elge janashyr isker azamattar bizde de az emes. Mundaı azamattar qoǵamǵa qajetti kóptegen jobaǵa qarjy salyp, ıgi isterdiń basy-qasynda júr. Qaıyrymdylyq jáne volonterlik bastamalarǵa demeýshilik jasap keledi. Memleket te otanshyl azamattardy ózgelerge úlgi etip, olarǵa qoldaý kórsetedi. Árıne, aımaqtarda óz qarjysyna meshit salǵan kásipkerlerdiń nıeti túzý, ony túsinýge bolady. Alaıda jańa mektep, jataqhana, aýrýhana, kitaphana, murajaı nemese sport saraıyn turǵyzý áldeqaıda mańyzdyraq. Munyń saýaby mol. Keıingi urpaq ta osyndaı ıgi isterge alǵys aıtary anyq», - degen edi Prezıdent.
Astanadaǵy «Allanyń gúli» atalyp ketken Yryskeldi qajy atyndaǵy meshittiń bas ımam Nurlan ımam Baıjigituly da Prezıdenttiń meshit salýǵa qatysty pikirin qup kóretindigin aıtady.
«Memleket basshysy Atyraýda ótken Ulttyq quryltaıda dinge qatysty óte durys máseleler kóterip, meshit salý isine qatysty aıryqsha toqtalyp ótti. Iaǵnı, dinge qyzmet etý, ultqa qyzmet etý tek meshit salýmen ǵana shektelmeıdi. Jol salý, balabaqsha salý, mektep salý da ultqa qyzmet sanalady. Meshit salynǵan kezde normatıvtik-quqyqtyq aktileriniń bári rettelýi tıis jáne de elimizde oryndy júrgizilip keledi», - dedi Nurlan ımam.
Este bolsa, sol quryltaıda Memleket basshysy ıslam elderinde áıgili din qaıratkerleriniń beıiti mindetti túrde japqyshpen jabylatyndyǵyn aıta kele Iasaýı kesenesine qatysty kóne jádigerge nazar aýdartqan edi.
«Mádınadaǵy Muhammed Paıǵambardyń qabiri de osylaı búrkelgen. Bul – Islam órkenıetiniń dástúri. Al qasıetti Túrkistandaǵy Iasaýı qabirinde kópten beri arnaıy japqysh joq. Talaı zamannan kele jatqan kóne japqyshty qalpyna keltirý jumysy biraz jyl buryn bastalyp, aıaqsyz qalǵan. Men quzyrly memlekettik organǵa osy qundy murany tezirek sapaly jóndeýden ótkizip, tarıhı ornyna qaıtarýdy tapsyramyn», - degen bolatyn Qasym-Jomart Kemeluly.
Nurlan ımam dál osy máselege de aıryqsha toqtalyp ótti.
«Iá, ıslam Qoja Ahmet Iasaýı syndy tarıhı tulǵalardyń qabirinde japqysh bolady. Jalpy, japqysh tek tarıhı tulǵalarǵa ǵana emes, kez kelgen adamnyń janazasynda jabylady. Onda «Bárimiz jaratqannan kelgenbiz», «Bárimiz Allaǵa qaıtamyz» degen sıaqty eskertpe, ańdatpa duǵalar jazylady. Mundaı japqyshtar bar dúnıe. Menińshe, bul japqyshty qymbat tastarmen áspettep, erekshe daıyndasa, óte qundy ári durys bolady. Barlyq adamǵa, ásirese, musylman elderinen keletin tulǵalarǵa túsinikti bolýy úshin ol kisiniń ómirin, eńbekterin arabı nusqada jazyp qoıǵan jón. Erterekte babalarymyzda kallıgrafıa óneri jaqsy damyǵan. Sony qaıta jandandyrýymyz qajet», - dedi Yryskeldi qajy atyndaǵy meshittiń bas ımamy.
Sonymen qatar ol Maral ıshan, Yrǵyzbaı bı, Qabanbaı, Bógenbaı, Raıymbek batyrlar syndy esimi elimizge tanymal adamdardyń qabirinde de japqysh bolýy tıistigin basa aıtty.
«Elimizde tyıym salynǵan «Ata joly» syndy uıymdar qabir basyna mata jaýyp kete beredi. Qabir basy aqtyqqa tolyp qalady. Shamanızm elementin jasamamaýymyz kerek. Jalpy, Prezıdentimizdiń aıtqan sóziniń astarynda musylman ekenimizdi kórsetetin úlken danalyq jatyr. Sondyqtan tolyqtaı qoldaımyn», - dedi ol.
Buqaralyq aqparat quraldarynyń jarıalanymdarynda jáne áleýmettik jelilerde Joǵarǵy sot mektepterde oramal taǵýdy zańdy dep tapty degen jalǵan aqparat taralýda. Bul jalǵan aqparat, dep habarlaıdy Ulys.
"İsti qaraý aıasynda Joǵarǵy Sottyń ákimshilik ister jónindegi sot alqasy bilim berý mekemesinde oramal taǵýdyń zańdylyǵy jónindegi máseleni talqylaýǵa aralaspaǵan. Kasasıalyq saty mekteptiń oqýshyny sabaqqa jibermeýin zańsyz dep tanydy, óıtkeni bilim alý quqyǵy Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń negizgi konstıtýsıalyq quqyqtarynyń biri bolyp tabylady. Sonymen qatar, beıindi mınıstrlikte orta bilim berý uıymdary úshin mindetti mektep formasyna qoıylatyn talaptardy bekitý jónindegi ókilettikter bar. Mınıstrdiń tıisti buıryǵy zańsyz dep tanylmaǵan jáne kúshi joıylmaǵan. Sondaı-aq, ata-analar mektep jarǵysy men mektep formasyna qoıylatyn talaptardy saqtaý mindetine jaýapty ekenin atap ótemiz. Bul rette ata-analardyń balalardy tárbıeleý men bilim berý, olardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaý jónindegi ózderine alǵan jáne zańda belgilengen, onyń ishinde Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekste kózdelgen mindetterdi oryndamaýy jaýaptylyqqa ákep soǵady", - delingen Joǵarǵy sottyń habarlamasynda.
Aıta ketsek, birqatar BAQ-ta mektepte oqýshylarǵa oramal taǵýǵa ruqsat berildi degen syńaıda aqparattar taraǵan bolatyn.
