ەلىمىز كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋدىڭ 2060 جىلعا دەيىنگى ستراتەگياسىن قابىلداندى. بۇل دەگەنىمىز ەلىمىزدە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن قارقىندى دامىتۋ قاجەت دەگەن ءسوز.
ويتكەنى، بۇگىندە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 70 پايىزعا جۋىعىن جانە جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ 99 پايىزىن كومىردى جاعۋ ەسەبىنەن الىپ وتىرمىز. ەلىمىزدەگى كومىرمەن جۇمىس ىستەيتىن ستانسالار 6 517 گۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرەدى. ال تاعى 2 883،54 مۆت قۋات 146 جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزىنەن الىنادى. ونىڭ ىشىندە جيىنتىق قۋاتى 1 409،55 مۆت 59 جەل ەلەكتر ستانسياسى، جيىنتىق قۋاتى 1 202،61 مۆت 45 كۇن ەلەكتر ستانسياسى، جيىنتىق قۋاتى 269، 605 مۆت 39 سۋ ەلەكتر ستانسياسى جانە جيىنتىق قۋاتى 1،77 مۆت 3 بيوگاز ەلەكتر ستانسياسى بار. 2026 جىلعا قاراي 4 وڭىردە اتاپ ايتقاندا، الماتى، قىزىلوردا تۇركىستان جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا جالپى 1 700 مۆت قۋاتى بار يكەمدى گەنەراسيا كوزدەرى جۇمىس ىستەيدى دەپ جوسپارلانۋدا. 2027 جىلعا قاراي تاعى 1،4 گيگاۆاتتىق قۋات كوزدەرى ىسكە قوسىلماق. جالپى، سوڭعى 5 جىلدىڭ ىشىندە ەلىمىزدە وندىرىلەتىن قۋاتتىڭ جالپى كولەمىندەگى جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانىڭ ۇلەسى 5 پايىزعا جۋىق ءوسىپ وتىر.
جاڭاراتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ ءۇشىن سالاعا زاڭنامالىق قولداۋدىڭ دا قاجەت ەكەندىگى انىق. سوندىقتان دا تاياۋدا عانا ءماجىلىس جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋدى قولداۋ، ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جانە تابيعي مونوپوليالار ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداعان بولاتىن. دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن ازىرلەنگەن زاڭ جوباسىندا «جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋ جونىندەگى شاعىن اۋقىمدى وبەكت» ۇعىمى العاش رەت ەنگىزىلىپ وتىر. بۇل – قۋاتتىلىعى 200 مۆت-تان اسپايتىن جەل، كۇن جانە باسقا دا بالامالى ەلەكتر ستانسيالارى. تومەن قۋاتتى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيانىڭ مۇنداي كوزدەرىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ، شارۋا جانە فەرمەر قوجالىقتارىنىڭ، سونداي-اق جەكە جانە كوپپاتەرلى ۇيلەردىڭ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن پايدالانۋعا بولادى. مۇنداي قوندىرعىلاردىڭ يەلەرى ارتىق وندىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمعا ساتا الادى. ول ءۇشىن جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى نىسانىنىڭ يەسى جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلۋدىڭ قاجەتى جوق.
كۇن ەلەكتر ستانسياسى دەمەكشى، الەمنىڭ ءبىرقاتار ەلىندە ءدال وسى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزىنە قاتىستى ۇلتتىق باعدارلامالار ازىرلەنگەن. ماسەلەن، گەرمانيا مەن جاپونيادا «100 مىڭ كۇن شاتىرى»، اقش-تا «1 ملن كۇن شاتىرى» باعدارلاماسى ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ەلىمىزدە ارنايى باعدارلاما قابىلداماسا دا، كۇن پانەلدەرىن ورناتۋ ءبىرشاما جولعا قويىلعان. ايتالىق، الماتى قالاسىندا 19 ۇيگە كۇن پانەلدەرى ورناتىلعان. ولاردىڭ ءارقايسى 5 كۆت-تان 80 كۆت-قا دەيىن ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرەدى. تۇركىستان قالاسىنداعى ورتا مەكتەپكە قۋاتى 50كۆت-تىق كۇن ستانسياسى ورناتىلعان. ال ەلىمىزدەگى 7 مىڭعا جۋىق مەكتەپتەردە وسىنداي كۇن ەلەكتر ستانسياسىن ورناتساق، وندا قۋات كولەمىن 350-400 مۆ-قا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بار. شاعىن شارۋاشىلىقتاردىڭ باسىم بولىكتەرى جارىقتى وسى كۇن پانەلدەرىنەن الىپ وتىرعانى بەلگىلى.
ەلىمىزدىڭ شاعىن سۋ ەلەكتر ستانسيالارىن دامىتۋعا دا الەۋەتى جەتكىلىكتى. الايدا، وكىنىشكە وراي، قازىرگى ۋاقىتتا مۇنداي شاعىن ستانسالار وندىرگەن ەنەرگيالارىن ساتۋعا كەلگەندە ءبىرقاتار كەدەرگىلەرگە ۇشىراپ وتىرعانى بەلگىلى. ءماجىلىس قاراۋىندا جاتقان جوعارىداعى زاڭ جوباسى ارقىلى الداعى ۋاقىتتا ولاردىڭ پروبلەماسى شەشىلمەك. ياعني، شاعىن سۋ ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ يەلەرىنە ەرەكشە جاعداي جاسالاتىن بولادى. ناقتىراق ايتقاندا، زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن قۋاتى 10 مۆت-قا دەيىنگى شاعىن سۋ ەلەكتر ستانسيالارىنا ەلەكتر ەنەرگياسىن رەتتەلمەيتىن ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدارعا – جەكە-جەكە كاسىپورىنداردى ەلەكترمەن جابدىقتاۋشى كومپانيالارعا تىكەلەي ساتۋ قۇقىعىن بەرەدى.
قازاقستان بالامالى جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيانىڭ ۇلەسىن ۇلعايتۋ ماسەلەسىن ۇنەمى كوتەرىپ كەلەدى. ونىڭ جوسپارى دا بارشىلىق. ول ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ جوسپارى، العا قويعان ماقساتتارى مۇلتىكسىز جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس.
