QR Premer-Mınıstri Oljas Bektenovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda ınvestısıany qoldaý jáne yntalandyrý sharalarynyń tıimdiligi týraly másele qaraldy.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Nurlan Baıbazarov atap ótkendeı, 2024 jyly negizgi kapıtalǵa 22,1 trln teńge kóleminde ınvestısıa tartý josparlanyp otyr, bul ótken jylmen salystyrǵanda 22%-ǵa artyq. Bul rette ınvestısıalyq jobalardyń biryńǵaı pýly sheńberinde jalpy quny 2,3 trln teńgeni quraıtyn 234 jobany iske asyrý kútilýde.
Búginde respýblıkada jeke kapıtaldy yntalandyrýdyń birqatar tıimdi quraldary jumys istep keledi. Osylaısha, iri ınvestorlardy tartý úshin ınvestısıalar týraly kelisim jasaý tetigi jetildirildi. Sonymen qatar salyq zańnamasynyń turaqtylyǵyna 10 jylǵa kepildik beretin ınvestısıalyq mindettemeler týraly kelisim engizildi. Bul taýar óndirýshilerge qarjylyq aǵyndardy uzaq merzimdi josparlaýǵa jáne ınvestısıalardyń qaıtarymdylyǵyn boljaýǵa múmkindik beredi.
Geologıalyq barlaýǵa jeke qarajat tartý jáne munaı-gaz salasynyń mıneraldy-shıkizattyq bazasyn tolyqtyrý úshin jetildirilgen úlgilik kelisimshart jasaý kezinde fıskaldyq yntalandyrýlar engizildi.
Jalpy, búgingi tańda Investısıalyq saıasat tujyrymdamasyn 2029 jylǵa deıin ózektendirý prosesi belsendi júrip jatyr. Sonymen qatar bıznes-qoǵamdastyqpen birlesip qoldanystaǵy qoldaý sharalaryn jaqsartý boıynsha jumystar júrgizilýde.
Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Roman Sklár Investısıalyq shtab tarapynan atqarylyp jatqan jumystar týraly baıandama jasady. «Báıterek» UBH» AQ júrgizip jatqan sharalar týraly Qordyń basqarma tóraǵasy Rýstam Qaraǵoıshın habardar etti.
Premer-Mınıstr jahandyq básekelestik jaǵdaıynda memlekettik qoldaý sharalary ınvestısıa tartýdyń mańyzdy faktory ekenin atap ótti. Munda Úkimettiń negizgi basymdyqtary – joǵary deńgeıde óńdelgen ónimder shyǵarý, tehnologıalar transferti jáne óndiristerdi lokalızasıalaý.
Búginde elimizde ınvestorlarǵa salyqtyq jeńildikter, kedendik bajdardan bosatý, zattaı granttar berý, kepildendirilgen tapsyrysty qamtamasyz etý jáne taǵy basqa da túrli preferensıalar berilip otyr.
«Máselen, arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar ınstıtýty áli kúnge deıin tıisti deńgeıde damymaı otyr. Al, ozyq elderdiń kópshiligi arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardy ınvestısıa tartýdyń tıimdi quralyna aınaldyrǵan», — dedi Premer-Mınıstr.
Dúnıejúzilik banktiń derekterine súıensek, tartymdylyǵy jaǵynan salyq jáne kedendik jeńildikter tek úshinshi jáne tórtinshi oryndarda tur. Al, birinshi pozısıada qolaıly ákimshilendirý jáne qajetti ınfraqurylymmen qamtamasyz etý quraldary ornalasqan.
«Bizdiń arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardy reformalaý áreketimiz olardyń tıimdiligin arttyra almaı keledi. Sondaı-aq biz basqarýshy kompanıalardy qamtamasyz etýge qomaqty búdjet qarajatyn jumsap otyrmyz, biraq olardyń tarapynan ınvestısıa túrinde tıisti qaıtarym joq», — dedi Oljas Bektenov.
Úkimet basshysy taǵy bir mańyzdy másele – jergilikti qamtý úlesin ulǵaıtý ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, ınvestorlardyń, kvazımemlekettik sektordyń satyp alý rásimderinde otandyq taýarlar men qyzmetterdiń úlesin barynsha ulǵaıtý qajet.
«Memleket ınvestorlarǵa aıtarlyqtaı qoldaý kórsetip otyr. Olar da ózderiniń tarapynan ónimdilikti arttyrý, eńbek qaýipsizdigin qamtamasyz etý, jergilikti kadrlardy oqytý, taýarlar men qyzmetterdiń eksportyn jáne básekege qabilettiligin arttyrý boıynsha qarsy mindettemelerdi oryndaýǵa tıis», — dedi Oljas Bektenov.
Premer-Mınıstrdiń pikirinshe, AÓK salasyndaǵy sýbsıdıalaý tásilderi de ózgertýdi qajet etedi. Qoldanystaǵy praktıka sharýalardy ozyq agrotehnologıa men ınovasıany tartýǵa yntalandyrmaıdy.
Sonymen qatar jer ýchaskelerin alý, ınfraqurylym jetkizý rásimderiniń uzaq ári qurylys normalarynyń kúrdeli bolýy – munyń barlyǵy ınvestısıalyq ahýalǵa teris áserin tıgizedi.
«Memleket qoldaý sharalaryna orasan kóp qarajat bólip otyrǵanymen, jeke kapıtaldy tartý múldem jetkiliksiz. Bul iske otandyq bankter men halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń qatysýy da mardymsyz. Osyǵan baılanysty qosymsha qarjylandyrý kózderin tartý boıynsha pármendi sharalar qabyldaý kerek», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Úkimet basshysy memlekettik organdar men damý ınstıtýttary arasynda ózara úılesimdi is-qımyldyń joqtyǵynan ınvestorlar memlekettik qoldaý sharalary týraly aqparatty bile bermeıtinin aıtty.
«Investorlarǵa yńǵaıly bolýy úshin memlekettik qoldaý sharalarynyń biryńǵaı sıfrlyq platformasyn engizý qajet. Biz muny burynnan aıtyp kelemiz. Biraq, nátıje shamaly», — dep atap ótti Premer-Mınıstr.
Osynyń negizinde Oljas Bektenov memlekettik organdarǵa qysqa merzimde qoldaý sharalarynyń tıimdiligine keshendi taldaý júrgizýdi, olardy jaqsartý jóninde naqty usynystar engizýdi, sondaı-aq ulttyq sıfrlyq ınvestısıalyq platformanyń tolyqqandy iske qosylýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
«Onda preferensıalardyń barlyq túrlerin shoǵyrlandyrý kerek. Bul platformanyń maqsaty ákimshilik rásimderdi jedeldetý jáne ınvestorlar úshin kedergilerdi azaıtý bolýǵa tıis», — dedi Úkimet basshysy.
QR Syrtqy ister mınıstrligine «Kazakh Invest» kompanıasymen birge sheteldik ınvestısıalardy tartý jóninde naqty jospar ázirleý jáne onda perspektıvaly elderdi, transulttyq korporasıalardy, salalardy jáne basqa da krıterıılerdi kórsetý, al «Báıterek» holdıńine ınvestısıalyq jobalardy qosa qarjylandyrýdyń qosymsha kózderin tartý jumysyn kúsheıtý tapsyryldy.
