Aýyldy jerlerde 7,6 mln adam turady

Saıasat

19 naýryz 2024

Aýyldy jerlerde 7,6 mln adam turady

Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda aýyldyq aýmaqtardy damytý máselesi qaraldy. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlaıdy.

Premer-Mınıstrdiń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Nurlan Baıbazarov aýyldyq jerlerdi damytýdyń aǵymdaǵy jaı-kúıi týraly baıandady. Vıse-premerdiń aıtýynsha, búginde elimizde 6 256 aýyldyq eldi meken bar, olarda 7,6 mln azamat nemese respýblıkadaǵy halyq sanynyń 38,4%-y turady.

2019-2023 jyldary «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda 1,8 myń aýyldyq eldi mekende 524 mlrd teńge somasyna 5,4 myń joba iske asyryldy. Sondaı-aq 85 medısınalyq-sanıtarıalyq alǵashqy kómek nysany salyndy, 10,5 mlrd teńgege 1,8 myń medısınalyq tehnıka satyp alyndy, 120 órt sóndirý beketi quryldy. Internetke Wi-Fi HotSpot tehnologıasy boıynsha 176 aýyl qosylǵan.

Mamandardy tartý úshin «Dıplommen aýylǵa» jobasy aıasynda búdjettik nesıe mólsheri 1,5 myńnan 2,5 myń AEK-ke deıin ulǵaıtyldy.

Óńirlerdegi aýyldyq jerlerdi damytý týraly Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy, Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazın, Abaı oblysynyń ákimi Nurlan Uranhaev baıandama jasady.

Úkimet basshysy ár aýyl turǵyny turmystyq ahýaldyń jaqsarǵanyn qalaıtynyn aıtty. Premer-Mınıstr Óńirlik standarttar júıesine sáıkes, ákimdikterge aýyl turǵyndarynyń turmys sapasyn jaqsartý boıynsha mindetter qoıdy. Obektiler men qyzmetterdiń naqty tizbesi osy Júıede qamtylǵan. Tizbede jazylǵan ıgilikterdiń barlyǵy árbir eldi mekende bolýǵa tıis.

«Ol úshin biz qala men aýyldyń turmys deńgeıindegi alshaqtyqty birtindep qysqartyp kelemiz. Mundaǵy negizgi faktor – qoljetimdi qyzmetter, ıaǵnı sapaly jol, medısına men bilim berý sıaqty aýyl halqynyń jaıly turmysyna qajetti ıgilikterdiń bolýy. Mektepter men medısınalyq mekemeler – aýyldaǵy eń mańyzdy obektiler. Olarǵa aıryqsha nazar qajet», — dedi Oljas Bektenov.

Oǵan qosa Premer-Mınıstr standarttar júıesin basqa baǵdarlamalyq qujattarmen, sonyń ishinde ulttyq jobalarmen ózara úılestirýdi tapsyrdy.

Mektepterdiń apatty jaǵdaıda bolýynan, densaýlyq saqtaý mekemeleriniń jaramsyzdyǵynan keıbir aýyldar turǵyndary medısınalyq qyzmet jáne bilim alý úshin basqa eldi mekenderge barýǵa májbúr bolyp otyr.

«Aýyldarda aýyz sý men joldardyń sapasyna, elektr qýaty men uıaly baılanystyń jaǵdaıyna jáne Internettiń qoljetimdi bolýyna qatysty myńdaǵan shaǵym kelip túsedi. Munyń barlyǵy aýyl turǵyndarynyń jappaı kóship ketýine sebepshi bolady. Sondyqtan áleýmettik, ınjenerlik jáne kólik ınfraqurylymyn, ásirese shekara mańyndaǵy aýmaqtardyń ınfraqurylymyn damytý jumystaryn kúsheıtý kerek», — dedi Oljas Bektenov.

Osy mindetterdi kezeń-kezeńmen sheshý úshin Úkimet salyqtardyń jáne búdjetke túsetin tólemderdiń keıbir túrlerin aýyldyq okrýgterdiń búdjetine berýdi jalǵastyrady.

Sonymen qatar Oljas Bektenov mańyzdy ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa bıznes sýbektilerin tartýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Birqatar óńirde jaqsy mysaldar bar. Máselen, byltyr Túrkistan oblysynyń Shubarsý aýylynan shyqqan kásipker sol eldi mekenge úlken mektep salyp berdi. Aqmola oblysynyń Qaraótkel aýylynda jeke qarajatqa balabaqsha salyndy.

«Kásipkerler turǵyn úı qurylysyna, joldardy jóndeýge, kóshelerdi abattandyrýǵa, qoǵamdyq demalys oryndaryn salýǵa qoldaý kórsetýde. Elimizde mundaı jaqsy mysaldar jetkilikti. Ákimdikter aýyl turmysyn jaqsartý isine bıznesti de belsendi jumyldyrýǵa tıis», — dedi Premer-Mınıstr.

Úkimet basshysy aýyldardaǵy kadr máselesine erekshe nazar aýdardy. Ákimdikter aýyldyq jerlerde kadr tapshylyǵy máselesin sheshýi qajet. Kelgen mamandarǵa, ásirese jastarǵa, sonyń ishinde «Dıplommen aýylǵa» jobasy aıasynda kórsetý kerek.

Máseleni qaraý qorytyndysy boıynsha Oljas Bektenov aýyldyq aýmaqtardy damytý tujyrymdamasynyń is-sharalaryn iske asyrý boıynsha birqatar naqty tapsyrma berdi:

jobalardyń basymdyǵyn jáne aýyl turǵyndarynyń barlyǵyna birdeı ıgilikter men qyzmetterdiń qoljetimdi bolýyn nazarda ustaı otyryp, aýyldyq eldi mekenderdiń ınfraqurylymyn damytý;

aýyldaǵy tynys-tirshilikti qamtamasyz etý máselelerin sheshýdiń tıimdiligin arttyrý úshin aýyldyq okrýgter ákimdikteriniń kiris bazasyn keńeıtý máselesin pysyqtaý;

aýylda ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa búdjetten tys qarajat tartý boıynsha ákimdikterdiń jumysyn baǵalaý úshin naqty ındıkatorlardy aıqyndaý kerek.

RELATED NEWS

Saıasat

28 sáýir 2025

Aqordada Qonaev jáne Alataý qalalaryn damytý máseleleri aıtyldy

Memleket basshysy Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıevti qabyldady. Qasym-Jomart Toqaevqa Almaty oblysynyń 2025 jyldyń birinshi toqsanyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýy týraly esep berildi. Bul týraly Aqorda habarlaıdy.

Marat Sultanǵazıev ekonomıkanyń negizgi sektorlarynda ósim baıqalatynyn baıandady. Atap aıtqanda, ónerkásiptik óndiris kólemi 507,9 mıllıard teńgeni, aýyl sharýashylyǵy ónimi 97,4 mıllıard teńgeni quraǵan. Shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 146,2 myńǵa jetip, 7,7 paıyzǵa artqan.

Prezıdentke jyl basynan beri 12 jańa ónerkásip jobasynyń iske qosylǵany týraly málimet berildi. Onyń ishinde «GALANZ bottlers» óndiris alańynyń keńeıýi, «Bartoǵaı GES-28» jáne Sharyn ózenindegi shaǵyn GES kaskadynyń qurylystary sıaqty aýqymdy jobalar bar. Jalpy, óńirde quny 2,4 trıllıon teńgeni quraıtyn 122 joba júzege asyrylyp jatyr. Nátıjesinde 36 776 jumys orny ashylady.

Memleket basshysyna Qonaev jáne Alataý qalalaryn damytý barysy jóninde aıtyldy. Jańa bas josparǵa sáıkes, oblys ortalyǵynda «Smart Qonaev» qalany basqarýdyń biryńǵaı júıesi engizilýde. Alataý qalasynyń bas josparyna túzetýler jasaý jáne kólik-ınjenerlik ınfraqurylymdy jobalaý jumystary bastaldy.

Oblys ákiminiń aıtýynsha, «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda 17 bilim ordasynyń qurylysy qolǵa alynǵan. Budan bólek, óńirdegi úsh aýysymdy oqý máselesin sheshý úshin memleket-jekemenshik áriptestik negizinde 19 mektep salý josparlanǵan. 2025-2027 jyldary 91 oqý oshaǵynda kúrdeli jóndeý jumystary júrgiziledi.

Memleket basshysy Qonaev jáne Alataý qalalaryn, jalpy Almaty aglomerasıasyn damytýǵa qatysty barlyq belgilengen maqsattardy sapaly ári ýaqtyly oryndaýdyń mańyzyn atap ótti. Prezıdent ındýstrıaldy aımaqtar men Alatau AEA-nyń áleýetin nyǵaıtýǵa, sondaı-aq komýnaldyq jáne eldi mekenderdegi joldardyń qurylysyna basa mán berýdi tapsyrdy.

Saıasat

12 sáýir 2025

Qazaqstannyń úsh qalasyna erekshe mártebe berilmek

TMD Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń otyrysynda Astana, Almaty, Qaraǵandy «1941-1945 jj. Eńbek dańqy qalasy» qurmetti ataǵyn berý týraly sheshim kelisildi, dep habarlaıdy Bul týraly SİM habarlady.

Kezdesýde Qazaqstan premer-mınıstriniń orynbasary – syrtqy ister mınıstri Murat Nurtileý TMD uıymyn odan ári damytýǵa baǵyttalǵan birqatar usynysty ortaǵa saldy. Osy turǵyda Qazaqstan bastamalaryn júzege asyrýda Dostastyq boıynsha seriktesterdiń qoldaýy erekshe atalyp ótti.

«Elimizdiń usynysy boıynsha búgingi tańda Volontórler forýmy, Dostastyq jármeńkesi, TMD Akademıalyq astanasy jáne basqa da kóptegen joba birlesken kúsh-jigerdiń arqasynda iske asyrylyp jatyr nemese jaqyn bolashaqta ótkizýge josparlanǵan», – dep málimdedi syrtqy ister mınıstri.

Jeńistiń 80 jyldyǵy qarsańynda TMD elderiniń birqatar qalasyna, sonyń ishinde Astana, Almaty, Qaraǵandy jáne basqa da qalalarǵa «1941-1945 jj. Eńbek dańqy qalasy» qurmetti ataǵyn berý týraly sheshim kelisildi.

Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń kelesi otyrysy 2025 jylǵy qazan aıynda TMD Memleket basshylary samıti qarsańynda Dýshanbe qalasynda ótedi.

Saıasat

30 qyrkúıek 2024

Toqaev: Prezıdent – halyq jaldaǵan memlekettik qyzmetker

QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev «Eýrazıa keńistigindegi ornyqty damý jáne qaýipsizdik» konferensıasyna qatysty, dep habarlaıdy Aqorda.

Prezıdent óz sózinde buryn-sońdy bolmaǵan geosaıası turaqsyzdyq jaǵdaıynda dıplomatıa sheshýshi rólge ıe bolǵanyn atap ótti.

– Geosaıasat pen geoekonomıkadaǵy túbegeıli ózgerister, jahandyq deńgeıdegi klımattyq jáne demografıalyq syn-qaterler, pandemıanyń jańa qaýpi, qarýlaný básekesiniń órshı túsýi, tehnologıalyq progres, sonyń ishinde jasandy ıntellektini engizý jaǵdaıynda strategıalyq turaqtylyq pen ornyqty damý máseleleri barshamyz úshin ózekti bola tústi. Budan shyǵatyn qorytyndy anyq: halyqaralyq qoǵamdastyq syndarly dıalogqa tyń serpin berýi úshin kún tártibine oń ózgeris jasaýy qajet. Sondyqtan birtutas eýrazıalyq qaýipsizdik ıdeıasy kóppolárly, ádiletti jáne ornyqty álemdik tártipti qalyptastyrýǵa tujyrymdamalyq negiz bola alady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy konferensıa qatysýshylaryna qoǵamdyq ómirdiń barlyq salasynda júzege asyrylyp jatqan Qazaqstandaǵy aýqymdy ózgerister jóninde málimet berdi.

Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, saıası reformalardyń eń basty jańalyǵy – Konstıtýsıada Prezıdent mandatyn 7 jyldyq bir merzimmen shekteý týraly erejeniń bekitilýi.

– Mundaı norma postkeńestik elderdiń, tipti odan tysqary memleketterdiń eshqaısysynda joq. Meniń oıymsha, Prezıdentti bir ret jeti jylǵa saılaý – onyń saılaýaldy baǵdarlamasy men reformalaryn júzege asyrýǵa jetkilikti ýaqyt. Oǵan qosa Prezıdent – halyq jaldaǵan memlekettik qyzmetker. Elimizde Zań men Tártip ústemdik qurýǵa tıis ekenine senimdimin. Tek sonda ǵana reformalardy júzege asyrýǵa, sondaı-aq Qazaqstan ekonomıkasyna ınvestısıa tartýǵa qajetti jaǵdaı jasaı alamyz. Zań men Tártip – Ádiletti Qazaqstannyń negizi. Ádildikke qashan da, qaı jerde de muqtajdyq bar. Bizdiń elde de solaı. Qolǵa alǵan reformalardy iske asyrý qanshalyqty qıyn bolsa da, dittegen maqsatymyzǵa jetpeı qoımaımyz. Ony eshkim toqtatpaq turmaq, baǵytynan jańyldyra almaıdy, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan men Reseı halyqtary arasyndaǵy dostyq baılanystardy nyǵaıtýda bilim salasynyń mańyzy zor ekenin atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, qazir Reseıde 60 myńnan astam qazaqstandyq stýdent oqıdy.

– Búginde elimizde Reseıdiń tanymal joǵary oqý oryndarynyń fılıaldary tabysty jumys istep keledi. Qazaqstanda Máskeý memlekettik halyqaralyq qatynastar ınstıtýtynyń fılıalyn ashý josparlanyp otyr, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Plenarlyq otyrysta Reseı Prezıdentiniń kómekshisi Vladımır Medınskıı konferensıa qatysýshylaryna Vladımır Pýtınniń sálemin jetkizdi.

Máskeý memlekettik halyqaralyq qatynastar ınstıtýtynyń rektory Anatolıı Torkýnov oqý ornynyń 80 jyldyǵyna oraı osynaý is-sharany uıymdastyrǵany úshin Qazaqstan tarapyna alǵys aıtty.

– Biz konferensıa taqyrybyn kezdeısoq tańdaǵan joqpyz. Munyń aıasynda ekonomıka jáne qaýipsizdik salasyndaǵy kópjaqty yntymaqtastyqtyń dástúrli máseleleri klımattyq kún tártibindegi jańa syn-qaterlermen, sondaı-aq Eýrazıa keńistiginde energetıka jáne kólik ınfraqurylymyn damytýdyń jaı-japsarymen birge qaraldy, – dedi Anatolıı Torkýnov.

Jıynǵa Qazaqstan men Reseıdiń kórnekti ǵalymdary, dıplomatıalyq qyzmet ardagerleri, memlekettik organdar men mekemelerdiń basshylary, saıasattanýshylar jáne jastar uıymdarynyń ókilderi qatysty.

Jańalyqtar

25 qarasha 2025