Valúta baǵamy
  • USD -

    513.1
  • EUR -

    598
  • RUB -

    6.55
Oljas Bektenov Ekibastuz JEO-syn jańǵyrtý barysyn tekserdi
06 naýryz 2024
Oljas Bektenov Ekibastuz JEO-syn jańǵyrtý barysyn tekserdi

Pavlodar oblysyna jumys sapary barysynda QR Premer-Mınıstri Oljas Bektenov komýnaldyq-energetıkalyq sektordy jańǵyrtý jumystarynyń barysymen jáne turǵyndardy jylýmen úzdiksiz qamtamasyz etý sharalarymen tanysty. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlaıdy.

Ekibastuz JEO-da óńir ákimi Asaıyn Baıhanov Úkimet basshysyna jylýmen qamtý júıesin qalpyna keltirý aıasynda barlyq 10 qazandyqqa kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgenin habarlady. Stansa kórsetilgen parametrlerge sáıkes qalypty qýatynda jumys istep tur. Sonymen qatar 4 jylý magıstrali men oramishilik jeliler de kúrdeli jóndeýden ótti. 

Qazirgi tańda Ekibastuzdyń jylýmen jabdyqtaý júıesine tehnıkalyq aýdıt júrgizilýde. 4 kezeńniń 3 kezeńi aıaqtaldy, jyl sońyna deıin barlyq magıstraldy jelilerdi sıfrlandyrý aıaqtalady.

Premer-Mınıstr Ekibastuzdyń jylýmen jabdyqtaý júıesin qalpyna keltirý prosesin jalǵastyrý qajet ekenin atap ótti. Úkimet tarapynan tolyqtaı qoldaý kórsetiletin bolady.

«Biz Ekibastuzdyń 2022 jyldyń qysynda qandaı qıynshylyqty bastan ótkergenin bilemiz. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Úkimet rezervinen jylýmen jabdyqtaý jelilerin jóndeýge jáne Jylý elektr ortalyǵyn jańǵyrtýǵa 16,4 mlrd teńge bólindi. Menshik ıelerimen birlesip, Jylý ortalyǵynyń turaqty jumysyn qamtamasyz etý boıynsha sharalar qabyldandy. Barlyq qazandyqtar jóndeýden ótti. Qalanyń jylý jelilerin jańǵyrtý boıynsha aýqymdy jumystar júrgizildi. Jumys qarqynyn arttyryp, jylý jelileri men jylý kózderi jabdyqtarynyń tozýyn azaıtý qajet», — dedi Oljas Bektenov.

Sondaı-aq óńir ákimi oblystyń úsh qalasynda jóndeý naýqanynyń josparyn usyndy. Ekibastuz qalasy boıynsha TM-I jáne TM-III jylý magıstraldaryn kúrdeli jóndeýdiń jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlendi. Birinshi kezekte sý jylytý sehyn kúl shyǵarý júıesimen qamtamasyz etý úshin tazartylǵan sý qubyryn salý qajet. Ekibastuzdaǵy káriz kolektory men Maıqaıyń sý qubyryn kúrdeli jóndeý jobalary ázirlendi. Pavlodarda TM-13 qurylysy, al Aqsý qalasynda oramishilik jylý jelileri kúrdeli jóndeýdi qajet etedi.

Premer-Mınıstr sondaı-aq «Prommashkomplekt» JSHS temirjol dóńgelekterin shyǵarý kásipornynyń qyzmetimen tanysty. Atalǵan zaýyt – 2012 jyldan beri jumys isteıdi jáne Qazaqstanda osyndaı ónim shyǵaratyn jalǵyz kásiporyn. Onyń assortımenti halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin lokomotıvterge, júk jáne jolaýshylar vagondaryna arnalǵan temirjol dóńgelekteriniń 400-den astam túrin qamtıdy.

Qýattylyǵy jylyna 300 myń birlik ónim shyǵaratyn kásiporyndy iske qosý Ekibastuzda tolyqqandy temirjol klasterin qurýǵa jáne ımportty almastyrýǵa eleýli úles qosýǵa múmkindik berdi. Zaýyt respýblıkanyń QTJ jáne ónerkásiptik kásiporyndarynyń qajettilikterin ishinara óteıdi, sondaı-aq ónimdi Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, Reseı, Tájikstan jáne Ózbekstanǵa jetkizedi. Sondaı-aq eýropalyq naryqqa arnalǵan dóńgelekter óndirisin meńgerý josparda bar. Qazirgi ýaqytta tehnıkalyq qujattama daıyndalyp, óndiris prosesi uıymdastyrylýda.

Oljas Bektenov memleket temirjol salasyn damytýǵa erekshe kóńil bólip otyrǵanyn atap ótti, óıtkeni barlyq júk aınalymynyń shamamen 70%-y jáne jolaýshylar tasymalynyń 60%-ǵa jýyǵy temir joldardyń úlesine tıesili.

«Bul – Ortalyq Azıada balamasy joq biregeı kásiporyn. Sizderde turaqty tapsyrystar bar. Óndiris qýatyn arttyrý úshin múmkindikter jetkilikti. Atalǵan zaýyttyń tolyq júktelýin qamtamasyz etý mańyzdy», — dedi Premer-Mınıstr.

Úkimet basshysy ulttyq tasymaldaýshynyń suranysy negizinde ónimdi jetkizý boıynsha uzaqmerzimdi kelisimsharttar jasaı otytyrp, QTJ-men ózara is-qımyldy kúsheıtý múmkindikterin pysyqtaýdy tapsyrdy.

RELATED NEWS
Arabtar Qazaqstanda jel elektr stansıasyn salady
12 mamyr 2025
Arabtar Qazaqstanda jel elektr stansıasyn salady

Qazaqstan men Birikken Arab Ámirlikteri Jambyl oblysynda «jasyl» energetıka salasyndaǵy iri jobany iske asyrady, dep habarlaıdy Ulys.

Búgin Senatta Qazaqstan men BAÁ arasynda Jambyl oblysynda qýaty 1 gıgavatt bolatyn jel elektr stansıasy men 300 megavatttyq energıa jınaqtaý júıesin salý jónindegi kelisimdi ratıfıkasıalaý týraly zań jobasy talqylandy.

Energetıka vıse-mınıstri Suńǵat Esimhanovtyń aıtýynsha, Qazaqstan jobany halyqaralyq Masdar kompanıasymen birlesip júzege asyrady. Elektr stansıasy jylyna 3,4 mıllıard kılovatt-saǵatqa deıin elektr energıasyn óndiredi. Bul kómirqyshqyl gazy shyǵaryndylaryn 2 mln tonnaǵa deıin azaıtýǵa múmkindik beredi. Al qýaty 300 megavatt bolatyn energıa jınaqtaý júıesi elektr qýatyna suranys joǵary kezeńderde turaqty energıamen qamtamasyz etpek.

«Joba aıasynda 1,4 mıllıard AQSH dollary kóleminde tikeleı ınvestısıa tartý kózdelip otyr. Qurylys kezinde myńǵa jýyq ýaqytsha jumys orny qurylsa, joba paıdalanýǵa berilgennen keıin 100-ge tarta turaqty jumys orny ashylady. Qazaqstandyq mamandar jańa tehnologıalarǵa qol jetkizip, biliktiligin arttyra alady. Sondaı-aq, joba aıasynda uzyndyǵy 425 shaqyrymdyq joǵary kerneýli elektr jetkizý jelileri salynady. Bul elimizdiń soltústigi men ońtústigin baılanystyratyn energetıkalyq ınfraqurylymdy nyǵaıtady», - dep atap ótti Energetıka mınıstrligi.

Jobany júzege asyrý barysynda ınvestorlar qazaqstandyq taýarlar men qyzmetterdi paıdalanbaq.

«Joba halyqaralyq ekologıalyq jáne áleýmettik standarttarǵa tolyq saı keledi. Buǵan qosa Qazaqstannyń klımattyq maqsattaryna qol jetkizýge mańyzdy úles qosady», – dedi Esimhanov.

Qazaqstandaǵy benzın baǵasy Reseı deńgeıine deıin teńesýi yqtımal - mınıstr
26 aqpan 2025
Qazaqstandaǵy benzın baǵasy Reseı deńgeıine deıin teńesýi yqtımal - mınıstr

Energetıka mınıstri Almasadam Sátqalıev vedomstvonyń keńeıtilgen alqa otyrysynda janarmaı baǵasyna qatysty pikir bildirdi.

-Tájirıbege súıensek, eger bul naryqty retteýshi yqpalsyz tolyqtaı erkindikke jiberetin bolsaq, onda baǵa kórshiles elderdegi deńgeıge deıin teńestirilýi tıis. Soltústik óńirlerde Reseımen, al ońtústik aımaqtarda Ortalyq Azıa elderiniń baǵasyna jaqyndaıdy, - dedi Almasadam Sátqalıev. 

Mınıstrdiń aıtýynsha, bılik belgili bir baǵany bekitýdi josparlap otyrǵan joq, biraq Energetıka mınıstrligi áleýmettik jaǵdaıdy baqylaýda ustaıdy. 

- Baǵa áleýmettik turǵydan jaýapty bolýy kerek jáne munaı ónimderi naryǵyn turaqsyzdandyrmaýy tıis. Sondyqtan bul baǵa júıeli túrde, josparly túrde Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttiginiń baqylaýymen birtindep ósedi. Eger naryq qaǵıdattary týraly aıtatyn bolsaq, belgili bir kezeńde baǵa, Reseı deńgeıine deıin teńesýi yqtımal, - deıdi vedomstvo basshysy. 

 

Jel jáne sý elektr stansalarynyń ekonomıkalyq jáne ekologıalyq tıimdiligi qandaı
08 sáýir 2024
Jel jáne sý elektr stansalarynyń ekonomıkalyq jáne ekologıalyq tıimdiligi qandaı

Búginde elimizdiń aýmaǵynda jalpy qýaty 1 409 MVt bolatyn 59 jel elektr stansıasy jumys isteıdi. Olar elimizdiń túrli óńirlerinde, atap aıtqanda Almaty, Aqmola, Jambyl, Túrkistan, Qostanaı, Aqtóbe, Mańǵystaý jáne Jetisý oblystarynda ornalasqan. Jel elektr stansıalarynyń dál osy oblystarda ornalasýy atalǵan aımaqtardaǵy jeldiń úlken áleýetiniń bolýymen baılanysty ekendigi sózsiz.

Energetıka mınıstrligi Jańartylatyn energıa kózderi departamentiniń bas sarapshysy Nurjan Djakanov respýblıka aýmaǵynda salynatyn bir jel elektr stansıasynyń quny kóptegen faktorǵa baılanysty ekendigin aıtady.

«JES qurylysynyń quny ornalasatyn jeri, ınfraqurylymǵa qoljetimdilik, topografıa jáne geologıa, logıstıka syndy kóptegen faktorǵa baılanysty ekendigi túsinikti. Degenmen, álemdik tájirıbege súıener bolsaq, qýattylyǵy 1 MVt bolatyn stansanyń quny ortasha eseppen 1 mıllıon AQSH dollaryn quraıdy. 2023 jyldyń qorytyndysynda elimizdegi barlyq jel elektr stansıasy 3 824,99 mln kVt-saǵ elektr energıasyn óndirdi. Qazaqstandaǵy jańartylatyn energetıka sektory elektr energıasyn óndirýdiń jyl saıynǵy ósimin kórsetip otyr. Jalpy, ótken jyldyń qorytyndysynda jańartylatyn energetıkanyń úlesine elimizde óndirilgen barlyq elektr energıasynyń shamamen 6 paıyzy tıesili bolǵanyn atap ótýge bolady», - dedi ol.

Mınıstrlik bas sarapshysynyń dereginshe, 2018 jyldan bastap jańartylatyn energıa kózderi jobalaryn iske asyrý úshin irikteý aýksıondyq tetik boıynsha ótedi. Sonyń arqasynda JEK jobalaryn irikteý prosesi ashyq ári túsinikti bola tústi. Sondaı-aq sońǵy tutynýshylarǵa tarıfterdiń áserin barynsha azaıtýǵa múmkindik berdi. Osylaısha 2023 jylǵy saýda-sattyq qorytyndysynda JEK jobalary boıynsha eń tómengi baǵa belgilendi. Iaǵnı, 1 kVt/saǵat úshin  10,38 teńgeni qurady.

«2027 jylǵa deıin elektr energıasyn biryńǵaı satyp alýshymen jasalǵan sharttarǵa sáıkes, elimizdiń túrli óńirinde qýaty 470 MVt bolatyn 12 jel elektr stansıasyn iske qosý josparlaǵan. Budan basqa, ótken jylǵy aýksıondyq saýda-sattyq qorytyndysy boıynsha jalpy qýaty 410 MVt bolatyn taǵy 7 JES jobasy irikteldi. Olardyń ishinde qýattylyǵy 1 GVt bolatyn iri jobalardyń birin Jetisý oblysynda, Jońǵar qaqpasynda salý kózdelgen. Qazirgi ýaqytta elektr stansıasy salynatyn alańynda jel ólsheý jumystary júrgizilip jatyr. Qurylystyń bastalýy 2025 jylǵa, al 1-kezeńdi iske qosý 2029 jylǵa josparlanǵan. Tolyq paıdalanýǵa berý merzimi - 2030 jyl», - dedi Nurjan Djakanov.

Sonymen qatar ol elimizdiń aýmaǵynda jumys istep turǵan sý elektr stansıalaryna qatysty málimettermen de bólisti.

«Qazirgi ýaqytta elimizde jalpy qýaty 269,605 MVt bolatyn 39 shaǵyn elektr stansıasy jumys isteıdi. Olar negizinen Almaty, Túrkistan oblystarynda jáne Jetisý oblysynda ornalasqan. 2023 jyldyń qorytyndysy boıynsha atalǵan gıdroelektrostansıalar 993,87 mln kVt/saǵat óndirdi», - dedi bas sarapshy.

Onyń aıtýynsha, 2023 jyldyń qorytyndysynda qýattylyǵy 257 MVt bolatyn 26 GES iriktelip alyndy. Bul stansıalar 2028-2029 jyldary paıdalanýǵa berilmek. Jalpy, elimizde gıdroelektrostansıalar úshin shekti aýksıondyq baǵa 1 kVt/saǵat úshin 41,23 teńgeni quraıdy.

«Jel jáne sý elektr stansıalarynyń, jalpy jańartylatyn energetıka sektorynyń birqatar artyqshylyǵy bar. Onyń ishinde ekologıalyq jáne ekonomıkalyq ta. Máselen, JEK negizindegi elektr stansıalary parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn nemese elektr energıasyn óndirýmen baılanysty basqa lastaýshy zattardy shyǵarmaıdy. Bul aıtarlyqtaı ekologıalyq áser beredi. Sonymen qatar, qurylys pen ornatýdan keıin elektr stansıalarynyń operasıalyq shyǵyndary tómen bolady. Jańa jumys oryndaryn ashýǵa septigin tıgizedi. Munan bólek, or ornalasqan aımaqtarǵa ınvestısıa da tartady», - dedi Nurjan Djakanov.

Foto: yandex.kz

Biz týraly
ulys.kz — aqparattyq, saraptamalyq jáne tanymdyq baǵyttaǵy materıaldardy beredi.
 
Mýltımedıalyq joba zaman talabyna saı jasalǵan. Qazaqstannyń aqparattyq naryǵyn sapaly
kontentpen qamtamasyz etýge úles qosýǵa baǵyttalǵan. Mundaǵy saraptamalyq, tanymdyq
maqalalar san salany qamtıdy. Geostrategıa, geoekonomıka, geosaıasat, halyqaralyq
qatynastar men eldiń ishki-syrtqy saıasaty, ekonomıka, jahanda bolyp jatqan tektonıkalyq
ózgerister men trend taqyryptar ulttyq múdde turǵysynan tereń taldanyp qazaq
oqyrmandaryna jetkiziledi. Ortalyq Azıa men Túrki álemine erekshe kóńil bólinedi.